- Học tập - Lao động - Kinh doanh
- Học tập - Lao động
.jpg)
Việc lựa chọn ngành học không chỉ vì sở thích mà cần căn cứ vào thực tế trên thị trường lao động. Chọn đúng ngành học sẽ giúp sinh viên phát huy được thế mạnh cá nhân, cũng là bước đệm vững chắc để có thể đạt được mức thu nhập đáng mơ ước trong tương lai. Cùng tham khảo 5 ngành học HOT dưới đây, được dự đoán sẽ trở thành xu hướng, vừa có thu nhập hấp dẫn vừa mở ra nhiều cơ hội phát triển cho người trẻ trong những năm tới.
Ngành Kỹ thuật dầu khí
Trong bối cảnh năng lượng vẫn đóng vai trò nền tảng trong mọi hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, ngành dầu khí tiếp tục giữ vị thế chiến lược trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và toàn cầu. Việt Nam sở hữu trữ lượng dầu khí đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển mạnh mẽ hoạt động khai thác, chế biến và xuất khẩu dầu khí trong nhiều năm tới.
Thực tế cho thấy, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực kỹ thuật dầu khí hiện đang thiếu hụt nghiêm trọng, nhất là các kỹ sư có chuyên môn sâu, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các tập đoàn năng lượng đa quốc gia. Chính điều này đã khiến ngành Kỹ thuật dầu khí trở thành lựa chọn hấp dẫn, thu hút sự quan tâm lớn từ thí sinh bởi triển vọng nghề nghiệp rộng mở và mức thu nhập đầy hứa hẹn.
Sinh viên theo học ngành này sẽ được trang bị kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu trong các lĩnh vực: địa chất dầu khí, kỹ thuật khai thác mỏ dầu, khoan và hoàn thiện giếng khoan, vận chuyển - chế biến dầu khí, kỹ thuật khai thác dầu khí biển sâu, an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong ngành dầu khí.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể trở thành kỹ sư dầu khí, kỹ sư khoan, nhà địa chất dầu khí hoặc chuyên gia nghiên cứu địa kỹ thuật phục vụ hoạt động khai thác năng lượng toàn cầu. Nhân sự ngành dầu khí có thể đạt mức thu nhập trên dưới 100 triệu đồng/tháng, tùy thuộc vào trình độ và số năm kinh nghiệm.
Ngành Thương mại điện tử
Thương mại điện tử (E-commerce) là ngành học kết hợp giữa công nghệ số và hoạt động kinh doanh trên nền tảng Internet, giúp tối ưu hóa quy trình mua bán trực tuyến của doanh nghiệp. Đây là lĩnh vực gắn liền với sự phát triển của kinh tế số, nơi sinh viên được trang bị kiến thức về quản trị kinh doanh, marketing online, logistics, phân tích dữ liệu và các giải pháp công nghệ phục vụ thương mại hiện đại.
Tại Việt Nam, thương mại điện tử đang tăng trưởng mạnh mẽ. Số lượng người tiêu dùng trực tuyến ngày càng nhiều cả về số lượng lẫn chất lượng, mở ra cơ hội lớn cho nhân lực trong ngành. Sinh viên tốt nghiệp có cơ hội nghề nghiệp vô cùng đa dạng như: Quản lý sàn thương mại điện tử, chuyên viên marketing online, quản trị chuỗi cung ứng số, phân tích dữ liệu, hay khởi nghiệp với các mô hình kinh doanh trực tuyến với mức lương hàng chục triệu đồng mỗi tháng.
Ngành Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa
Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa đang trở thành một trong những ngành học mũi nhọn giữa thời đại công nghiệp 4.0 - nơi máy móc thông minh và công nghệ số dẫn dắt mọi hoạt động sản xuất. Đây là lĩnh vực kết hợp chặt chẽ giữa cơ khí, điện - điện tử, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo, hướng đến việc thiết kế, vận hành và tối ưu hóa các hệ thống tự động trong nhà máy, xí nghiệp và dây chuyền sản xuất thông minh.
Sinh viên theo học ngành này sẽ được trang bị kiến thức toàn diện về điều khiển học, hệ thống nhúng, robot công nghiệp và các phần mềm chuyên dụng để mô phỏng, lập trình, giám sát và vận hành thiết bị tự động. Nhờ đó, sau khi ra trường, họ có thể đảm nhiệm nhiều vai trò kỹ thuật cao như kỹ sư điều khiển – tự động hóa, chuyên viên lập trình PLC, kỹ sư robot hoặc quản lý các dây chuyền sản xuất tự động hiện đại.
Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng, hầu hết doanh nghiệp sản xuất đều đầu tư mạnh vào tự động hóa nhằm tăng năng suất và tiết kiệm chi phí. Chính vì thế, sinh viên ngành này rất được săn đón, thậm chí còn được doanh nghiệp “đặt hàng” từ khi chưa tốt nghiệp. Tỷ lệ có việc làm ngay sau khi ra trường luôn ở mức cao và ổn định.
Cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực này rất đa dạng, từ kỹ sư vận hành, bảo trì hệ thống đến chuyên gia thiết kế giải pháp điều khiển, lập trình ứng dụng công nghiệp, quản lý kỹ thuật hoặc giảng dạy chuyên môn tại các cơ sở đào tạo nghề và đại học. Ngoài ra, họ còn có thể tham gia các dự án lớn hoặc trở thành chuyên gia tư vấn trong lĩnh vực tự động hóa. Mức lương trong ngành hoàn toàn có thể vượt ngưỡng 50 triệu đồng/tháng đối với các kỹ sư trẻ có trình độ chuyên môn cao.
Ngành Công nghệ và Kinh doanh thực phẩm
Công nghệ và Kinh doanh thực phẩm là ngành học kết hợp giữa khoa học công nghệ thực phẩm và quản lý - kinh doanh trong lĩnh vực thực phẩm. Sinh viên theo học sẽ được trang bị kiến thức về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản, kiểm soát chất lượng thực phẩm. Đồng thời, ngành còn đào tạo kỹ năng lập kế hoạch kinh doanh, tiếp thị, quản lý chuỗi cung ứng, kiểm soát chi phí – lợi nhuận, quản lý nhân sự và hệ thống phân phối, nhằm giúp hoạt động kinh doanh thực phẩm đạt hiệu quả cao và bền vững.
Theo các chuyên gia, nước ta đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp trong ngành thực phẩm. Đây là lĩnh vực được dự báo sẽ “lên ngôi” trong những năm tới nhờ nhu cầu nhân lực lớn và xu hướng tiêu dùng ngày càng tăng.
Thực tế cho thấy, sinh viên ngành Công nghệ và Kinh doanh thực phẩm có cơ hội việc làm rất rộng mở. Hầu hết sinh viên tốt nghiệp những năm gần đây đều nhanh chóng tìm được việc, đảm nhiệm các vị trí trong nghiên cứu, sản xuất, quản lý chất lượng, marketing hay quản trị kinh doanh tại các công ty thực phẩm trong và ngoài nước với mức lương 8 con số.
Ngành Nông nghiệp công nghệ cao
Ngành Nông nghiệp công nghệ cao là một lĩnh vực đào tạo kết hợp giữa kiến thức khoa học nông nghiệp truyền thống với các tiến bộ kỹ thuật hiện đại như công nghệ sinh học, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, cảm biến, dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ nhà kính.
Trong những năm gần đây, ngành học Nông nghiệp công nghệ cao được đào tạo nhằm giải quyết các vấn đề của nông nghiệp hiện đại như thiếu hụt lao động, hiệu suất sản xuất thấp, ô nhiễm môi trường và đặc biệt là sự phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên. Thay vì trồng trọt và chăn nuôi theo kinh nghiệm hoặc truyền thống, sinh viên và người lao động trong ngành được đào tạo để tiếp cận nông nghiệp bằng tư duy công nghệ và hệ thống hóa quy trình sản xuất.
Theo khảo sát về mức lương trên thị trường lao động hiện nay, các kỹ sư nông nghiệp có chuyên môn cao, đảm nhận vị trí quản lý hoặc làm việc tại các doanh nghiệp lớn, thu nhập trung bình có thể đạt trên 30 triệu đồng/tháng.
Tốt nghiệp xuất sắc ngành Kinh tế đối ngoại tại Trường Đại học Ngoại thương, Nguyễn Khánh Huyền gây chú ý khi đạt nhiều giải thưởng AI nổi bật.
Từ một nữ sinh yêu thích Toán học tại Trường THPT Trần Phú – Hà Tĩnh đến sinh viên tốt nghiệp xuất sắc ngành Kinh tế đối ngoại của Trường Đại học Ngoại thương, hành trình của Nguyễn Khánh Huyền (SN 2004, Hà Tĩnh) là câu chuyện về sự dịch chuyển không ngừng trong tư duy học tập và khát vọng khám phá bản thân.
Dù không đi lên từ trường chuyên, nền tảng học thuật và bản lĩnh tự học của Huyền đã sớm được tôi luyện từ những năm tháng tại THPT Trần Phú. Điều nữ sinh nhớ nhất không chỉ là thành tích mà còn là sự tận tâm của thầy cô trong quá trình đồng hành cùng học sinh. “Được học trong môi trường luôn khuyến khích phát triển đúng khả năng giúp em hình thành sự nghiêm túc và tính kiên trì với mục tiêu đã chọn”, Huyền chia sẻ.
Từ sớm, Huyền yêu thích Toán học và các bài toán logic. Khi học lớp 11, cô từng nghĩ sẽ theo đuổi ngành Công nghệ thông tin. Tuy nhiên, càng đến gần thời điểm chọn trường đại học, nữ sinh Hà Tĩnh lại thay đổi suy nghĩ. Thay vì chọn lộ trình kỹ thuật thuần túy, Huyền theo học Kinh tế đối ngoại tại Ngoại thương vì bị thu hút bởi môi trường đa dạng nơi đây.
Theo Huyền, điều khiến cô ấn tượng nhất ở FTU là sự đa dạng: từ học thuật, nghiên cứu đến startup và hoạt động xã hội. Chính sự đa dạng ấy khiến cô tin rằng bản thân sẽ có thêm động lực để thay đổi và trưởng thành. “Em chọn Ngoại thương không hẳn vì đã biết rõ mình muốn làm gì sau này, mà vì tin rằng được ở trong một môi trường có nhiều góc nhìn khác nhau sẽ giúp mình trưởng thành nhanh hơn”, Huyền nói.
Trong suốt quá trình học đại học, Huyền dần chuyển hướng sang AI – lựa chọn mà cô mô tả là “khá khác” so với định hướng ban đầu. Xuất thân từ khối kinh tế, nữ sinh phải tự học lại các kiến thức nền tảng như Toán, lập trình và Machine Learning để theo kịp các sinh viên chuyên ngành Công nghệ thông tin. “Có giai đoạn em vừa học trên trường, vừa tham gia đội tuyển học thuật, vừa tự học AI gần như mỗi ngày, nhưng khi đã đam mê, em luôn muốn nỗ lực để đi đến tận cùng”, cô chia sẻ. Động lực chuyển hướng của Huyền còn đến từ sự tin tưởng và đồng hành của gia đình. Dù có nhiều băn khoăn khi con gái theo đuổi một lĩnh vực mới, bố mẹ cô vẫn lựa chọn lắng nghe và đồng hành thay vì áp đặt.
Trong thời gian học tại Ngoại thương, Huyền tham gia nhiều hoạt động học thuật liên quan đến Toán học, AI và lập trình. Nữ sinh sở hữu loạt thành tích nổi bật như giải Nhì ICPC không chuyên khu vực châu Á, giải Khuyến khích Olympic Tin học sinh viên Việt Nam toàn quốc khối không chuyên, giải Khuyến khích Olympic Trí tuệ nhân tạo sinh viên Việt Nam toàn quốc, giải Ba Olympic Trí tuệ nhân tạo sinh viên Việt Nam khu vực miền Bắc, giải Nhì môn Giải tích và giải Ba môn Đại số tại Olympic Toán sinh viên toàn quốc.
Ngoài ra, cô còn là Á quân Economics Research Champion và từng vào Top 8 Olympic Kinh tế học. Huyền cũng có các công bố nghiên cứu liên quan đến AI và kinh tế trên các tạp chí thuộc danh mục Scopus. Bên cạnh học thuật, cô tích cực tham gia công tác Đoàn, hội với vai trò cán bộ lớp, tham gia hỗ trợ tổ chức nhiều chương trình học thuật và sự kiện tại trường.
Nói về phương pháp học tập, Huyền cho biết không có “bí quyết đặc biệt”, mà duy trì sự đều đặn mỗi ngày, chia nhỏ mục tiêu và tập trung xây nền tảng Toán học trước khi đi sâu chuyên ngành. Ngoài học tập, cô cố gắng cân bằng cuộc sống bằng các sở thích như thể thao, du lịch và trải nghiệm điều mới. Theo Huyền, việc rời khỏi guồng học tập giúp tái tạo năng lượng và giữ sự bền bỉ trong hành trình dài.
Cô nhớ nhất kỷ niệm trong kỳ thi Olympic Toán sinh viên toàn quốc khi cả đội tuyển rủ nhau đi chơi bi-a vào tối trước ngày thi. Dù bị mọi người trêu “mai thi rồi mà vẫn đi chơi”, Huyền vẫn quyết định đi cùng cả đội thay vì thức khuya học thêm. Kết quả, nữ sinh đạt thành tích cao hơn mong đợi và sau này câu chuyện ấy vẫn thường được nhắc lại như một “giai thoại” vui của đội tuyển.
Trong thư giới thiệu gần đây, một giảng viên hướng dẫn nhận xét Huyền là sinh viên có khả năng tự học nhanh, đặc biệt khi chuyển sang lĩnh vực AI trong thời gian không dài nhưng đã chủ động xây dựng nền tảng, tham gia nghiên cứu và triển khai các dự án thực tế. Giảng viên này đánh giá Huyền có tư duy nghiên cứu tốt, sự kiên trì và khả năng cân bằng giữa lý thuyết với kỹ năng thực tế.
Sau khi tốt nghiệp, Huyền hiện làm việc trong lĩnh vực ML/AI Engineer và chuẩn bị tham gia chương trình đào tạo AI thực chiến khóa 2 tại Vingroup. Trong tương lai, cô mong muốn tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu và và ứng dụng AI thực tiễn. Nữ sinh Ngoại thương cũng đặt mục tiêu theo học chương trình thạc sĩ hoặc tiến sĩ nếu có cơ hội phù hợp, đồng thời hy vọng một ngày có thể tham gia các nhóm nghiên cứu hoặc phòng lab quốc tế để tiếp tục phát triển bản thân.
“Khi học và trải nghiệm nhiều hơn, em càng cảm thấy điều quan trọng nhất là khả năng tự học và tự chịu trách nhiệm với cuộc đời của mình. Đôi khi những lựa chọn khiến mình lo lắng nhất lại chính là những lựa chọn khiến mình thay đổi nhiều nhất sau này”, Khánh Huyền bày tỏ.
Theo các chuyên gia, nhiều gia đình cho con du học sớm, ngay từ cấp II nhưng chưa thật sự hiểu quốc gia đó dạy gì, học sinh sẽ thi gì, đi theo lộ trình nào, hay sau trung học có những hướng phát triển ra sao.
Phụ huynh phải hiểu hệ thống trước khi chọn lộ trình cho con
Tọa đàm "Du học công lập Singapore từ tuổi teen" do Trung tâm hỗ trợ kiều bào TP.HCM tổ chức ngày 23-5. ThS Đinh Hoàng Hà - Giám đốc quốc gia Học viện Hanbridge (Singapore) - cho rằng không ít phụ huynh hiện nay cho con đi du học nhưng chưa thật sự hiểu hệ thống giáo dục của quốc gia con sẽ theo học.
Trong khi đây là nền tảng quan trọng để gia đình chọn đúng lộ trình, chuẩn bị tài chính phù hợp và đồng hành cùng con trong suốt quá trình học tập.
"Chưa hiểu rõ hệ thống giáo dục nước con mình đến học thì rất khó đồng hành đúng với con", ông Hà nói.
Chẳng hạn tại Singapore, không ít cha mẹ thường nhắm mục tiêu cuối cùng là đại học hoặc cơ hội làm việc tại đây, nhưng chưa hình dung đầy đủ hành trình học tập phía trước.
Ngoài ra phụ huynh cần chuẩn bị tài chính ổn định gồm học phí, sinh hoạt phí, chỗ ở và các khoản phát sinh trong nhiều năm. Việc chuẩn bị cuốn chiếu theo từng năm có rất nhiều rủi ro.
Chưa kể còn phải chuẩn bị tâm lý khi để con sống xa gia đình sớm, giúp con có tâm lý ổn định khi bước vào môi trường mới.
Học sinh cần có khả năng tự lập và hòa nhập, vì không ít bạn gặp khó khăn trong giai đoạn đầu do chưa quen với phương pháp học tập mới.
"Các môi trường học quốc tế thường khuyến khích quan sát, trải nghiệm và trình bày suy nghĩ cá nhân nhiều hơn. Vì vậy học sinh Việt Nam cần chuẩn bị tâm lý phải hòa nhập cả với môi trường sống lẫn phương pháp học tập mới", ông nói.
Du học không thay thế năng lực tự học của học sinh
Ông Danny Võ - doanh nhân Việt kiều Singapore, nhà sáng lập WellnessBrands.Asia - cho rằng đa phần học sinh Việt Nam dù đã ra nước ngoài học tập vẫn mang theo áp lực điểm số rất lớn.
Ông nói mình cũng từng luôn so sánh bản thân với bạn bè, lo lắng vì thành tích chưa bằng người khác hoặc rơi vào căng thẳng khi kết quả học tập không như kỳ vọng khi đi du học từ nhiều năm trước.
Điều đó có thể khiến nhiều bạn mất tự tin và luôn cảm thấy mình thua kém, số khác lại buông lỏng việc học khi sống xa gia đình và có nhiều tự do hơn.
"Du học là hành trình phát triển chính mình, chứ không phải cuộc đua điểm số. Giáo dục giúp nhận ra năng lực, sở thích và thế mạnh riêng của bản thân. Phụ huynh cần giúp con xây dựng niềm tin vào bản thân, khả năng tự quản lý và tinh thần phát triển cá nhân", ông Danny Võ nói.
Trong khi đó TS Trần Anh Tuấn - Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM - thẳng thắn nêu hiện rất nhiều trường nước ngoài mới là bên cần du học sinh. Nhiều trường hợp các gia đình Việt chỉ cần có tiền là cho con du học.
Theo ông, học ở đâu không quan trọng bằng việc các em có được khả năng tự học. Dù ở Việt Nam hay nước ngoài, trong môi trường giáo dục công lập hay quốc tế, yếu tố quyết định sự phát triển lâu dài vẫn là khả năng tự học và học tập suốt đời.
Nếu có cơ hội du học, du học sinh nên tận dụng khoảng thời gian này để trang bị thêm nhiều kỹ năng nền tảng như lắng nghe, giao tiếp, làm việc nhóm, khả năng phân tích thông tin và năng lực công nghệ số để thích nghi với môi trường học tập và làm việc hiện đại.
"Đây là những kỹ năng nền tảng để thành công trong thời đại AI", ông Tuấn nói.
Hoa hậu Đại dương Việt Nam 2025 Nguyễn Thanh Thảo vừa tốt nghiệp đại học loại xuất sắc chuyên ngành Marketing tại Bentley University (Mỹ). Người đẹp sẽ trở về nước để xây dựng sự nghiệp và tiếp tục theo đuổi tấm bằng thạc sĩ.
Vượt qua những rào cản khi vừa là du học sinh, vừa đang trong nhiệm kỳ, Hoa hậu Thanh Thảo đã tốt nghiệp đại học đúng hạn với điểm số GPA 3.8/4.0. Cô được nhà trường trao dây đeo danh dự màu vàng trên áo cử nhân - một biểu tượng dành riêng cho những sinh viên tốt nghiệp với thành tích xuất sắc.
Ngoài tiếng Việt, người đẹp sinh năm 2002 còn thành thạo 3 ngoại ngữ gồm tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Hàn Quốc. Đăng quang khi đang là du học sinh tại Mỹ, cô liên tục phải di chuyển giữa hai nửa bán cầu để vừa đảm bảo tiến độ học tập, vừa hoàn thành sứ mệnh của hoa hậu đương nhiệm. Dù phải đối mặt với rào cản từ việc lệch múi giờ, áp lực học tập của sinh viên năm cuối và kỳ vọng từ công chúng nhưng cô vẫn không chọn cách bảo lưu việc học. Thay vào đó, cô cố gắng quản lý tốt thời gian, cân bằng cuộc sống để có thể tốt nghiệp đúng hạn.
Hoa hậu Thanh Thảo tiết lộ cô giành được học bổng đầu vào 50% và liên tục duy trì thành tích học tập vượt trội. Ngoài việc học chính khóa, cô còn chủ động tích lũy kinh nghiệm thực tế qua các chương trình quốc tế chất lượng. Cô từng tham gia chương trình sinh viên trao đổi tại Yonsei University (Hàn Quốc) và hoàn thành kỳ thực tập chuyên nghiệp tại Công ty RSA Asia trụ sở Thượng Hải (Trung Quốc). Cuộc sống du học sinh được cô thường xuyên chia sẻ trên mạng xã hội đã giúp truyền cảm hứng cho các bạn trẻ. Cô được công chúng ưu ái gọi là hình mẫu “hoa hậu học bá” thế hệ mới.
Sau khi hoàn thành chương trình đại học tại Mỹ, Thanh Thảo sẽ sớm trở về Việt Nam để tập trung phát triển các hoạt động nghệ thuật, học thêm các kỹ năng, đồng thời tiếp tục thực hiện sứ mệnh và trách nhiệm của đương kim hoa hậu. Cô có kế hoạch học thạc sĩ trong tương lai gần nhằm tiếp tục trau dồi kiến thức và phát triển bản thân một cách toàn diện hơn.
Nguồn: EVA; 24h; Tuổi Trẻ; Thanh Niên
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá