Đoàn khách người Việt thoát nạn lũ quét ở Nepal vì khởi hành muộn 1 giờ

Khởi hành muộn hơn dự kiến 1 giờ, đoàn du khách có nhiều người Việt Nam may mắn không đi qua khu vực có lũ quét thảm khốc ở Nepal.

Đặt chân đến Lhasa - thủ phủ Khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc), ông Phạm Minh Trí và hơn 100 thành viên trong đoàn cảm thấy may mắn, sau hành trình dài vượt qua những cung đường gập ghềnh ở Nepal.

Đây là đoàn khách vừa thoát nạn lũ quét xảy ra ở Nepal hôm 26/8, vì khởi hành muộn hơn so với kế hoạch ban đầu.

Khởi hành muộn, cả đoàn thoát nạn 

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, ông Minh Trí cho biết, phần lớn thành viên trong đoàn là người Việt Nam. Để thực hiện hành trình đặc biệt này, mọi người lập nhóm, chuẩn bị kế hoạch từ nhiều tháng trước.

Điểm đến quan trọng của hành trình kéo dài gần 1 tháng là núi Kailash - một trong những vùng đất linh thiêng, nằm tại Tây Tạng (Trung Quốc), ở độ cao hơn 6.700m so với mực nước biển. Kailash được xem là vùng đất linh thiêng của 4 tôn giáo lớn gồm Phật giáo, Ấn Độ giáo, Kỳ Na giáo và Bôn giáo. 

Ngày 23/8, các thành viên trong đoàn có mặt tại Kathmandu, tham quan một số địa danh nổi tiếng ở thủ đô Nepal.

Theo kế hoạch, 7h ngày 26/8, hơn 100 thành viên trong đoàn lên 4 xe khách, rời Kathmandu, đi tham quan Bandipur - thành phố cổ kính nổi tiếng, trước khi tiếp tục hành trình sang Trung Quốc.

Tuy nhiên, chuyến đi khởi hành muộn hơn khoảng 60 phút, do một số thành viên chậm trễ lên xe.

"Nếu khởi hành đúng giờ, chúng tôi có thể đã gặp nạn ở đoạn đường chuẩn bị rẽ lên Bandipur, vì đó là khu vực lũ quét đi qua. Giữa dòng nước cuồn cuộn, xe cộ rất dễ bị cuốn trôi, không biết chuyện gì sẽ xảy ra với cả đoàn", ông Minh Trí cho biết.

Theo nam du khách, sau khoảng một giờ di chuyển, tài xế nhận được thông tin về sự cố nghiêm trọng vừa xảy ra tại khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng. Lo ngại tuyến đường phía trước không an toàn, nhóm dẫn đoàn quyết định cho xe quay trở lại Kathmandu.

Do chưa biết thông tin về trận lũ quét kinh hoàng vừa xảy ra, du khách vẫn giữ bình tĩnh, tuân thủ hướng dẫn của nhóm dẫn đoàn.

"Về đến Kathmandu, cả đoàn tham quan cầu dây võng Sanga Suspension Bridge, cách trung tâm thủ đô khoảng 20km.

Nhận được hình ảnh về trận lũ quét thảm khốc, mọi người bàng hoàng, nhận ra mình vừa may mắn thoát chết. Ban đầu, các thành viên nghĩ lũ quét bình thường, không ai ngờ sự việc nghiêm trọng như vậy”, vị khách nhớ lại.

Khu vực cửa khẩu Gyirong và nhiều tuyến đường từ Kathmandu lên Rasuwa bị sạt lở nghiêm trọng. Hơn 100 thành viên phải trở về khách sạn, chờ kế hoạch tiếp theo.

Trong những ngày chờ đợi tại thủ đô Nepal, tiếng trực thăng liên tục vọng xuống từ bầu trời. Những chuyến bay nối tiếp nhau vận chuyển người bị nạn về các cơ sở y tế, đưa lực lượng cứu hộ và nhu yếu phẩm đến khu vực bị lũ quét. 

"Chúng tôi không quá bất an, vì khu vực Kathmandu vẫn an toàn. Điều tôi lo lắng nhất là các cửa khẩu nối với Tây Tạng có thể bị đóng khiến chuyến hành hương phải hủy bỏ”, ông Trí chia sẻ.

Chọn con đường khác với nhiều gian nan

Sau 3 ngày chờ đợi tại thủ đô Nepal, đoàn được phép tiếp tục hành trình sang Trung Quốc. Tuy nhiên, con đường di chuyển từ Kathmandu lên biên giới gặp nhiều khó khăn.

Theo nam du khách người Việt Nam, cửa khẩu Gyirong - kết nối Nepal với Tây Tạng (Trung Quốc) - bị lũ quét tàn phá nặng nề. Đoàn buộc phải chuyển hướng, lựa chọn đi theo ngả Zhangmu.

"Tuyến đường dẫn đến Zhangmu khá khó đi, mặt đường nhiều đoạn gập ghềnh, xuống cấp. Khu vực này từng chịu ảnh hưởng nặng nề của trận động đất mạnh 7,8 độ vào năm 2015. Đến nay, quá trình sửa chữa chưa hoàn tất", ông cho hay.

Càng đến gần cửa khẩu, hành trình càng trở nên vất vả. Một số đoạn đường bị sạt lở, xói mòn do mưa lũ đang được công nhân khẩn trương khắc phục. 

Ô tô khách đưa đoàn đến vị trí cách cửa khẩu Zhangmu 12km. Từ đây, mọi người thuê xe bán tải vận chuyển hành lý, đồ đạc qua những đoạn có thể di chuyển bằng ô tô. 

"Ở những khu vực đường quá xấu, xe không thể di chuyển, mọi người phải tự đi bộ qua. Hành trình theo cung đường này vất vả hơn so với đi qua ngả Gyirong. Trong hoàn cảnh đó, tất cả thành viên đều cố gắng chấp nhận, vì không còn lựa chọn nào khác", vị khách chia sẻ.

Sau hơn 10 giờ vất vả di chuyển qua nhiều địa hình quanh co, cả đoàn hoàn tất thủ tục  xuất cảnh sang Tây Tạng.

"Nhìn các hình ảnh về lũ quét ở biên giới giữa Nepal và Trung Quốc, chúng tôi cảm thấy xót xa cho những người không may mắn. Nhiều nạn nhân không kịp thoát thân khi dòng nước đổ về dồn dập với sức mạnh kinh khủng", ông Trí chia sẻ.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, anh Rabi Chandra (người dẫn đoàn, quốc tịch Nepal), cho biết theo lịch trình ban đầu, tối 26/8, các thành viên sẽ nghỉ tại khách sạn gần khu vực biên giới, chờ làm thủ tục nhập cảnh vào Tây Tạng.

Hiện, khách sạn nơi đoàn dự định lưu trú cùng toàn bộ ngôi làng xung quanh đã bị dòng nước lũ cuốn trôi.

"Chúng tôi khởi hành muộn hơn dự kiến nhưng cả đoàn đều cảm thấy may mắn, vì thoát chết trong gang tấc. Mọi người cảm nhận giống như một phép màu", anh Rabi nói.

Hiện, đoàn đã đến Lhasa, làm quen với điều kiện không khí loãng trước khi bắt đầu hành trình lên núi Kailash. Các thành viên sẽ quay lại Nepal trong 10 ngày tới.

Đường giữa cửa khẩu Gyirong - Rasuwa giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối Nepal với Trung Quốc, đồng thời là cung đường được nhiều du khách quốc tế lựa chọn khi di chuyển giữa hai quốc gia. Sau trận lũ quét, khu vực này bị tàn phá nghiêm trọng, việc đi lại bị tạm đình chỉ. 

Điều khiến người đàn ông Nepal lo lắng là hình ảnh về trận lũ quét được đăng tải trên truyền thông quốc tế có thể tạo ra tâm lý e ngại. Du khách cảm thấy không an toàn khi đến quốc gia Nam Á này.

"Quá trình khắc phục, tái thiết những công trình bị hư hỏng có thể mất nhiều thập kỷ. Một số khu vực thuộc Công viên Quốc gia và tuyến đường dẫn lên Langtang hiện bị chia cắt, không thể tiếp cận", anh Rabi nói thêm.

Xem tiếp tại đường Link =>

Đoàn khách người Việt thoát nạn lũ quét ở Nepal vì khởi hành muộn 1 giờ

Xây dựng bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài, từng bước xác định rõ ở đâu có chuyên gia, năng lực, mạng lưới nào và khả năng kết nối với nhu cầu trong nước.

Sáng 3/9, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị.

Lấy tương đồng để tăng cường đoàn kết

Tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày chuyên đề những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 23 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo ông Lê Hoài Trung, Nghị quyết 23 là một quyết sách lớn của Đảng, có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới và sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đại hội XIV về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và huy động mọi nguồn lực cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

“Nghị quyết 23 kế thừa và phát triển Nghị quyết số 36, đồng thời có sự gắn kết, liên thông với các văn bản chỉ đạo chiến lược khác trong lĩnh vực đối ngoại và hội nhập quốc tế, phù hợp với bối cảnh mới, phản ánh đầy đủ hơn vị thế, tiềm lực, trí tuệ, uy tín và khả năng đóng góp ngày càng lớn của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc”, ông Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Đi vào một số điểm cụ thể, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, nghị quyết đặt công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tổng thể khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Nghị quyết tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận đặc biệt trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc; không phân biệt dân tộc, tôn giáo, xuất thân hay địa vị xã hội.

Điểm cốt lõi là phát huy những điểm tương đồng về ý thức dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào và khát vọng phát triển; mục tiêu chung xây dựng đất nước hòa bình, độc lập, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Nghị quyết cũng thể hiện cách tiếp cận cởi mở, cầu thị khi khẳng định Đảng, Nhà nước luôn trân trọng, lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng, kể cả những quan điểm khác biệt nhưng không phương hại đến lợi ích quốc gia - dân tộc; đề cao tinh thần hòa hợp dân tộc, xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai.

“Đây là quan điểm có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện tinh thần lấy tương đồng để tăng cường đoàn kết, lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm điểm quy tụ và lấy tương lai của đất nước làm hướng đi chung”, ông Lê Hoài Trung nói.

Có chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc minh bạch, cạnh tranh

Ông Lê Hoài Trung cũng nhấn mạnh, nghị quyết đặt 3 mục tiêu lớn: Một là, xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài vững mạnh, hội nhập tốt và giữ gìn bản sắc dân tộc. Hai là, khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, khát vọng cống hiến và phát huy nguồn lực của kiều bào. Ba là, hoàn thiện thể chế và hình thành mạng lưới hệ sinh thái kết nối người Việt Nam toàn cầu

Trong số các nhiệm vụ, giải pháp, nghị quyết yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để đồng bào Việt Nam ở nước ngoài nâng cao vị thế, uy tín, phát huy tiềm năng, thế mạnh, tích cực đóng góp cho quê hương, đất nước

Xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đoàn kết, phát triển và tích cực hướng về quê hương, đất nước; phát huy hiệu quả nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển nhanh, bền vững và bảo vệ Tổ quốc.

Nghị quyết lưu ý, trước hết là thu hút, kết nối và phát huy hiệu quả đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, nhân tài, doanh nhân, doanh nghiệp người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, trong mở rộng thị trường và quảng bá hàng hóa, dịch vụ Việt Nam.

Nghị quyết yêu cầu có chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc minh bạch, cạnh tranh, trao quyền, bảo đảm điều kiện để kiều bào đóng góp. Điểm mới quan trọng là việc kiều bào có thể đóng góp từ xa, thông qua tư vấn, đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, kết nối đầu tư, mở rộng thị trường hoặc tham gia các hoạt động đổi mới sáng tạo.

Phương thức huy động nguồn lực kiều bào cũng có sự đổi mới. Nếu như trước đây việc thu hút nguồn lực còn thiên về từng cá nhân hoặc từng nhóm, thì Nghị quyết 23 yêu cầu xây dựng, liên thông và vận hành hiệu quả cơ sở dữ liệu về người Việt Nam ở nước ngoài, mạng lưới và hệ sinh thái kết nối toàn cầu, đồng thời có các diễn đàn, cơ chế đối thoại để tiếp nhận, phản hồi và phát huy sáng kiến, đề xuất của kiều bào.

Về một số nội dung cụ thể triển khai sau hội nghị, theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, bộ sẽ trình Chính phủ Chương trình hành động, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực của từng cơ quan, địa phương.

Xem tiếp tại đường Link =>

Xây dựng bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài

Lao động Đà Nẵng mang vốn, nghề từ Nhật Bản về quê làm giàu

Lao động trở về từ Nhật Bản đang được kỳ vọng trở thành nguồn nhân lực có tay nghề, ngoại ngữ và kỷ luật cho doanh nghiệp, khởi nghiệp.

Đi làm xa để tích lũy cả vốn lẫn nghề

Hơn một năm làm việc tại Tập đoàn thực phẩm Musashino (Nhật Bản), anh Phan Thái Việt, quê xã Nông Sơn, TP Đà Nẵng, đã quen với nhịp làm việc nghiêm ngặt của một dây chuyền chế biến thực phẩm quy mô lớn.

Theo anh Việt, điều đáng giá nhất không chỉ là công nghệ mà còn là cách người Nhật tổ chức công việc: đúng giờ, tuân thủ quy trình, tập trung và chịu trách nhiệm với từng công đoạn.

“Đó sẽ là hành trang quan trọng khi tôi trở về nước làm việc” - anh Việt chia sẻ.

Cùng làm việc tại Musashino, chị Võ Thị Thu Phương, quê xã Thăng Bình, đã có hơn 3 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chế biến bánh. Nhiều lao động Đà Nẵng khác sau thời gian làm việc tại Nhật cũng dần ổn định cuộc sống, trả được các khoản vay và bắt đầu tích lũy vốn cho tương lai.

Musashino hiện sử dụng khoảng 12.000 lao động, trong đó có khoảng 3.000 người Việt Nam và 200 lao động Đà Nẵng. Tại cuộc làm việc với Sở Nội vụ Đà Nẵng tháng 2.2026, hai bên đã trao đổi kế hoạch nâng số lao động của thành phố làm việc tại tập đoàn lên khoảng 400-500 người trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Phía doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá lao động Đà Nẵng chăm chỉ, có tinh thần học hỏi và trách nhiệm. Một số lao động Việt Nam sau thời gian làm việc còn được giao phụ trách, dẫn dắt nhóm.

Không chỉ Musashino, nhiều đối tác Nhật Bản tiếp tục mở rộng nhu cầu tuyển lao động tại Đà Nẵng. Thành phố cũng hướng tới tuyển dụng trực tiếp ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, kết hợp đào tạo tiếng Nhật trước khi xuất cảnh.

Thu nhập được giới thiệu phổ biến khoảng 30-45 triệu đồng/người/tháng, tùy ngành nghề và vị trí.

Tận dụng tay nghề lao động trở về từ Nhật Bản

Trao đổi với Lao Động, ông Nguyễn Quí Quý - Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP Đà Nẵng - cho rằng giá trị của việc đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài không chỉ nằm ở khoản thu nhập họ gửi về.

“Người lao động được tiếp cận công nghệ, môi trường làm việc và tác phong công nghiệp. Khi trở về, đây có thể trở thành lực lượng lao động có tay nghề, kỷ luật và kinh nghiệm. Thành phố sẽ nghiên cứu giải pháp sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực này” - ông Quý cho biết.

Sau vài năm làm việc tại Nhật Bản, người lao động có thể tích lũy ngoại ngữ, kỹ năng vận hành máy móc, kinh nghiệm quản lý chất lượng và khả năng thích nghi với môi trường sản xuất hiện đại. Đây cũng là những kỹ năng mà doanh nghiệp trong nước phải đầu tư nhiều thời gian, chi phí để đào tạo.

Cơ hội việc làm cho lực lượng này đang rộng mở khi Đà Nẵng hiện có 301 dự án FDI Nhật Bản còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 1,22 tỉ USD.

Giai đoạn 2026-2030, thành phố tiếp tục định hướng hợp tác với Nhật Bản trong các lĩnh vực nông nghiệp hiện đại, công nghệ cao, tự động hóa, chế biến và chuỗi cung ứng.

Với kinh nghiệm sản xuất, ngoại ngữ và sự am hiểu văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản, lao động sau khi trở về có lợi thế khi tìm việc tại các doanh nghiệp FDI. Với những người muốn tự làm chủ, khoản vốn tích lũy cùng kỹ năng nghề có thể trở thành nền tảng để khởi nghiệp nếu được hỗ trợ thêm về quản trị, thị trường và kết nối doanh nghiệp.

Vì vậy, chính sách đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài cần được nối dài đến cả giai đoạn họ trở về, từ đánh giá tay nghề, giới thiệu việc làm đến hỗ trợ khởi nghiệp, thay vì kết thúc khi hợp đồng lao động ở nước ngoài hết hạn.

Nghị quyết 65/2026/NQ-HĐND của HĐND TP Đà Nẵng, có hiệu lực từ ngày 10.7.2026, cho phép người lao động trên địa bàn có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân sách thành phố ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội.

Xem tiếp tại đường Link =>

Lao động Đà Nẵng mang vốn, nghề từ Nhật Bản về quê làm giàu

CLB Đà Nẵng bổ sung cầu thủ Việt kiều trưởng thành từ Man City

CLB Đà Nẵng vừa bổ sung thành công Bryan Ly, cầu thủ Việt kiều từng trưởng thành từ đội trẻ Man City.

Trước thềm mùa giải mới, CLB Đà Nẵng đã công bố bản hợp đồng đáng chú ý khi chiêu mộ thành công Bryan Ly. Đây là cầu thủ Việt kiều được đánh giá giàu tiềm năng khi từng trưởng thành trong màu áo đội trẻ Man City, sau đó thi đấu cho nhiều đội bóng tại Anh trước khi trở về Việt Nam.

Sinh năm 2003, Bryan Ly thi đấu ở vị trí tiền vệ trung tâm và có thể thi đấu ở vai trò hộ công. Việc trưởng thành từ môi trường bóng đá Anh giúp cầu thủ này có kỹ thuật cơ bản tốt cũng như nguồn thể lực dồi dào.

Với chiều cao 1m78, Bryan Ly được đánh giá mang đến sự trẻ trung, năng lượng và khát khao được thể hiện mình với lối chơi nhanh, đơn giản hiệu quả. Đây là bản hợp đồng được kỳ vọng sẽ kết nối tuyến giữa với hàng công của Đà Nẵng trong mùa giải mới.

Đáng chú ý, Bryan Ly là anh trai của Brandon Ly, cầu thủ đang thi đấu cho Phú Thọ theo dạng cho mượn từ CAHN. Cả hai cầu thủ này đều được chờ đợi sẽ thi đấu tốt tại V-League, qua đó mở ra cánh cửa khoác áo ĐT Việt Nam trong tương lai.

Xem tiếp tại đường Link =>

CLB Đà Nẵng bổ sung cầu thủ Việt kiều trưởng thành từ Man City

Cảnh sát Nhật truy nã toàn quốc người Việt trong vụ cướp tại Osaka

Cảnh sát Osaka phát lệnh truy nã toàn quốc Quang Văn Giao, 26 tuổi, nghi lái xe cho nhóm đâm phụ nữ Việt Nam, cướp 220.000 yen tại khu mua sắm hồi tháng 6.

Cảnh sát tỉnh Osaka ngày 2/9 công khai hình ảnh và phát lệnh truy nã toàn quốc Quang Văn Giao, quốc tịch Việt Nam, không rõ nơi ở và nghề nghiệp. Giao bị nghi liên quan vụ cướp xảy ra tại khu mua sắm ngầm Abechika, gần ga Tennoji, thành phố Osaka, hồi tháng 6.

Theo cảnh sát, một phụ nữ Việt Nam 31 tuổi bị nhóm người dùng vật giống dao đâm vào vùng ngực và cổ, sau đó cướp túi xách chứa khoảng 220.000 yen (khoảng 38 triệu đồng) cùng một số tài sản khác.

Giao được cho là đi cùng ba người Việt Nam khác từ khu vực Kanto, phía đông Nhật Bản, đến Osaka bằng ôtô. Ba người này đã bị cảnh sát bắt giữ. Nhà chức trách nghi Giao giữ vai trò lái xe cho nhóm trong vụ cướp.

Sau vụ việc, Giao được cho là đã rời khỏi Osaka. Camera an ninh ghi lại hình ảnh người này tại quận Setagaya, Tokyo, vào cuối tháng 7. Từ đó đến nay, cảnh sát chưa xác định được tung tích của Giao.

Giao cao khoảng 1,6 m. Cảnh sát Osaka công khai hình ảnh nhận dạng và kêu gọi người dân cung cấp thông tin nếu biết nơi ở hoặc phát hiện người có đặc điểm giống nghi phạm.

Vụ án được cảnh sát Nhật điều tra với cáo buộc cướp giết người bất thành, do nạn nhân bị tấn công bằng hung khí trong quá trình nhóm nghi phạm cướp tài sản nhưng không tử vong.

Xem tiếp tại đường Link =>

Cảnh sát Nhật truy nã toàn quốc người Việt trong vụ cướp tại Osaka

Nguồn: Dân Trí; Tiền Phong; Lao Động; 24h; Ngôi Sao