Khẩn cấp xóa ‘mùa ô nhiễm không khí’; Sửa đổi Nghị quyết 98; Để TPHCM thành siêu đô thị hiện đại; Hà Nội ‘siết’ quản lý đấu thầu

KHẨN CẤP XÓA 'MÙA Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ' CHO HÀ NỘI VÀ TP.HCM

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu cần có chỉ đạo chung trên cả nước và nghiên cứu triển khai các dự án khắc phục ô nhiễm, quản lý chất lượng không khí tại các địa phương trọng điểm, trước hết là tại Hà Nội và TP.HCM.

Chưa kịp hưởng thụ đã phải 'hưởng' ô nhiễm

Chỉ đạo của Thủ tướng được ban hành ngay vào thời điểm người dân Thủ đô phải trải qua những ngày ô nhiễm không khí trầm trọng. Từ cuối tháng 11 đến nay, ô nhiễm không khí tại Hà Nội thường xuyên lên ngưỡng xấu và rất xấu, nhất là trong khoảng thời gian từ đêm về sáng.

Riêng ngày 7.12, trời mù mịt trắng đục như sương từ sáng tới đêm. Tối 7.12, IQAir xếp Hà Nội là thành phố ô nhiễm nhất trên thế giới với chỉ số AQI là 230 - ngưỡng tím (mức rất không tốt cho sức khỏe). Chất lượng không khí liên tục ở mức xấu và rất xấu khiến nhu cầu mua máy lọc không khí tăng mạnh. Nhiều cửa hàng điện máy ghi nhận lượng khách tăng gấp đôi, một số dòng bán chạy rơi vào tình trạng khan hàng. Nhiều gia đình phải chủ động trang bị thêm thiết bị lọc khí cho từng phòng để giảm thiểu tác động từ bụi mịn PM2.5.

Trong khi đó, nhiều người ra đường "đi giữa làn sương bụi" mà không đeo khẩu trang còn cảm nhận rõ sự châm chích trên da mặt, thậm chí với những ai da nhạy cảm còn bị nổi mẩn đỏ. "Hà Nội đợt này thời tiết rất mát, se lạnh đúng kiểu thu đông. Ra đường thời tiết này thích lắm, không cần mặc quá nhiều áo rét mà cũng không phải lo che nắng, mỗi tội không khí quá bẩn chị ạ. Bọn em đi xe máy lượn lờ ngoài đường, nhìn mù tưởng sương mà về đến nhà tẩy trang mặt đen kịt. Bạn bè em đi nhiều là đứa nào cũng ho, nghẹt mũi hết. Đúng là chưa kịp hưởng tiết trời đẹp mùa thu đã phải "hưởng" ô nhiễm" - Kiều Anh (22 tuổi, ngụ Hà Nội) chia sẻ.

TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam cũng đã từng ví von chất lượng không khí ở Hà Nội xấu đến nỗi mấy năm gần đây, ngoài 4 mùa xuân - hạ - thu - đông, người ta còn nói đến "mùa ô nhiễm". Ô nhiễm không chỉ còn theo đợt mà đã trở thành xu hướng dài hạn.

Tình trạng tại TP.HCM cũng ở mức nghiêm trọng không kém, mặc dù nồng độ PM2.5 không thật cao như ở một số địa phương phía bắc (nhưng vẫn gấp 4 lần khuyến cáo của WHO), ngày càng có nhiều ngày vượt quy chuẩn cho phép. Chỉ số AQI trong một số thời điểm đã ở hàng top trên thế giới. Đặc trưng là ô nhiễm có xu hướng dao động theo mùa và theo giờ, với các đỉnh ô nhiễm cao xuất hiện vào mùa khô và giờ cao điểm giao thông.

"Ô nhiễm không khí không giảm mà ngày càng vượt chuẩn và đỉnh ô nhiễm đang trở thành "cơn sóng nguy hiểm" cần ứng phó nhanh", TS Dương Hoàng Tùng cảnh báo.

Chuyển đổi giao thông xanh: Làm nhanh trước khi quá muộn

Các chuyên gia hàng đầu về môi trường đã nhiều lần chỉ rõ: Mỗi nơi đều có những nguyên nhân ô nhiễm riêng, tuy nhiên giao thông luôn là nguyên nhân số 1 gây ô nhiễm không khí ở hầu hết các đô thị.

Đối với Hà Nội, số lượng xe máy khoảng 7 triệu và 800.000 ô tô. Nhiều xe máy cũ, ô tô tải. Với TP.HCM, giao thông đô thị dày đặc với trên 9 triệu xe máy và 1 triệu ô tô, nhiều xe tải xe buýt. Ở cả 2 thành phố đều còn nhiều loại phương tiện giao thông có chất lượng kém vẫn đang lưu hành dẫn đến thải lượng ô nhiễm không khí từ hoạt động giao thông vận tải đang có xu thế gia tăng, đặc biệt là sự phát thải các khí CO, NOx, SO2, NMVOC (các thành phần chính trong khí thải động cơ) - các tiền chất tạo thành PM2.5 thứ cấp trong không khí.

Trong đó, xe máy hiện vẫn là nguồn đóng góp chính. Tại TP.HCM, xe máy là nguồn ô nhiễm chính trong các phương tiện giao thông, lần lượt chiếm 35,3%, 91,4%, 65,4%, 70,4% đối với NOx, CO, SOx, NMVOC trong các nguồn trên đường. Một chiếc xe máy chạy xăng đời cũ có thể phát thải ra mức CO, HC, NOx và bụi mịn cao gấp 10 - 20 lần một chiếc ô tô đạt chuẩn Euro 4 - 5.

Do đó, TS Hoàng Dương Tùng rất ủng hộ các kế hoạch kiểm soát khí thải từ xe máy, nâng chuẩn khí thải của ô tô và chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng động cơ đốt trong sang xe điện mà Hà Nội và TP.HCM đang triển khai. Ông cũng nhấn mạnh người dân ngày càng có ý thức hơn về việc bảo vệ sức khỏe, các đề án cũng đã có nghiên cứu kỹ về lộ trình cũng như tác động tới xã hội để lên phương án triển khai hợp lý. Do đó, cần triển khai càng sớm càng tốt, làm nhanh trước khi quá muộn.

Thực tế, ô nhiễm không khí không chỉ là vấn nạn của Việt Nam mà là "căn bệnh" hầu hết các đô thị lớn trên thế giới đã từng mắc phải trong quá trình phát triển mạnh công nghiệp hóa.

Điển hình là Trung Quốc. Mở cửa nền kinh tế vào năm 1978 đã khiến lượng khí thải carbon ở nước này tăng vọt, dẫn đến tình trạng bầu trời đầy khói bụi và sông ngòi bị ô nhiễm. Điều này đã thúc đẩy Bắc Kinh phải có động thái quyết liệt giải quyết ô nhiễm môi trường, thông qua những biện pháp nhanh, mạnh.

Trung Quốc giải quyết theo thứ tự ưu tiên, và ưu tiên số một chính là giao thông. chính quyền Trung ương thúc đẩy và khuyến khích người dân sử dụng phương tiện chạy bằng điện, với lý do khí thải trong vòng đời của những phương tiện này thấp hơn nhiều so với động cơ đốt trong truyền thống.

Nhiều thành phố ở Trung Quốc, chẳng hạn như Thâm Quyến đã thực hiện việc “điện khí hóa” toàn bộ xe buýt hoạt động tại đây. Theo số liệu được công bố năm 2017, toàn bộ 16.000 xe buýt hoạt động ở Thâm Quyến đều chạy bằng điện. Động thái trên cũng được các thành phố lớn khác áp dụng.

Cũng từ năm 2000, Trung Quốc là một trong những quốc gia đầu tiên đánh giá xe máy xăng là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nên đã áp dụng hàng loạt tiêu chuẩn để hạn chế sự phát triển của loại phương tiện này. Sau 12 năm, hơn 200 thành phố cấm xe máy xăng đi vào trung tâm, một mặt cải thiện chất lượng không khí trên 80% diện tích đất nước, một mặt đưa Trung Quốc trở thành thị trường tiêu thụ xe máy điện lớn nhất thế giới trong nhiều năm.

Không chỉ Trung Quốc, hầu hết các nước trên thế giới cũng đều đang thực hiện chính sách "giảm xăng - tăng điện", thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô, xe máy hướng tới các loại xe xanh hơn, không phát thải.

Các chuyên gia đều khẳng định Việt Nam không thể nằm ngoài xu thế và nếu muốn sớm có được thành quả, cần cấp bách triển khai các đề án, chương trình theo đúng kế hoạch.

 

 

SỬA ĐỔI NGHỊ QUYẾT 98: TPHCM CHUẨN BỊ 'CHIẾC TỔ' ĐỦ TỐT ĐỂ ĐÓN 'ĐẠI BÀNG' ĐẦU TƯ

Việc TPHCM được gỡ bỏ các rào cản về vốn điều lệ và thủ tục quy hoạch, xem như “cánh cửa” cho dòng vốn tư nhân vào lĩnh vực môi trường và an sinh xã hội đang rộng mở hơn bao giờ hết.

Trao đổi với VietNamNet ngày 8/12, TS Dư Phước Tân - nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu quản lý đô thị, Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM - phân tích những điểm đột phá của dự thảo nghị quyết thay thế Nghị quyết 98/2023 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM đang trình Quốc hội.

Theo ông, đáng chú ý nhất là việc mở rộng danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt “khơi thông” dòng vốn vào hai lĩnh vực “khát” nguồn lực nhất hiện nay là môi trường và an sinh xã hội.

Đề cao năng lực tài chính thực tế

Phóng viên: Thưa ông, dự thảo nghị quyết sửa đổi lần này dự kiến bổ sung vào khoản 1 Điều 7 Nghị quyết 98 đối với 11 nhóm dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược. Điểm đặc biệt là phạm vi giới hạn tập trung vào lĩnh vực môi trường và an sinh xã hội. Ông đánh giá thế nào về động thái khu biệt nhưng lại mở rộng danh mục này?

Ông Dư Phước Tân: Trước hết, với tư cách chuyên viên tham gia góp ý dự thảo, tôi hoàn toàn tán thành chủ trương này. Việc bổ sung, mở rộng danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược vào hai lĩnh vực xử lý môi trường và an sinh xã hội không chỉ cần thiết, mà còn mang tính cấp bách, bức thiết trong bối cảnh hiện nay.

Chúng ta phải nhìn nhận thực tế rằng, sau khi sáp nhập và mở rộng không gian, TPHCM đang chuyển mình thành một siêu đô thị với tiềm năng cực lớn. Để không bỏ lỡ “thời cơ vàng” trong 5 năm tới và thực hiện thành công các mục tiêu đột phá theo Nghị quyết 24 và Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị, thành phố đang đứng trước hai bài toán khó.

Một là làm sao huy động được nguồn vốn khổng lồ. Hai là làm thế nào rút ngắn tối đa thời gian đầu tư để sớm đưa các dự án chiến lược vào vận hành. Do đó, chỉ có cơ chế đặc thù thu hút nhà đầu tư chiến lược, hay nói vui là những “con đại bàng” về vốn và tầm vóc thực thụ, thì mới có thể giúp thành phố giải cùng lúc cả hai bài toán trên.

Ông vừa nhắc đến tính cấp bách, vậy ngoài nhu cầu về vốn, phải chăng áp lực từ xu hướng phát triển xanh cũng là lý do khiến chúng ta phải ưu tiên đặc biệt cho môi trường lúc này?

Theo tôi, bên cạnh các mục tiêu về công nghệ hay chuyển đổi số, thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang chuyển đổi xanh và giảm phát thải. Việt Nam cũng đã cam kết mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Riêng TPHCM là đầu tàu kinh tế nhưng cũng là nơi có quy mô phát thải rất lớn. Vì vậy, việc ưu tiên “trải thảm đỏ” cho các dự án môi trường, chuyển đổi xanh và đảm bảo an sinh xã hội là bước đi bắt buộc để phát triển nền kinh tế xanh bền vững.

Nếu không có cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược vào các dự án cấp thiết này, chúng ta rất khó giải quyết nhanh các vấn đề tồn đọng về ô nhiễm hay chất lượng sống của người dân.

Những “địa chỉ” nào trong lĩnh vực môi trường và an sinh xã hội đang chờ đợi các nhà đầu tư chiến lược, thưa ông?

Danh mục các dự án được đề xuất rất cụ thể và đều là những “điểm nghẽn” hạ tầng mà ngân sách nhà nước khó lòng bao phủ hết.

Có thể kể đến 6 nhóm dự án trọng điểm. Đầu tiên là các dự án năng lượng sạch và xử lý chất thải. Tiếp đến là bài toán hóc búa nhiều năm nay là dự án cải tạo, di dời nhà trên và ven sông, kênh rạch với quy mô vốn từ 6.000 tỷ đồng trở lên.

Ngoài ra, còn có các dự án đầu tư tổ hợp cần vốn từ 2.000 tỷ đồng gồm công viên cây xanh, bãi đậu xe, hạ tầng năng lượng sạch, nhà vệ sinh công cộng, dự án nhà máy đốt rác phát điện và đặc biệt là dự án xử lý, chuyển đổi công năng các bãi chôn lấp rác đã đóng cửa thành khu phát triển kinh tế - xã hội cần vốn từ 10.000 tỷ đồng. Cuối cùng là hệ thống thu gom chất thải và xử lý nước thải đô thị với quy mô vốn từ 3.000 tỷ đồng trở lên.

Đó đều là những hạng mục đầu tư quy mô lớn, nếu được giải quyết tốt sẽ tác động trực tiếp và tích cực đến đời sống dân sinh và bộ mặt đô thị.

Để thu hút được những nhà đầu tư đủ tầm cho các dự án hàng nghìn tỷ này, chắc chắn “rào cản” thủ tục phải được xem xét gỡ bỏ. Vậy theo ông, những sửa đổi về điều kiện trong dự thảo lần này đã đủ độ thông thoáng hay chưa?

Tôi đánh giá rất cao tư duy đổi mới trong dự thảo lần này. Chúng ta đã gỡ bỏ được những quy định cứng nhắc trước đây về vốn điều lệ, tổng tài sản hay kinh nghiệm đầu tư trong lĩnh vực tương tự. Thay vào đó, tiêu chí quan trọng nhất là năng lực tài chính thực tế, thể hiện qua tỷ lệ vốn chủ sở hữu đóng góp vào dự án.

Cụ thể, nhà đầu tư chỉ cần đảm bảo vốn chủ sở hữu tối thiểu 20% đối với dự án dưới 30.000 tỷ đồng và 15% đối với dự án từ 30.000 tỷ đồng trở lên. Cách tiếp cận này thực chất hơn, minh bạch hơn và tạo thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư có tiềm lực thực sự.

Nhà đầu tư được trao quyền điều chỉnh quy hoạch phân khu

Một trong những nỗi lo lớn nhất của nhà đầu tư là quy trình thủ tục kéo dài và sự chồng chéo về quy hoạch. Dự thảo nghị quyết có lời giải nào cho vấn đề này không, thưa ông?

Đây chính là điểm đột phá về cơ chế. Quy trình lựa chọn nhà đầu tư chiến lược sẽ được rút ngắn, minh bạch và linh hoạt hơn hẳn. Dự thảo đã phân định rõ ràng, dự án kinh doanh thông thường thì áp dụng chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận, còn dự án PPP thì theo luật PPP, tránh tình trạng lúng túng áp dụng luật như trước đây.

Đặc biệt, TPHCM được quyền phê duyệt dự án và lựa chọn nhà đầu tư dựa trên một trong các quy hoạch đã được cấp thẩm quyền phê duyệt, như quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị hoặc quy hoạch ngành... mà không bắt buộc dự án phải phù hợp đồng thời với tất cả các loại quy hoạch cùng lúc như quy định hiện hành. Thậm chí, nhà đầu tư còn được trao quyền tổ chức lập, điều chỉnh quy hoạch phân khu nếu cần. Đây là bước “cởi trói” cực lớn về thủ tục.

Các ưu đãi cụ thể về thuế và tài chính liệu có đủ sức hấp dẫn để nhà đầu tư chiến lược “xuống cọc” ngay không?

Cơ chế ưu đãi được thiết kế rất hấp dẫn. Nhà đầu tư chiến lược sẽ được hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong suốt thời gian thực hiện dự án.

Về dòng tiền, thời gian giải ngân cũng được nới lỏng linh hoạt hơn. Với các dự án “siêu khủng” từ 100.000 tỷ đồng trở lên, nhà đầu tư không bị bó buộc trong 5 năm như trước, mà có thể giải ngân tối thiểu 50.000 tỷ trong 10 năm đầu và kéo dài tối đa không quá 20 năm. Điều này giúp nhà đầu tư chủ động cân đối nguồn lực cho các dự án dài hơi.

Nhìn tổng thể, có vẻ như cơ chế thoáng, danh mục rõ, nhưng để hiện thực hóa các dự án này, TPHCM cần chuẩn bị thêm những điều kiện gì ngoài chính sách?

Vâng! Đúng là cơ chế chính sách mới chỉ là điều kiện cần. Để chủ trương này thành công trên thực tế, TPHCM phải chuẩn bị “chiếc tổ” đủ tốt để đón “đại bàng”.

Thành phố cần đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng hiện đại, từ giao thông, cảng biển đến viễn thông 5G đạt chuẩn. Song song đó là chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng môi trường pháp lý bảo vệ sở hữu trí tuệ, giải quyết tranh chấp hiệu quả. Chúng ta cũng cần tạo ra một môi trường sống đẳng cấp để thu hút các chuyên gia quốc tế đến làm việc và sinh sống.

Tựu trung lại, việc sửa đổi Nghị quyết 98 lần này với trọng tâm thu hút nhà đầu tư chiến lược vào môi trường và an sinh xã hội có ý nghĩa then chốt. Nó không chỉ giải quyết bài toán của riêng thành phố mà còn thể hiện đúng tinh thần “TPHCM vì cả nước, cả nước vì TPHCM” như Bộ Chính trị đã kỳ vọng.

 

 

ĐỂ TPHCM TRỞ THÀNH SIÊU ĐÔ THỊ HIỆN ĐẠI

Người đứng đầu chính quyền TPHCM nhìn nhận, nếu có được khuôn khổ pháp lý vượt trội thì đây là cơ hội lớn để thành phố khơi thông nguồn lực, thu hút các nhà đầu tư chiến lược và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số ngay từ năm 2026.

Ngày 24/6/2023, Quốc hội khóa XV thông qua Nghị quyết 98 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM. Hơn 2 năm sau ngày khoác lên “chiếc áo thể chế” mới, TPHCM đã đạt được những thành tựu nhất định trong quá trình phát triển nhờ nhanh chóng tận dụng những chính sách nổi trội, đặc thù từ nghị quyết.

TS. Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và quản lý TPHCM - nhận xét, sau một thời gian ngắn thực hiện Nghị quyết 98, thành phố đã đạt và vượt kế hoạch nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững. Các dự án hạ tầng trọng điểm như đường vành đai, metro, cải tạo kênh rạch… được tháo gỡ về vốn và thủ tục, tiến độ được đẩy nhanh. Cùng với đó, niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư tăng lên khi thành phố có thể đưa ra quyết định nhanh chóng, không bị nghẽn ở khâu xin ý kiến cấp trên.

Về giải quyết vốn và tái định cư, nghị quyết đặc thù này cho phép thành phố sử dụng ngân sách đầu tư công để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ngay tại các khu vực quanh nhà ga, thay vì chờ Trung ương phê duyệt.

“Nhờ cơ chế đặc thù, TPHCM có thể nhanh chóng triển khai các nút giao, giảm ùn tắc và tạo động lực phát triển vùng. Nghị quyết 98 giúp thành phố không chỉ tháo gỡ thủ tục cho các dự án lớn như metro số 1 và Vành đai 3, mà còn tạo tác động kinh tế - xã hội trực tiếp: tăng nguồn thu ngân sách từ khai thác quỹ đất, giảm ùn tắc giao thông, nâng cao chất lượng sống và mở rộng cơ hội việc làm cho người dân”, ông Thắng chỉ rõ.

Ông Thắng nhìn nhận, sau hơn 2 năm thực hiện, Nghị quyết 98 đã giúp TPHCM có nhiều bước tiến, nhưng vẫn bộc lộ hạn chế về cơ chế tài chính, quy hoạch, thu hút đầu tư và quản trị đô thị, chưa đủ mạnh để đáp ứng vai trò siêu đô thị hơn 14 triệu dân. Vì vậy, Quốc hội cần phải sửa đổi để mở rộng quyền tự chủ, tháo gỡ điểm nghẽn và tạo khung pháp lý linh hoạt hơn.

Theo ông Thắng, Nghị quyết này bộc lộ hạn chế cơ bản như độ mở chưa đủ linh hoạt. Ông dẫn chứng, Nghị quyết 98 được thiết kế cho TPHCM với quy mô cũ, trong khi nay thành phố đã mở rộng không gian phát triển, dân số thực tế gần 20 triệu người. Các quy định hiện tại chưa đủ để khai thác hết tiềm năng của một siêu đô thị.

Bên cạnh đó, quy định còn rườm rà, thiếu thực quyền. Một số điều khoản vẫn yêu cầu “theo quy định pháp luật hiện hành”, khiến thành phố phải xin ý kiến, làm mất đi tính đặc thù. Nhiều quy định liệt kê quá chi tiết, dẫn đến khi có tình huống mới lại phải sửa nghị quyết, thay vì trao quyền nguyên tắc cho HĐND TPHCM tự quyết.

Mặt khác, chưa tạo khung quản trị đại đô thị. Nghị quyết 98 chưa đưa ra khuôn khổ đầy đủ cho mô hình quản trị tương đương Tokyo, Seoul hay London; vẫn tồn tại sự phân mảnh trong quy hoạch, chênh lệch phát triển giữa nội đô và ven đô, năng lực quản trị dữ liệu còn hạn chế.

Viện trưởng Viện Kinh tế và quản lý TPHCM nhấn mạnh, Nghị quyết 98 vẫn cần phải tiếp tục được sửa đổi để đáp ứng quy mô mới của TPHCM sau sáp nhập và mở rộng địa giới hành chính, nhằm tiếp nhận cơ chế mạnh hơn để quản lý đô thị - công nghiệp - cảng biển thống nhất. Việc này cũng thể hiện Quốc hội muốn trao cho TPHCM một không gian riêng để tự do sáng tạo, phát triển bứt phá, thay vì bị bó buộc như các địa phương khác.

“Sửa đổi nghị quyết cho thông thoáng hơn nhằm giải quyết các dự án tồn đọng, mở rộng cơ chế tài chính, thu hút nhà đầu tư chiến lược, và xây dựng mô hình quản trị đại đô thị. Nghị quyết 98 đã là bước tiến nhưng chưa đủ mạnh. Việc sửa đổi là cần thiết để TPHCM có thể bứt phá đúng với tiềm năng, duy trì vai trò đầu tàu kinh tế và trở thành siêu đô thị hiện đại”, vị chuyên gia nhận định.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho rằng Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết 98 có ý nghĩa rất lớn đối với TPHCM. Điều này khẳng định sự quan tâm sâu sát, quyết liệt của Trung ương về những nhiệm vụ cấp bách nhằm tạo điều kiện cho thành phố tiếp tục làm tốt vai trò tiên phong vì cả nước, cùng cả nước. Việc điều chỉnh, “nâng cấp” Nghị quyết 98 xuất phát từ yêu cầu phải hoàn chỉnh quy hoạch, tái kiến trúc không gian phát triển theo tư duy đa cực - tích hợp - siêu kết nối theo định hướng “3 vùng - 1 đặc khu - 3 hành lang - 5 động lực” sau khi thành phố mở rộng không gian phát triển lên gần 6.800km2 và dân số khoảng 14 triệu người. Đây là nền tảng để TPHCM trở thành một đô thị hiện đại và bền vững.

 

 

HÀ NỘI “SIẾT” QUẢN LÝ ĐẤU THẦU, ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ DỰ ÁN

UBND TP. Hà Nội vừa có văn bản yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường, đơn vị trực thuộc tăng cường quản lý công tác đấu thầu trên địa bàn. Theo một số đại diện chủ đầu tư, trong bối cảnh cùng lúc triển khai nhiều dự án, công trình, văn bản này thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc siết chặt kỷ luật, yêu cầu các chủ đầu tư nắm chắc quy định pháp luật về đấu thầu nhằm đảm bảo cạnh tranh, minh bạch, đẩy nhanh tốc độ thực hiện dự án và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Tại Văn bản số 6397/UBND-KT ngày 4/12/2025 về tăng cường quản lý công tác đấu thầu trên địa bàn, UBND TP. Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư trực thuộc nghiên cứu, quán triệt và thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật về đấu thầu liên quan đến lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư như: các quy định tại Luật Đấu thầu 2023, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15; Nghị định số 214/2025/NĐ-CP; các Nghị định về lựa chọn nhà đầu tư số 115/2024/NĐ-CP, số 225/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất; Nghị định số 243/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Nghị định số 257/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về việc thực hiện dự án áp dụng loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao; Thông tư số 98/2025/TT-BTC quy định mẫu hồ sơ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư, dự án đầu tư kinh doanh và các thông tư, biểu mẫu, quy định báo cáo; Chỉ thị số 24/TTg ngày 29/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành Luật Đấu thầu.

Đối với công tác lựa chọn nhà thầu, UBND TP. Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư, bên mời thầu, cơ quan, đơn vị thẩm định chủ động nghiên cứu tổ chức thực hiện việc đấu thầu đảm bảo đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền, trách nhiệm được giao. Các chủ đầu tư lựa chọn tư vấn đấu thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm, uy tín trong việc thực hiện hợp đồng; đồng thời chú trọng việc kiểm soát thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định, phê duyệt các bước trong quá trình lựa chọn nhà thầu, ký kết, thực hiện và quản lý hợp đồng đảm bảo đáp ứng tiến độ yêu cầu của dự án, gói thầu. UBND TP. Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị trực thuộc đẩy nhanh tiến độ tổ chức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư (thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định, phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư), dự thảo hợp đồng trong quá trình lập hồ sơ mời thầu, đàm phán, ký kết và thực hiện hợp đồng, đặc biệt tại các dự án quan trọng, trọng điểm, góp phần thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.

Đối với công tác lựa chọn nhà đầu tư, UBND TP. Hà Nội đề nghị UBND các xã, phường, các đơn vị được giao mời thầu dự án đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư nâng cao vai trò, trách nhiệm; chủ động nghiên cứu các quy định và hướng dẫn liên quan đến đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; lựa chọn đơn vị tư vấn đảm bảo chất lượng; phối hợp cùng đơn vị tư vấn rà soát kỹ, đảm bảo hồ sơ trình tuân thủ đúng các quy định pháp luật liên quan.

Chia sẻ với phóng viên Báo Đấu thầu, đại diện một số chủ đầu tư cho biết, việc UBND TP. Hà Nội có văn bản đôn đốc và đưa ra các giải pháp tăng cường quản lý công tác đấu thầu trên địa bàn là hết sức cần thiết trong bối cảnh Thành phố đang có nhiều dự án chậm tiến độ, tỷ lệ giải ngân đến nay đạt trên 70%, vẫn còn xa mục tiêu mà Thành phố đặt ra, trong khi thời gian còn lại không nhiều. Một số địa phương cấp xã, phường sau khi thực hiện sáp nhập và hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn chưa ban hành được bảng giá đất mới để có cơ sở thực hiện chính sách đền bù, giải tỏa…

Lãnh đạo Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP. Hà Nội cho biết, thời gian qua, đơn vị luôn nghiêm túc thực hiện các quy định của Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn có liên quan, đặt việc tổ chức đấu thầu lên hàng đầu, triển khai công tác đấu thầu đảm bảo theo đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm được giao, từ khâu lựa chọn đơn vị tư vấn đấu thầu, trình phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu và thương thảo ký kết hợp đồng. Nhờ đó, thông qua tổ chức đấu thầu đã lựa chọn được nhà thầu có năng lực, uy tín để triển khai và đã đạt được kết quả nhất định (rà soát tổng thể mạng lưới xe buýt, định mức đơn giá xe buýt, đường sắt đô thị, thuê dịch vụ công nghệ thông tin để triển khai vé điện tử liên thông trong giao thông công cộng, đấu thầu 10 tuyến xe buýt điện lớn...). Thực hiện chỉ đạo của UBND Thành phố, Trung tâm tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật về đấu thầu, đảm bảo theo đúng các quy định hiện hành, đảm bảo thời gian, tiến độ theo quy định.

Cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng TP. Hà Nội thông tin, năm 2025, Ban được giao làm chủ đầu tư 40 dự án và đã hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu. Nhờ sớm bố trí được mặt bằng sạch, phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn giám sát đôn đốc tiến độ thực hiện, kiểm soát kỹ lưỡng nên các công trình đều đảm bảo tiến độ đề ra. Năm 2026, Ban được giao làm chủ đầu tư hơn 50 dự án và đang trong quá trình lập chủ trương đầu tư. Rút kinh nghiệm từ thực tiễn triển khai công tác đấu thầu, đội ngũ cán bộ của Ban đã nghiên cứu kỹ các quy định pháp luật, xây dựng dự thảo hồ sơ mời thầu chặt chẽ, kịp thời giải đáp thắc mắc của nhà thầu, rộng đường để nhà thầu tham gia đấu thầu cạnh tranh, minh bạch, từ đó chọn được nhà thầu đáp ứng yêu cầu thực hiện công trình, dự án.

Cán bộ UBND phường Đống Đa (Hà Nội) chia sẻ, để cải thiện tiến độ thực hiện công trình, Chủ đầu tư phải cử cán bộ “cùng ăn, cùng ở” với nhà thầu để kịp thời giải quyết các khó khăn phát sinh. Các công trình do cấp phường quản lý chủ yếu là xây mới và sửa chữa trường học, đường giao thông, trong khi quỹ đất được bố trí rất hạn hẹp. Quá trình thi công vừa phải đảm bảo an toàn lưu thông, môi trường học tập bình thường, vừa phải tuân thủ các quy định để đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Đây là thách thức không nhỏ đối với nhà thầu và các chủ đầu tư cấp phường trên địa bàn.

 

Nguồn: Thanh Niên; Vietnamnet; CafeF; Báo Đấu Thầu

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Đọc nhiều nhất

Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026

Việt Nam: Điều chưa từng có trong lịch sử; Đường dây tội phạm xuyên quốc gia; Công trình lot top đẹp nhất thế giới; Siêu dự án metro 89.000 tỷ; Lọt top 3 quốc tế

Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông

Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ

Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa

Việt Nam: Nhà trong ngõ giá gần 10 tỉ; Đường dây lừa đảo xuyên quốc gia; Hết thời xuất khẩu lao động sang Nhật; Vonfram trữ lượng thứ 2 thế giới; Bài toán quỹ đất

Người Việt hải ngoại: Người đầu tiên trúng tuyển Harvard; Bình tĩnh với khuyến cáo tích trữ đồ sinh tồn; Tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt; Mở 6 nhà hàng ở Bỉ

Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới

Lên đầu trang