HĐBA họp về eo biển Hormuz, tranh cãi gay gắt 

Họp về an ninh hàng hải

Ngày 27-4, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã tổ chức cuộc họp về an ninh hàng hải tại trụ sở LHQ ở New York (Mỹ).

Tại cuộc họp, các đại biểu lên án việc sử dụng eo biển Hormuz như một “quân bài mặc cả”, coi đây là hành động tấn công trái phép vào tàu thuyền, thủy thủ và nền kinh tế toàn cầu, theo trang web của LHQ.

Yêu cầu mở lại eo biển Hormuz

Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres nói với HĐBA rằng trước tình trạng đình trệ trong đàm phán, tổ chức này nên ủng hộ một khuôn khổ khẩn cấp do Tổ chức Hàng hải Quốc tế đề xuất.

Người đứng đầu LHQ cảnh báo về hậu quả nếu chậm trễ xử lý “sự gián đoạn chuỗi cung ứng nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch COVID-19 và cuộc chiến tại Ukraine”.

“Tác động kinh tế đã xảy ra ngay lập tức, và tất cả mọi người đều phải trả giá” - ông Guterres nói, nhấn mạnh tầm quan trọng then chốt của eo biển Hormuz đối với kinh tế toàn cầu.

“Tôi kêu gọi các bên: hãy mở eo biển; để tàu thuyền đi lại; không thu phí, không phân biệt đối xử; để thương mại được nối lại; để kinh tế toàn cầu được hồi phục” - ông nói, lưu ý rằng “sự gián đoạn kéo dài có nguy cơ châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu, đẩy hàng triệu người, đặc biệt ở châu Phi và Nam Á, vào cảnh đói nghèo”.

Tại cuộc họp, Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế Arsenio Dominguez nói rằng hành lang hàng hải tại eo biển Hormuz, được thiết lập từ năm 1968 và do Oman cùng Iran vận hành, là “cơ chế bắt buộc” theo Công ước quốc tế về an toàn sinh mạng trên biển.

“Tất cả những gián đoạn đối với vận tải biển đều ảnh hưởng an ninh năng lượng và lương thực toàn cầu” - ông Dominguez nói.

Trong phần thảo luận, nhiều đại biểu, bao gồm Bahrain, Mỹ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Anh, đã lên án hành động của Iran và yêu cầu mở lại eo biển hoàn toàn, vô điều kiện.

“Nhu cầu bảo đảm an ninh hàng hải chưa bao giờ cấp thiết như hiện nay” - Ngoại trưởng Bahrain, ông Abdullatif bin Rashid al Zayani, nói, đồng thời cho rằng sự im lặng của cộng đồng quốc tế trước các hành vi trái pháp luật của Tehran chỉ khiến bên gây hấn thêm táo bạo.

Cảnh báo

Đại diện Mỹ cho rằng thế giới đang phải trả giá cho “toan tính” của Iran nhằm phục vụ “tham vọng hạt nhân phi pháp”.

“Các tuyến hàng hải quan trọng của thế giới không phải là công cụ mặc cả của bất kỳ quốc gia nào” - phía Mỹ nói, đồng thời cáo buộc Iran vi phạm Nghị quyết 2817 của LHQ khi tấn công tàu và đe dọa thu phí.

Ngoại trưởng UAE Khalifa Shaheen Al Marar nhấn mạnh rằng Tehran phải bồi thường mọi thiệt hại do các hành động trái pháp luật gây ra.

“Quyền tự do hàng hải nghĩa là phải được tự do thực sự” - Thứ trưởng Ngoại giao Anh Stephen Doughty nhấn mạnh, đồng thời cho biết ổn định toàn cầu phụ thuộc vào nỗ lực chung.

Đại sứ Pakistan tại LHQ - ông Asim Iftikhar Ahmad cảnh báo rằng các gián đoạn đối với các tuyến hàng hải toàn cầu, đặc biệt là việc đóng cửa eo biển Hormuz, gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với hòa bình quốc tế, ổn định kinh tế và các quốc gia đang phát triển.

“Không gian hàng hải toàn cầu là một đấu trường địa chiến lược then chốt, nơi các thách thức của thế kỷ 21 hội tụ. Đây là mạch sống của thương mại toàn cầu, đồng thời là thước đo tình trạng môi trường Trái Đất” - ông Ahmad nói.

Philippines, thay mặt Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), kêu gọi bảo đảm an toàn cho thủy thủ, nhấn mạnh đây là lực lượng quan trọng của ngành hàng hải toàn cầu.

Nga, Iran chỉ trích Mỹ cướp biển

Trong khi đó, Đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia cáo buộc các nước phương Tây đạo đức giả, cho rằng Iran hoàn toàn có quyền hạn chế hoạt động qua lại tại eo biển Hormuz.

“Có một nỗ lực nhằm đổ toàn bộ trách nhiệm lên Iran, như thể chính Iran là bên tấn công các nước láng giềng và cố tình cản trở hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz” - ông Nebenzia nói.

“Trong thời chiến, một quốc gia ven biển đang bị tấn công có thể hạn chế hoạt động hàng hải trong vùng biển thuộc chủ quyền của mình vì mục đích an ninh” - nhà ngoại giao Nga nói thêm.

Ông Nebenzia ví các nước phương Tây như cướp biển. Ông cũng lên án các cuộc tấn công của Ukraine bằng UAV tầm xa trên không và trên biển nhằm vào các tàu chở dầu có liên hệ với Nga ở Địa Trung Hải, cũng như việc châu Âu ủng hộ các đòn tấn công của Ukraine nhằm vào tàu thương mại của Nga tại Biển Đen.

“Khác với những tên cướp biển treo cờ đen có hình đầu lâu và xương chéo trên tàu, các nước phương Tây đang tìm cách che giấu các hành động phi pháp của mình bằng cách viện dẫn các biện pháp cưỡng chế đơn phương” - ông Nebenzia nói.

Đại diện Ukraine tại cuộc họp đã phản bác lập luận của Nga, cho rằng Moscow đã liên tục tấn công hạ tầng cảng và tàu thương mại, thậm chí gài mìn trên biển, gây nguy hiểm cho vận tải.

Về phần mình, Đại sứ Iran tại LHQ - ông Amir Saeid Iravani cho rằng Tehran cần các bảo đảm rằng sẽ không xảy ra thêm một cuộc tấn công nào từ Mỹ và Israel trước khi có thể bảo đảm an ninh tại vùng Vịnh.

“Ổn định và an ninh lâu dài tại Vịnh Ba Tư và khu vực rộng lớn hơn chỉ có thể đạt được khi các hành động gây hấn nhằm vào Iran chấm dứt một cách bền vững và lâu dài, đi kèm với các bảo đảm đáng tin cậy rằng sẽ không tái diễn, đồng thời tôn trọng đầy đủ các quyền và lợi ích chủ quyền hợp pháp của Iran” - ông Iravani phát biểu tại phiên họp.

Sau đó, khi trao đổi với báo chí, ông Iravani phàn nàn rằng các nước chỉ trích Iran nhưng không lên án việc Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân.

“Mỹ đang hành xử như cướp biển và khủng bố, nhắm vào các tàu thương mại bằng cách cưỡng ép và đe dọa, gieo rắc nỗi sợ cho thủy thủ đoàn, bắt giữ tàu trái phép và bắt con tin là các thành viên thủy thủ đoàn” - nhà ngoại giao Iran nhấn mạnh.

“Nhưng không ai trong số những nước bày tỏ quan ngại về tự do hàng hải dám nhắc tới hoặc lên án hành động mang tính khủng bố này tại cuộc họp hôm nay” - ông Iravani nói thêm.

Mỹ chưa bình luận về phát ngôn của ông Iravani.

Mỹ vạch lằn ranh đỏ trong đàm phán với Iran

Đề xuất mới của Iran gửi tới Mỹ 

Truyền thông Mỹ và các quan chức thạo tin cuối tuần qua cho biết, Iran đã gửi tới Mỹ đề xuất mới nhằm chấm dứt xung đột. Đề xuất gồm mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt cuộc chiến kéo dài 2 tháng trong khi trì hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân sang giai đoạn sau.

Theo hãng tin Axios của Mỹ, đề xuất mới nhằm phá vỡ thế bế tắc hiện tại trong các cuộc hội đàm và né tránh những bất đồng nội bộ trong giới lãnh đạo Iran về phạm vi nhượng bộ hạt nhân mà họ sẵn sàng thực hiện.

Phản ứng lạnh nhạt từ Washington

Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thảo luận về đề xuất này với đội ngũ an ninh quốc gia vào hôm 27/4. AFP dẫn lời một quan chức Mỹ am hiểu vấn đề cho biết ông Trump không hài lòng với đề xuất vì nó trì hoãn việc thảo luận về các chương trình hạt nhân của Iran - một vấn đề mà Washington khẳng định phải được giải quyết ngay từ đầu.

Washington nhiều lần yêu cầu Tehran từ bỏ kho dự trữ uranium đã làm giàu và đình chỉ việc làm giàu uranium như một phần của bất kỳ giải pháp sâu rộng nào.

Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales cho biết Mỹ "sẽ không đàm phán thông qua báo chí" và Tổng thống đã nêu rõ các "lằn ranh đỏ" của mình với Tehran cũng như với công chúng Mỹ.

“Tổng thống sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận có lợi cho người dân Mỹ và thế giới”, bà nhấn mạnh.

Đợt đẩy mạnh ngoại giao mới nhất diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột đã tái định hình đáng kể bối cảnh an ninh khu vực và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Các phái đoàn Iran và Mỹ được cho là đã dự kiến tổ chức một vòng đàm phán hòa bình khác tại Pakistan vào tuần trước, nhưng cuộc hội đàm rất được mong đợi này đã không thành hiện thực khi ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ không gửi phái đoàn đàm phán đến Pakistan nữa. Ông nói, nếu Iran muốn đàm phán, "họ có thể đến gặp chúng tôi, hoặc họ có thể gọi cho chúng tôi”.

Chiến sự Ukraine 28/4, Nga lật thế cờ 

Sau khi thất thủ, Nga lật ngược thế cờ ở Novopavlivka 

Kênh Military Summary đưa tin, sau khi quân đội Nga (RFAF) để mất Novopavlivka 2 tháng trước, hiện nay họ đã lật ngược thế cờ, tái chiếm được một nửa thị trấn.

Một số báo cáo khác từ Konstantinovka cũng cho thấy các cuộc đột kích của RFAF đang diễn ra không chỉ ở phía đông mà còn ở phía nam. Đồng thời, thành phố hiện còn bị bao vây từ phía tây, dọc theo bìa rừng.

Lực lượng Moscow liên tiếp giành được các thắng lợi cục bộ khi  chiếm được khu định cư Ozernoye (Illichovka) ở vùng Donetsk và Taratutine ở vùng Sumy.

Trong khi đó, các cuộc phản công tiếp theo của quân đội Ukraine (AFU) đang diễn ra từ hướng Liman, nơi phần lớn Drobysheve hiện được cho là nằm dưới sự kiểm soát của họ.

Kênh Rybar cho biết thêm một số diễn biến đáng chú ý khác. Quân đội Nga một lần nữa tấn công cơ sở hạ tầng cảng Odessa, gây hư hại cho một tàu chở hàng rời. Tại vùng Chernihiv, khoảng 20 cuộc không kích đã nhắm vào nhiều cơ sở khác nhau ở Koryukovka, và một trạm biến áp bị tấn công ở Romny. Hoạt động của không quân chiến thuật và UAV Nga vẫn ở mức dưới trung bình do điều kiện thời tiết xấu.

Lực lượng Kiev không tiến hành bất kỳ cuộc không kích quy mô lớn nào trên lãnh thổ Nga. Trong 24 giờ qua, một số cuộc tấn công bằng UAV đã được ghi nhận ở vùng Belgorod, cũng như tại các khu vực do Moscow kiểm soát ở Zaporizhia và Kherson.

Theo hướng Slobozhansky, Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 34 RFAF, sau hơn một tuần giao tranh, đã giải tỏa Taratutine, củng cố vị trí và chiếm các khu vực rừng xung quanh.

Theo hướng Sloviansk, RFAF đã giành được Ozernoye (Illichovka), treo cờ Tổ quốc trên đó. Ở bờ bên kia sông, giao tranh vẫn tiếp diễn ở Kryva Luka.

Theo hướng Dobropillia, Cụm tác chiến Trung tâm RFAF đang chọc thủng phòng tuyến của AFU trên đường tiến vào Novyi Donbas, quét sạch thêm một số dải rừng phía đông nam của làng và mở rộng phạm vi tấn công.

UAV Ukraine "đánh bồi" kho chứa dầu Nga ở Tuapse

Kyiv Independent đưa tin, UAV Ukraine vào rạng sáng 28/4 đã tiếp tục nhắm mục tiêu vào các bể chứa dầu ở Tuapse, Nga, trước khi ngọn lửa từ cuộc tấn công trước đó được dập tắt.

Tuapse đã phải hứng chịu các đợt tập kích dữ dội trong những ngày gần đây, bao gồm những cuộc đánh phá vào một nhà máy lọc dầu vào ngày 20 và 16/4, khiến các đám cháy kéo dài nhiều ngày tại cơ sở này.

Nhiều bể chứa dầu bị UAV Ukraine tấn công nằm trong khuôn viên của một nhà máy lọc dầu, theo kênh tin tức độc lập Exilenova Plus.

Chi tiết chưa thể được Kyiv Independent xác minh ngay lập tức.

Tuapse nằm cách Ukraine khoảng 233km, trên bờ biển phía đông nam bán đảo Crimea, và cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát gần thành phố Zaporizhia khoảng 500km.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và một số vùng lãnh thổ bị kiểm soát nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Moscow.

Kiev coi các cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp pháp, vì chúng cung cấp nhiên liệu và nguồn tài chính cho cỗ máy chiến tranh của Điện Kremlin.

Nga bóp nghẹt "dạ dày" của Ukraine ở Konstantinovka

Theo kênh  Readovka, quân đội Nga đã đột phá vào Dolgaya Balka, việc kiểm soát ngôi làng này sẽ tước đi một phần nguồn cung cấp vốn đã ít ỏi của đơn vị Kiev đồn trú tại Konstantinovka.

Cụ thể, lực lượng Moscow đã đột phá vào làng Dolgaya Balka và củng cố vị trí ở ngoại ô phía nam. Ngôi làng này là rào cản cuối cùng giữa binh sĩ Nga và các tuyến đường tiếp tế chính được UAV Ukraine sử dụng để vận chuyển hậu cần đến Konstantinovka.

Những huyết mạch này đi qua các đập của các hồ chứa nhỏ ở phía bắc Dolgaya Balka. Nếu thành công, RFAF sẽ tước đi đạn dược và vật tư của đối phương. Vì những lý do này, Ukraine sẽ cố gắng giữ vững ngôi làng. Hơn nữa, Lữ đoàn cơ giới độc lập số 93 AFU bảo vệ khu định cư rất có thể sẽ nhận được quân tiếp viện từ Druzhkovka, một tình huống mà Bộ chỉ huy Kiev sẽ không ngần ngại thực hiện.

Điều này có khả năng xảy ra là bởi vì, ngoài mối đe dọa đối với các tuyến đường tiếp tế còn lại, lực lượng đồn trú Ukraine trong thị trấn, với việc mất Dolgaya Balka, sẽ phải đối mặt với sự tiến công của RFAF ở phía sau. Vì lý do này, AFU có thể sớm phản công.

Sự phòng thủ của Ukraine ở Dolgaya Balka dựa vào cả địa hình tự nhiên và cơ sở hạ tầng quân sự cũ từ thời Liên Xô. Trận địa của một tiểu đoàn tên lửa phòng không S-75 bị bỏ hoang nằm ở phía đông nam ngôi làng. Cùng với những vị trí khác trong các khu rừng và khe núi, nó tạo thành vành đai phòng thủ bên ngoài.

Tuy nhiên, binh sĩ Nga đã tiến sâu vào Dolgaya Balka từ Stepanovka dọc theo sông Lozovaya và tạo tiền đề cho sự sụp đổ của hệ thống phòng thủ Ukraine mà không cần phải tấn công vòng ngoài.

Mặc dù Ukraine có khả năng tập trung bộ binh ở khu vực trung tâm và phía bắc ngôi làng để phản công, nhưng hỏa lực của Nga vẫn đủ sức làm gián đoạn các biện pháp phản công. Trong khi vị trí của RFAF ở ngoại ô phía nam Dolgaya Balka vô cùng nguy hiểm, thì bản thân lực lượng Kiev cũng bị hạn chế nghiêm trọng khả năng hành động để khôi phục tình hình.

Tại Konstantinovka, quân đội Nga đã bảo đảm được những thành quả đạt được sau khi đột phá vào khu công nghiệp và đang mở rộng phạm vi kiểm soát để phát triển xa hơn. AFU đã mất thời gian và hiện không thể chiếm lại một số cơ sở công nghiệp. Nếu không có chúng, việc duy trì sự toàn vẹn của hệ thống phòng thủ thành phố là điều không thể.

Nga chiếm giữ Ozernoye trên hướng Sloviansk

Kênh Rybar cho hay, quân đội Nga đang dần kiểm soát bờ trái sông Seversky Donets. Các khu rừng ở đây từ lâu đã được lực lượng Kiev sử dụng để tập trung quân, và qua nhiều năm giao tranh, họ đã thiết lập một mạng lưới cứ điểm.

Chiều 27/4, các đơn vị Moscow đã giải tỏa Ozernoye (Illichovka) và treo cờ Tổ quốc tại đây. Sau khi đảm bảo an ninh khu vực, họ sẽ có thể thiết lập quyền kiểm soát hỏa lực đối với đoạn sông này, nơi trước đây binh sĩ Ukraine thường xuyên phát động phản công về phía Zakotnoye.

Tuy nhiên, một "vùng xám" rộng lớn vẫn còn tồn tại trong những khu rừng xung quanh, nơi AFU đang cố gắng đưa các nhóm bộ binh nhỏ xâm nhập vào hậu phương của Nga nhưng họ nhanh chóng bị phát hiện và hạ gục bởi UAV. Dù vậy, một số binh sĩ Ukraine vẫn tìm cách ẩn náu trong các "hầm trú ẩn" và công trình đổ nát.

Đôi khi sự hiện diện của họ thậm chí còn được phát hiện ở khu vực Yampol. Mặc dù bản thân họ không gây ra mối đe dọa nghiêm trọng, nhưng họ có khả năng phối hợp các cuộc tấn công bằng UAV và phục kích các nhóm tiếp tế của Nga.

Ở bên kia sông, giao tranh vẫn tiếp diễn ở Kryva Luka. Việc giành được Ozernoye sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Nga tiến hành cuộc tấn công tiếp theo vào ngôi làng này, nhưng đặc điểm địa hình sẽ ngăn cản họ củng cố hoàn toàn lãnh thổ. Việc kiểm soát chắc chắn chỉ có thể thực hiện được sau khi xóa sổ các cứ điểm trên cao của AFU.

Do đó, các hành động phối hợp giữa UAV và pháo binh đóng vai trò then chốt trong bước tiến của quân đội Nga khi cô lập các vị trí của Ukraine khỏi nguồn tiếp tế và dự bị, làm suy yếu hệ thống phòng thủ Ukraine và tạo điều kiện thuận lợi cho sự tiến công của lính xung kích.

Nga mở rộng vùng kiểm soát ở Sumy

Cụm tác chiến phía Bắc RFAF đang mở rộng vùng kiểm soát một cách có hệ thống ở khu vực biên giới tỉnh Sumy. Lực lượng Kiev đang cố gắng ngăn chặn bước tiến của đối phương, nhưng không thể xoay chuyển cục diện, kênh Rybar nhận định.

Cách đây một thời gian, Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 34 RFAF đã giải tỏa Taratutine sau hơn một tuần giao tranh và củng cố vị trí. Chiến binh Nga cũng chiếm giữ các khu rừng xung quanh, nơi trước đây đối phương đã tập trung quân gần biên giới.

Các đơn vị Moscow lân cận, được hỗ trợ bởi UAV, đang đẩy mạnh đột phá về phía Novodmitrovka gần đó. Các nhóm xung kích riêng lẻ đã hoạt động ở vùng ngoại ô phía đông khu định cư, nhưng để thiết lập quyền kiểm soát hoàn toàn, họ vẫn cần chiếm giữ rừng Bolshoy và khu vực Pozharny liền kề.

Việc chiếm Novodmitrovka sẽ cho phép RFAF san phẳng chiến tuyến trên các tuyến đường dẫn đến Krasnopolye, đầu mối vận tải chính của AFU trong khu vực này.

Rất có thể, như một phần của việc san phẳng chiến tuyến này, lực lượng Moscow sẽ sớm bắt đầu các cuộc xâm nhập vào Ryasnoye, nằm xa hơn về phía nam. Hơn nữa, vị trí gần biên giới sẽ cho phép quân đội Nga tấn công đồng thời từ cả hai phía và cắt đứt đường tiếp tế cho các đơn vị Kiev trong làng.

Đức Việt Online