Điều kiện doanh nghiệp cần đáp ứng để được kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng

Chính phủ ban hành Nghị định số 332/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 quy định về hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng. Trong đó, quy định chi tiết các loại sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; điều kiện đối với doanh nghiệp kinh doanh loại sản phẩm, dịch vụ này.

Nghị định này quy định chi tiết khoản 3 Điều 28, khoản 3 Điều 29 Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 gồm:

a) Sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng;

b) Việc kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng: Điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; cấp, cấp đổi, cấp lại, gia hạn, tạm đình chỉ, thu hồi giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng;

c) Việc nhập khẩu, xuất khẩu sản phẩm an ninh mạng: Điều kiện cấp, thu hồi giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng;

d) Kiểm tra việc kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng;

đ) Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có liên quan đến hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.

Nghị định này không điều chỉnh hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ mật mã dân sự.

Đối tượng áp dụng: tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; cơ quan cấp phép, quản lý hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.

Bộ Quốc phòng quản lý về an ninh mạng đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; Bộ Công an quản lý về an ninh mạng đối với các đơn vị Quân đội có hoạt động dân sự, kinh tế theo thẩm quyền; đối với các nội dung giao thoa (nếu có), Bộ Công an và Bộ Quốc phòng thống nhất quy chế phối hợp.

Sản phẩm an ninh mạng được quy định trong Nghị định này gồm:

1. Sản phẩm kiểm tra, đánh giá an ninh mạng là các thiết bị phần cứng, phần mềm có các tính năng hoặc được thiết kế để tích hợp các tính năng sau: Rà quét, kiểm tra, phân tích cấu hình, hiện trạng, dữ liệu nhật ký của hệ thống thông tin, thiết bị điện tử; phát hiện lỗ hổng, điểm yếu; đưa ra đánh giá rủi ro an ninh mạng.

2. Sản phẩm giám sát an ninh mạng là các thiết bị phần cứng, phần mềm có các tính năng hoặc được thiết kế để tích hợp các tính năng sau: Giám sát, phân tích dữ liệu, địa chỉ mạng, lưu lượng mạng; thu thập, phân tích dữ liệu nhật ký theo thời gian thực; phát hiện và đưa ra cảnh báo sự kiện bất thường, có nguy cơ gây mất an ninh mạng.

3. Sản phẩm chống tấn công, xâm nhập là các thiết bị phần cứng, phần mềm có tính năng hoặc được thiết kế để tích hợp các tính năng ngăn chặn tấn công, xâm nhập vào hệ thống thông tin.

4. Sản phẩm an ninh mạng khác thuộc một trong các sản phẩm sau:

a) Sản phẩm bí mật thu thập thông tin, bao gồm: Các thiết bị phần cứng, phần mềm có tính năng bí mật thu thập thông tin trên không gian mạng, trong các phương tiện, thiết bị điện tử;

b) Sản phẩm chế áp thông tin mạng, bao gồm: Các thiết bị phần cứng, phần mềm chuyên dụng để ngăn chặn, chèn, gây nhiễu, phá đường truyền Internet không dây tại các khu vực, mục tiêu cần bảo vệ;

c) Sản phẩm pháp y số, điều tra số, bao gồm: Các thiết bị phần cứng, phần mềm chuyên dụng thu thập, trích xuất, phục hồi, phân tích dữ liệu điện tử và giám định kỹ thuật số từ nguồn dữ liệu điện tử;

d) Sản phẩm chế áp hệ thống mạng, bao gồm: Các thiết bị phần cứng, phần mềm chuyên dụng để chế áp hoặc thay đổi hoạt động của mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu, phương tiện điện tử;

đ) Sản phẩm che giấu địa chỉ IP là sản phẩm kết nối mạng giữa thiết bị và không gian mạng thông qua máy chủ từ xa nhằm che giấu địa chỉ IP thật của thiết bị trên không gian mạng.

Dịch vụ an ninh mạng được quy định trong Nghị định này gồm:

1. Dịch vụ kiểm tra, đánh giá an ninh mạng là dịch vụ rà quét, kiểm tra, phân tích cấu hình, hiện trạng, dữ liệu nhật ký của hệ thống thông tin; phát hiện lỗ hổng, điểm yếu; đưa ra đánh giá rủi ro mất an ninh mạng.

2. Dịch vụ bảo mật thông tin không sử dụng mật mã dân sự là dịch vụ hỗ trợ người sử dụng đảm bảo tính bí mật của thông tin, hệ thống thông tin mà không sử dụng sản phẩm mật mã dân sự.

3. Dịch vụ tư vấn an ninh mạng là dịch vụ hỗ trợ tư vấn, kiểm tra, đánh giá, triển khai, thiết kế, xây dựng các giải pháp bảo đảm an ninh mạng.

4. Dịch vụ giám sát an ninh mạng là dịch vụ giám sát, phân tích lưu lượng dữ liệu truyền trên hệ thống thông tin; thu thập, phân tích dữ liệu nhật ký theo thời gian thực; phát hiện và đưa ra cảnh báo sự kiện bất thường, có nguy cơ gây mất an ninh mạng.

5. Dịch vụ ứng cứu sự cố an ninh mạng là dịch vụ xử lý, khắc phục kịp thời sự cố gây mất an ninh mạng đối với hệ thống thông tin.

6. Dịch vụ khôi phục dữ liệu là dịch vụ phục hồi dữ liệu trong thiết bị điện tử, hệ thống thông tin đã bị xóa hoặc hư hỏng.

7. Dịch vụ phòng ngừa, chống tấn công mạng là dịch vụ ngăn chặn các hành vi tấn công, xâm nhập vào hệ thống thông tin thông qua việc giám sát, thu thập, phân tích các sự kiện đang xảy ra trên hệ thống thông tin.

8. Dịch vụ an ninh mạng khác gồm:

a) Dịch vụ cung cấp nền tảng kết nối bảo vệ an ninh mạng là dịch vụ kết nối chuyên gia, cộng đồng trên không gian mạng tham gia nhiệm vụ bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu;

b) Dịch vụ huấn luyện, diễn tập bảo vệ an ninh mạng;

c) Dịch vụ che giấu địa chỉ IP trên không gian mạng là dịch vụ cung cấp kết nối mạng giữa thiết bị và không gian mạng thông qua máy chủ từ xa nhằm che giấu địa chỉ IP thật của thiết bị trên không gian mạng;

d) Dịch vụ săn tìm và báo cáo lỗ hổng bảo mật là dịch vụ cung cấp nền tảng để tiếp nhận báo cáo phát hiện lỗ hổng bảo mật trong hệ thống thông tin của các cơ quan, tổ chức, cá nhân của chuyên gia bảo mật, cộng đồng an ninh mạng.

Điều kiện về kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng

Nghị định quy định tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng được cấp Giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng khi đáp ứng đủ điều kiện sau đây:

Được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam, không vi phạm quy định của pháp luật về kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng. Đối với các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, thời hạn đầu tư tại Việt Nam phải còn nhiều hơn 5 năm kể từ ngày được cấp Giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.

Điều kiện về nhân sự:

a) Người đại diện theo pháp luật, người quản lý hoặc người được người đại diện theo pháp luật, người quản lý ủy quyền không thuộc một trong các trường hợp sau đây:

Người Việt Nam đã bị khởi tố hình sự mà các cơ quan tiến hành tố tụng của Việt Nam hoặc của nước ngoài đang tiến hành điều tra, truy tố, xét xử hoặc có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc được cơ quan có thẩm quyền xác định là có hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác do lỗi cố ý, chưa được xóa án tích; đang trong thời gian được tạm hoãn chấp hành hình phạt tù; đang bị quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự theo quyết định của Tòa án hoặc đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu; đang được tạm hoãn, tạm đình chỉ chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang hộ chiếu nước ngoài và người nước ngoài chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp phép cư trú, lao động tại Việt Nam;

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/3gZwTop60qfRbiNoH

Trốn thuế hơn 1 tỉ đồng trong 9 tháng, chủ hộ kinh doanh bị khởi tố

Trong quá trình kinh doanh thiết bị vệ sinh, hộ kinh doanh của Trần Thị Nga phát sinh doanh thu hơn 80 tỉ đồng nhưng không kê khai, trốn thuế hơn 1 tỉ đồng.

Ngày 20-8, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Trần Thị Nga (34 tuổi, ngụ thôn Trai Bơ, xã Nam Trực, tỉnh Ninh Bình) để điều tra về hành vi "Trốn thuế".

Trước đó, qua công tác nắm tình hình, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Ninh Bình phát hiện hộ kinh doanh Trần Thị Nga, chuyên kinh doanh thiết bị vệ sinh, có dấu hiệu che giấu doanh thu nhằm trốn thuế.

Qua quá trình điều tra, cơ quan công an xác định từ tháng 1 đến tháng 9-2025, hộ kinh doanh của Trần Thị Nga phát sinh doanh thu hơn 80 tỉ đồng nhưng không nộp hồ sơ khai thuế theo quy định.

Hành vi này khiến số tiền thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân phải nộp nhưng chưa được kê khai, nộp cho ngân sách nhà nước là hơn 1 tỉ đồng.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/Z0yVd1QAwdjNDY6IU

Vượt Đức và gần như toàn bộ châu Âu, Việt Nam thành công vào top dẫn đầu thế giới trong một lĩnh vực quan trọng

Việt Nam vào top quốc gia dẫn đầu thế giới trong một lĩnh vực đặc biệt.

Theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025 (Global Innovation Index – GII) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố, phạm vi khảo sát mở rộng từ 133 lên 139 quốc gia và vùng lãnh thổ.

GII là một bộ công cụ đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia có uy tín trên thế giới, phản ánh mô hình phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các quốc gia. Qua đó, các quốc gia thấy được bức tranh tổng thể cũng như các điểm mạnh, điểm yếu của mình.

Theo Báo cáo GII 2025, Việt Nam được xếp hạng 44/139 quốc gia, nền kinh tế, duy trì thứ hạng năm 2024. Việt Nam tiếp tục có sự cải thiện thứ hạng đầu vào đổi mới sáng tạo, tăng 3 bậc so với năm 2023, từ vị trí 53 lên 50 (đầu vào đổi mới sáng tạo gồm 5 trụ cột: Thể chế, Nguồn nhân lực và nghiên cứu, Cơ sở hạ tầng, Trình độ phát triển của thị trường, Trình độ phát triển của doanh nghiệp).

Đầu ra đổi mới sáng tạo vẫn có thứ hạng tốt hơn Đầu vào đổi mới sáng tạo dù thứ hạng giảm 1 bậc so với 2024, từ vị trí 36 xuống 37 (đầu ra đổi mới sáng tạo gồm 2 trụ cột: Sản phẩm tri thức và công nghệ, Sản phẩm sáng tạo).

Việt Nam duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp. Quốc gia thu nhập trung bình thấp xếp trên Việt Nam là Ấn Độ với thứ hạng 38.

Ngoài ra, có 3 quốc gia có thu nhập trung bình cao xếp trên Việt Nam là: Trung Quốc xếp hạng 10, Malaysia xếp hạng 34, Thổ Nhĩ Kỳ xếp hạng 43, còn lại tất cả các quốc gia xếp trên Việt Nam đều là các quốc gia có nền công nghiệp phát triển, thuộc nhóm thu nhập cao, tỉ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển cao. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam vượt lên trên Thái Lan, đứng thứ 3 sau Singapore và Malaysia.

Đặc biệt, trong các chỉ số thành phần, Việt Nam cũng đồng dẫn đầu về xuất khẩu hàng hóa sáng tạo với Trung Quốc, CH Séc, Hong Kong (Trung Quốc) và Malaysia. Cụ thể, Hong Kong (Trung Quốc) chiếm 11,5% tổng thương mại, Trung Quốc chiếm 9,51% và Việt Nam chiếm 8,82%. Trong khi đó, Mỹ chiếm 2,61%, xếp thứ 23 trên thế giới.

Việc dẫn đầu chỉ số này đồng nghĩa Việt Nam đang tạo ra các sản phẩm gắn liền với hàm lượng sáng tạo cao, không chỉ dựa vào điện tử và công nghệ cao. Hàng hóa sáng tạo đang là yếu tố giúp mở rộng "chân kiềng" xuất khẩu, gắn với ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.

Đáng chú ý, WIPO ghi nhận Việt Nam là quốc gia "overperformer" - đạt thành tích đổi mới vượt mức kỳ vọng theo trình độ phát triển - cũng là năm thứ 15 liên tiếp duy trì danh hiệu này. Thành tích giúp Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế tiêu biểu về tận dụng sáng tạo như động lực phát triển.

Giới chuyên gia nhận định, việc duy trì trạng thái "overperformer" trong suốt hơn một thập kỷ cho thấy nền tảng đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang bền vững. Điều này nhờ vào tăng trưởng mạnh mẽ ở xuất khẩu công nghệ cao, cải thiện môi trường kinh doanh và sự tham gia ngày càng lớn của khu vực tư nhân vào R&D.

Trong GII 2025, 17 nền kinh tế thu nhập thấp và trung bình đang đạt kết quả vượt kỳ vọng so với mức độ phát triển của mình, trong đó Ấn Độ và Việt Nam là những nền kinh tế có thành tích vượt trội về đổi mới sáng tạo nhiều năm nhất.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/04LEYEQea6JQhGdoX

Bão số 4 giật cấp 10 đi rất chậm trên Vịnh Bắc Bộ, gây mưa to

Chiều tối nay (21.8), áp thấp nhiệt đới trên khu vực Bắc Vịnh Bắc Bộ đã mạnh lên thành bão, cơn bão số 4 năm 2026.

Cập nhật mới nhất từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do ảnh hưởng của bão, tại đặc khu Bạch Long Vĩ (Hải Phòng) đã có gió mạnh cấp 8, giật cấp 9; đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) có gió mạnh cấp 6, giật cấp 9.

Hồi 19 giờ ngày 21.8, vị trí tâm bão ở vào khoảng 20,7 độ Vĩ Bắc - 108,4 độ Kinh Đông, cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 90km về phía Bắc Đông Bắc.

Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (62-74 km/giờ), giật cấp 10. Bão di chuyển chậm theo hướng Bắc với tốc độ khoảng 3 km/giờ.

Dự báo trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Bắc, tốc độ khoảng 3 km/giờ.

Đến 19 giờ ngày 22.8, vị trí tâm bão ở vào khoảng 21,1 độ Vĩ Bắc - 108,3 độ Kinh Đông; trên khu vực Bắc Vịnh Bắc Bộ, cách Quảng Ninh khoảng 120km về phía Đông, cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 110km về phía Bắc Đông Bắc. Cường độ sức gió mạnh cấp 8, giật cấp 10.

Vùng nguy hiểm ở vào khoảng phía Bắc vĩ tuyến 19 độ Vĩ Bắc; từ kinh tuyến 107 đến 110 độ Kinh Đông. Cấp độ rủi ro thiên tai là cấp 3 đối với khu vực Vịnh Bắc Bộ (bao gồm các đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và đảo Hòn Dấu).

Dự báo trong 48 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Nam, tốc độ khoảng 3 km/giờ.

Đến 19 giờ ngày 23.8, vị trí tâm bão ở vào khoảng 20,2 độ Vĩ Bắc - 108,1 độ Kinh Đông; trên khu vực Bắc Vịnh Bắc Bộ, cách Hải Phòng khoảng 170km về phía Đông Đông Nam. Cường độ sức gió duy trì cấp 8, giật cấp 10. Vùng nguy hiểm không thay đổi.

Dự báo trong 72 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Đông Đông Nam, tốc độ khoảng 3 km/giờ.

Đến 19 giờ ngày 24.8, vị trí tâm bão ở vào khoảng 20,0 độ Vĩ Bắc - 109,1 độ Kinh Đông; trên vùng biển phía Đông Vịnh Bắc Bộ, cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 120km về phía Đông, cách Hải Phòng khoảng 270km về phía Đông Đông Nam. Cường độ sức gió mạnh cấp 8, giật cấp 10. Vùng nguy hiểm không thay đổi.

Từ 72 đến 120 giờ tiếp theo, bão có khả năng đổi hướng di chuyển theo hướng Đông Bắc, mỗi giờ đi được từ 3-5km, suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới.

Về tác động của bão, trên biển, khu vực Vịnh Bắc Bộ (bao gồm các đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và đảo Hòn Dấu) có gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão cấp 8, giật cấp 10, sóng biển cao 2-4m; biển động mạnh.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://laodong.vn/moi-truong/bao-so-4-giat-cap-10-di-rat-cham-tren-vinh-bac-bo-gay-mua-to-1754080.ldo

Hành khách kiện Asiana Airlines đòi 100 triệu USD sau khi bị Việt Nam từ chối nhập cảnh

Một hành khách đã nộp đơn kiện Asiana Airlines tại Mỹ khi cho rằng việc cô bị từ chối nhập cảnh Việt Nam do thiếu thị thực là trách nhiệm của hãng. Cô còn yêu cầu được bồi thường 100 triệu USD.

Theo Seoul Economic Daily, một hành khách nước ngoài bị từ chối nhập cảnh Việt Nam vì không có thị thực theo quy định đã kiện Asiana Airlines tại Mỹ, yêu cầu bồi thường 100 triệu USD, tương đương khoảng 2.630 tỉ đồng.

Tranh cãi trách nhiệm kiểm tra visa hành khách của hãng bay

Asiana Airlines công khai thông tin về vụ kiện ngày 19-8 do số tiền yêu cầu bồi thường tương đương 13,7% vốn chủ sở hữu của hãng. Theo báo cáo tài chính hợp nhất cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của Asiana Airlines vào khoảng 1.030 tỉ won.

Vụ kiện được nộp ngày 4-8 tại Tòa án quận trung tâm California (Mỹ). Nguyên đơn cho biết cô đến Việt Nam trên chuyến bay của Asiana Airlines nhưng bị cơ quan chức năng Việt Nam từ chối nhập cảnh vì không có thị thực theo quy định.

Vụ kiện đặt ra vấn đề về trách nhiệm của hãng hàng không trong trường hợp hành khách bị từ chối nhập cảnh do không có thị thực.

Seoul Economic Daily cho hay trước đây cũng có những trường hợp hành khách không được nhập cảnh do vấn đề thị thực và tìm cách yêu cầu hãng hàng không bồi thường. Tuy nhiên, các tòa án từng bác bỏ những yêu cầu này, với lập luận rằng việc cho phép nhập cảnh thuộc quyền chủ quyền của quốc gia sở tại, còn trách nhiệm chuẩn bị thị thực và giấy tờ cần thiết thuộc về hành khách.

Về vụ kiện, Asiana Airlines cho biết sẽ "xử lý vụ việc theo đúng quy trình pháp lý thông qua đội ngũ luật sư đại diện".

Visa sai một chữ, bị từ chối lên máy bay, hành khách kiện hãng hàng không

Trong một trường hợp khác, một gia đình ở Pretoria (Nam Phi) đã khởi kiện Qatar Airways, yêu cầu bồi thường hơn 2 triệu rand (khoảng 3,26 tỉ đồng) sau khi bị từ chối lên chuyến bay hạng thương gia đến Nhật Bản do lỗi đánh máy trong thị thực điện tử.

Theo IOL, ông Barend Minnaar Hefer van der Merwe cùng gia đình đã khởi kiện Qatar Airways tại tòa án ở Johannesburg. Nguyên nhân là hãng từ chối cho ông Barend lên máy bay vì tên đệm của ông là "Minnaar", trong khi trên thị thực điện tử Nhật Bản lại được ghi thành "Miinnaar".

Gia đình cho rằng đây chỉ là một lỗi đánh máy nhỏ. Họ giải thích với nhân viên Qatar Airways rằng danh tính của ông Barend có thể được xác minh qua ảnh trên thị thực, hộ chiếu Nam Phi, giấy tờ tùy thân và bằng lái xe.

Gia đình cho rằng Qatar Airways đã hành xử thiếu hợp lý khi từ chối vận chuyển chỉ vì sai lệch nhỏ trong thông tin trên thị thực, trong khi danh tính hành khách hoàn toàn có thể được xác minh.

Gia đình này yêu cầu bồi thường 2 triệu rand (khoảng 3,26 tỉ đồng), cho rằng danh dự và nhân phẩm bị tổn hại. Họ cho biết bị làm nhục trước các hành khách khác và nhân viên sân bay khi bị đưa khỏi quy trình lên máy bay, đồng thời chịu căng thẳng và lo âu sau sự việc.

Xem tiếp tại đường Link =>

Hành khách kiện Asiana Airlines đòi 100 triệu USD sau khi bị Việt Nam từ chối nhập cảnh

Nguồn: Báo Tin Tức; Tuổi Trẻ; Soha; Lao Động