SINH VIÊN QUỐC TẾ ĐẾN MỸ GIẢM

Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, số lượng sinh viên quốc tế đến Mỹ đã giảm so với các năm trước.

Mỹ là một trong những nước thu hút nhiều sinh viên quốc tế đến học tập. Số sinh viên quốc tế đến Mỹ đã liên tục tăng trưởng kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tuy nhiên, năm học này, lần đầu tiên số lượng sinh viên quốc tế giảm sút.

Hiệp hội các nhà giáo dục quốc tế tại Mỹ ước tính, số lượng sinh viên quốc tế tại các trường đại học Mỹ vào mùa thu năm 2025 giảm 30-40% so với năm 2024, tương đương khoảng 150.000 sinh viên. Sinh viên nước ngoài hiện chiếm 6% trong tổng số gần 19 triệu sinh viên tại Mỹ, trong khi tỷ lệ này ở Canada là 38%, Australia 31% và Anh 27%.

Sự có mặt của sinh viên quốc tế mang đến những nền văn hóa khác nhau, giúp môi trường học tập đa dạng hơn. Một sinh viên tại Washington D.C. cho rằng: “Không ai muốn đến đại học khi tất cả mọi người đều đến từ cùng một nơi, suy nghĩ giống nhau và có trải nghiệm giống nhau”.

Một sinh viên bang New Jersey cũng chia sẻ: “Các trường đại học ở Mỹ cần mở rộng cánh cửa cho tất cả sinh viên trên thế giới. Điều đó không chỉ giúp trường học phát triển mà còn làm nước Mỹ mạnh mẽ hơn”.

Việc số sinh viên quốc tế đến Mỹ giảm không phải do chất lượng đào tạo, mà xuất phát từ các quy định hạn chế cấp visa du học mới và kiểm soát chặt hơn các hành vi bị cho là “đe dọa lợi ích, chính sách đối ngoại của Mỹ”. Từ đầu năm đến nay, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thu hồi visa của 6.000 sinh viên nước ngoài.

Bà Susan Hammond, Giám đốc một dự án giáo dục, nhận định: “Đây là một tin buồn cho người Mỹ, vì rất quan trọng khi sinh viên từ khắp nơi trên thế giới đến đây, kết nối, học hỏi và mang đến những góc nhìn khác nhau. Từ môi trường đại học sẽ hình thành các kết nối xuyên quốc gia. Nếu sinh viên quốc tế giảm, người chịu thiệt thòi nhất sẽ là sinh viên Mỹ”.

Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đang xem xét giới hạn thời gian lưu trú của sinh viên quốc tế xuống còn 4 năm, đồng thời không cho phép ở lại thêm 60 ngày sau khi tốt nghiệp để xin visa làm việc.

Cứ 3 sinh viên quốc tế tại Mỹ thì tạo ra một việc làm. Việc sụt giảm sinh viên quốc tế trong năm học 2025-2026 có thể khiến nền kinh tế Mỹ mất đi khoảng 7 tỷ USD.

NGƯỜI DÂN THẤY BẤT AN, VÌ SAO?

Nước Mỹ đang bước vào giai đoạn đầy căng thẳng, nơi những mối lo kinh tế và xã hội cùng lúc phủ bóng lên tâm trạng người dân.

Hai cuộc khảo sát mới đây của Gallup về mức độ hài lòng với tình hình đất nước và AP-NORC về gánh nặng chi phí sinh hoạt cho thấy một bức tranh bất an kéo dài của người dân Mỹ, xoay quanh niềm tin chính trị lẫn đời sống thường nhật.

Tâm trạng sa sút, niềm tin lung lay

Theo kết quả thăm dò của Gallup công bố giữa tháng 9/2025, chỉ có 29% người Mỹ hài lòng với tình hình đất nước, mức thấp nhất kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1/2025. Con số này giảm so với 31-33% trong ba tháng trước và thấp hơn nhiều so với đỉnh 38% hồi tháng 5.

Đáng chú ý, xu hướng sụt giảm niềm tin phần lớn đến từ phía cử tri Cộng hòa – nhóm vốn là lực lượng hậu thuẫn mạnh mẽ nhất cho ông Trump. Cụ thể, trong tháng 9, chỉ 68% đảng viên và người ủng hộ đảng Cộng hòa nói rằng họ hài lòng với tình hình đất nước hiện, giảm đáng kể so với 76% của tháng 8.

Trong khi đó, mức độ hài lòng của nhóm cử tri độc lập và Dân chủ hầu như không đổi, lần lượt 23% và 1%. Điều này phản ánh một tâm trạng hụt hẫng ngay cả trong nội bộ cử tri Cộng hòa, đặc biệt sau vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk ngày 10/9 tại một sự kiện chính trị ở Utah.

Song song với sự sụt giảm niềm tin, các mối quan ngại về tội phạm và sự chia rẽ dân tộc cũng tăng vọt. Tỷ lệ người dân coi tội phạm hoặc bạo lực là “vấn đề quan trọng nhất” đã tăng từ 3% trong tháng 8 lên 8% trong tháng 9 – mức cao nhất kể từ 2020. Vấn đề đoàn kết quốc gia cũng được 10% người Mỹ nhắc đến, gấp đôi tháng trước và cao nhất kể từ sau vụ bạo loạn Điện Capitol ngày 6/1/2021.

Những con số này phản ánh rõ hiệu ứng cộng hưởng từ các vụ việc gây chấn động gần đây: Xả súng tại trường Công giáo ở Minneapolis khiến 2 trẻ em thiệt mạng, vụ tấn công bằng dao trên tàu hỏa ở Bắc Carolina khiến một phụ nữ Ukraine tử vong, và cao trào là vụ ám sát ông Kirk.

Dẫu vậy, mức tín nhiệm dành cho ông Trump gần như không thay đổi. Tỷ lệ ủng hộ tổng thống hiện giữ ở mức 40%, tương tự tháng 6 và tháng 8, dù giảm so với 47% hồi đầu nhiệm kỳ hai.

Về kinh tế, chỉ số niềm tin kinh tế Gallup dừng lại ở -20, cho thấy đa số người Mỹ vẫn còn cái nhìn tiêu cực: 63% tin rằng nền kinh tế đang đi xuống, trong khi chỉ 28% đánh giá điều kiện hiện tại là tốt.

Nói cách khác, tâm trạng u ám của người dân không chỉ đến từ chính trị hay xã hội, mà còn từ túi tiền hằng ngày.

Gánh nặng chi tiêu: từ bàn ăn đến hóa đơn y tế

Khảo sát của AP-NORC cùng thời điểm củng cố thêm bức tranh bất an này, nhưng từ một góc độ khác: Đời sống kinh tế.

Trong đó, đa số người Mỹ nói họ ít nhất có “một phần” căng thẳng về chi phí thực phẩm. Gần một nửa người được hỏi coi chi phí mua sắm tại siêu thị là “nguyên nhân gây căng thẳng lớn”, 33% coi đây là vấn “nhỏ”, và chỉ 14% khẳng định không bị ảnh hưởng. Điều đó có nghĩa, với đa số cử tri Mỹ, tủ lạnh và bàn ăn đã trở thành nỗi lo thường trực.

Gánh nặng này không phân biệt tuổi tác. Người già có thể ít lo về nhà ở hay khoản tiết kiệm, nhưng cũng bất an như người trẻ khi nhìn giá thực phẩm leo thang.

Trường hợp của bà Esther Bland, 78 tuổi, ở Washington là minh chứng. Bà sống dựa vào lương hưu và trợ cấp khuyết tật, trang trải tiền điện, nước, truyền hình cáp và chăm sóc thú cưng. Để có thực phẩm, bà phải dựa vào ngân hàng thực phẩm địa phương.

“Nếu mất đi nguồn hỗ trợ đó, chắc chắn tôi sẽ coi chi phí thực phẩm là nỗi lo lớn nhất”, bà Bland chia sẻ.

Tình hình thậm chí còn nghiêm trọng hơn đối với người có thu nhập thấp. Khoảng 64% hộ gia đình dưới 30.000 USD/năm nói rằng giá thực phẩm là “nỗi lo lớn”, trong khi ngay cả nhóm thu nhập trên 100.000 USD/năm cũng không thể yên tâm: chỉ khoảng 20% trong nhóm này cho rằng họ “không lo lắng gì”.

Bên cạnh thực phẩm, nhà ở, tiết kiệm, thu nhập và chăm sóc y tế cũng là những yếu tố nặng nề. Khoảng một nửa số người được hỏi coi chi phí nhà ở là “nguồn căng thẳng lớn”.

Trong đó, 4/10 người được hỏi bày tỏ lo ngại về mức lương, số tiền tiết kiệm và chi phí y tế. Phụ nữ và người gốc Hispanic là những nhóm tỏ ra bất an nhiều hơn: họ lo lắng hơn nam giới về thu nhập, tiết kiệm, thực phẩm và y tế; đồng thời chịu gánh nặng lớn hơn về chi phí nhà ở, nợ thẻ tín dụng và học phí.

Chiến lược sống sót: trả sau, mua rẻ và cắt giảm

Trước bức tranh chi tiêu ngày càng đè nặng, nhiều người Mỹ tìm cách xoay xở bằng các dịch vụ “mua trước, trả sau” (BNPL). Khảo sát cho thấy khoảng 3/10 người trưởng thành từng dùng Afterpay, Klarna hay các dịch vụ tương tự để trả tiền thực phẩm, giải trí, nhà hàng, thậm chí y tế và nha khoa. Người trẻ dưới 45 tuổi là nhóm dùng phổ biến nhất, không chỉ cho vui chơi mà cả cho nhu cầu thiết yếu.

Adam Bush, 19 tuổi, làm thợ hàn ở New York với thu nhập dưới 50.000 USD/năm. Anh chia sẻ: “Tôi chỉ biết tìm những thứ rẻ nhất. Chủ yếu là đồ ăn đông lạnh, pizza hộp”.

Trong khi đó, bà Bland cũng từng dùng dịch vụ trả sau để chi trả ca phẫu thuật cho thú cưng.

Một số khác chọn thay đổi hành vi tiêu dùng. Trong đó, Shandal LeSure, 43 tuổi, thu nhập gần 100.000 USD/năm, cho biết cô chuyển sang mua sắm ở siêu thị rẻ hơn.

“Chất lượng có thể không bằng, nhưng tôi buộc phải điều chỉnh”, LeSure nói. Cô cũng thừa nhận đã dùng dịch vụ trả sau để cân đối chi phí quần áo, xe hơi, học phí và y tế, thậm chí để thuê khách sạn sau khi bị trục xuất khỏi chỗ ở.

Nhưng không phải ai cũng trụ vững. Các cơ quan giám sát tiêu dùng cảnh báo, dịch vụ BNPL dù tiện lợi nhưng tiềm ẩn rủi ro: Người dùng dễ vung tay quá trán, trong khi các khoản vay này chưa chịu sự giám sát chặt chẽ như thẻ tín dụng truyền thống. Thực tế, số khách hàng gặp khó trong việc trả nợ BNPL đang tăng.

Một nước Mỹ bất an từ chính trị đến đời sống

Sự kết hợp giữa bất ổn chính trị – biểu hiện qua sự chia rẽ đảng phái, lo ngại tội phạm và thiếu đoàn kết – và khó khăn kinh tế – thể hiện ở giá thực phẩm, nhà ở, y tế – đang tạo nên một “cơn bão kép” cho nước Mỹ.

Người dân mất dần niềm tin rằng đất nước đi đúng hướng, ngay cả trong phe vốn được coi là trụ cột ủng hộ tổng thống. Cùng lúc, những căng thẳng tài chính hằng ngày khiến ngay cả tầng lớp trung lưu, thậm chí thu nhập cao, cũng không thoát khỏi cảm giác bị đè nặng.

Một xã hội mà người già phải nhờ đến ngân hàng thực phẩm, người trẻ phải mua bữa ăn bằng dịch vụ trả sau, và người trung niên phải chấp nhận chất lượng kém hơn để tiết kiệm – tất cả cho thấy sự bất an đã lan rộng, từ bàn ăn gia đình đến bầu không khí chính trị quốc gia.

Khảo sát của Gallup kết luận: Sự sụt giảm niềm tin và mức độ hài lòng của cử tri Mỹ không xuất phát từ thay đổi trong niềm tin vào tổng thống hay nền kinh tế, mà từ những yếu tố xã hội khác – tội phạm, chia rẽ, niềm tin cộng đồng. Trong khi đó, AP-NORC nhấn mạnh chính những nhu cầu cơ bản như thực phẩm và nhà ở mới là “nỗi lo” thường trực.

ÔNG TRUMP CAM KẾT BẢO VỆ QATAR SAU VỤ TẤN CÔNG CỦA ISRAEL

Nhà Trắng ngày 1/10 đã công bố sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump, chỉ thị cho chính phủ coi bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào vào Qatar là mối đe dọa đối với hòa bình và an ninh của Mỹ.

Theo Times of Israel, sắc lệnh trên được coi là một cam kết đáng chú ý của Mỹ nhằm đảm bảo an ninh cho một quốc gia Ảrập. Văn bản này được đưa ra khoảng 3 tuần sau khi Israel tiến hành một cuộc không kích nhằm vào các lãnh đạo Hamas tại thủ đô Doha của Qatar. Vụ tấn công đã vấp phải sự chỉ trích của Tổng thống Mỹ và sự phẫn nộ của người dân Qatar.

Sau đó, ông Trump cam kết rằng cuộc tấn công như vậy sẽ không tái diễn. Hồi đầu tuần, người đứng đầu nước Mỹ đã thuyết phục Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xin lỗi người đồng cấp Qatar về vụ tấn công và hứa sẽ không lặp lại hành động đó.

Sắc lệnh hành pháp trên được đưa ra như một phần trong kế hoạch hòa bình Gaza của Tổng thống Trump. Văn bản này được Tổng thống Trump ký vào ngày 29/9, trong đó nêu rõ: "Trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công nhằm vào Qatar, Mỹ sẽ thực hiện mọi biện pháp hợp pháp và phù hợp, gồm cả ngoại giao, kinh tế, và nếu cần thiết, cả quân sự để bảo vệ lợi ích của Mỹ và Nhà nước Qatar, đồng thời khôi phục hòa bình và ổn định".

Sắc lệnh cũng nhắc tới việc các quan chức cấp cao Mỹ sẽ đảm bảo phản ứng nhanh chóng và phối hợp đối với bất kỳ hành vi xâm lược nào chống lại Qatar. Mỹ hiện đặt một căn cứ không quân lớn ở Qatar.

Qatar từng đóng vai trò trung gian trong cuộc xung đột ở Gaza nhưng nước này từ chối tiếp tục vai trò trên sau khi bị Israel không kích.

HỆ LUỴ KHI NHÀ TRẮNG ‘TẮT ĐÈN’

Mặc dù gây gián đoạn cho công việc và hoạt động của các nhân viên liên bang, du khách cũng như hàng ngàn người dân và doanh nghiệp, việc đóng cửa Chính phủ Mỹ trước đây không phải sự kiện quá nghiêm trọng đối với thị trường chứng khoán hoặc nền kinh tế. Lần này có thể sẽ khác.

Việc đóng cửa Chính phủ Mỹ thường chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, và bất kỳ thiệt hại kinh tế nào xảy ra trong thời gian đó đều chỉ ở mức hạn chế và nhanh chóng được khắc phục. Lần đóng cửa chính phủ gần đây nhất - kéo dài 35 ngày vào năm 2018 - 2019 - cũng ít gây tác động lâu dài lên nền kinh tế và thị trường tài chính Mỹ.

Mặc dù hàng trăm nghìn nhân viên liên bang ở vị trí không thiết yếu phải nghỉ việc tạm thời trong thời gian đóng cửa chính phủ, nhưng giới đầu tư và kinh tế không quan tâm đến những đợt nghỉ việc tạm thời đó, vì những người lao động bị ảnh hưởng sẽ trở lại làm việc và hưởng lương bình thường sau khi giai đoạn đóng cửa kết thúc.

Thông thường, mỗi tuần đóng cửa chính phủ sẽ làm giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm GDP, nhưng thiệt hại đó sẽ nhanh chóng được đảo ngược khi chính phủ mở cửa trở lại.

Tuy nhiên, có những lý do khiến đợt đóng cửa lần này có thể khác biệt, và không theo hướng tích cực.

Sa thải hàng loạt?

Không giống như những lần trước, chính quyền Tổng thống Trump lần này đe dọa sẽ sa thải hàng loạt nhân viên liên bang trong thời gian đóng cửa.

Theo bà Stephanie Roth, nhà kinh tế trưởng tại hãng nghiên cứu Wolfe Research, việc sa thải hàng trăm nghìn công chức liên bang trong thời gian chính phủ đóng cửa "sẽ gây ra vấn đề kinh tế thực sự lớn" và không bền vững trong trung hạn, khiến các nhà đầu tư và kinh tế học phải xem xét lại thiệt hại đối với nền kinh tế Mỹ.

Việc chính phủ đóng cửa có thể sẽ làm chậm nhiệm vụ thu thập và công bố một số dữ liệu kinh tế quan trọng, dẫn đến việc các lãnh đạo doanh nghiệp, nhà đầu tư và cả Cục Dự trữ liên bang (Fed) không nắm đủ thông tin khi phải đưa ra quyết định quan trọng.

Cục Thống kê lao động, vốn đã bị chính quyền Tổng thống Trump chỉ trích về chất lượng dữ liệu, sẽ không công bố báo cáo việc làm tháng 9 vào ngày 3/10 nếu chính phủ vẫn đóng cửa. Báo cáo việc làm hằng tháng có ý nghĩa rất quan trọng, nhất là trong giai đoạn nhiều biến động hiện nay.

Bộ Lao động Mỹ cảnh báo việc đóng cửa kéo dài có thể gây hại cho chất lượng dữ liệu mà họ thu thập cho các báo cáo trong tương lai, bao gồm dữ liệu lạm phát mà Fed sử dụng để đưa ra quyết định về lãi suất.

Phố Wall không hề hoảng sợ trước những rủi ro từ việc chính phủ đóng cửa, vì vậy chứng khoán vẫn duy trì ở mức gần kỷ lục. Các chuyên gia thị trường kỳ cựu hiểu rằng việc đóng cửa thường là chuyện nhỏ đối với thị trường.

Theo Truist Wealth, kể từ năm 1976, chỉ số S&P 500 trung bình không thay đổi trong thời gian chính phủ đóng cửa. Cổ phiếu Mỹ thậm chí còn tăng vọt 10% trong thời gian chính phủ đóng cửa hồi cuối năm 2018.

Bob Elliott, giám đốc đầu tư tại Unlimited Funds, cho rằng do những yếu tố đặc thù mà việc đóng cửa này có thể khác.

Nền kinh tế Mỹ năm 2025 có vẻ dễ bị tổn thương hơn so với những cuộc chiến ngân sách trước đây. Thị trường việc làm đang chao đảo. Đó là lý do lời đe dọa của chính quyền Tổng thống Trump về việc sa thải thêm nhân viên liên bang có thể gây tổn hại cho nền kinh tế.

Nguồn: VTV; Báo Mới; Vietnamnet; Soha