NHẬP KHẨU THỰC PHẨM KỶ LỤC

Theo báo cáo triển vọng của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thâm hụt thương mại nông nghiệp của nước này có thể chạm mức kỷ lục 49 tỷ USD trong năm 2025.

Vốn nổi tiếng là một cường quốc nông nghiệp toàn cầu, giờ đây, nước Mỹ chưa bao giờ nhập khẩu nhiều thực phẩm đến vậy. Đây là sự đảo ngược đáng kinh ngạc với một quốc gia từng tự tin về nguồn cung cấp thực phẩm dồi dào của mình.

Hiện tại, nền kinh tế lớn nhất thế giới đang phải đối mặt với tương lai thâm hụt thương mại nông nghiệp dai dẳng. Kể từ năm 2023, nước này đã nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu thực phẩm mỗi năm.

Trước đây, các đợt thâm hụt thương mại chỉ xảy ra vào năm 2019-2020 - thời điểm diễn ra cuộc chiến thương mại giữa Mỹ-Trung Quốc và một vài năm trước năm 1960.

Trong tháng đầu nhiệm kỳ, Tổng thống Donald Trump đã cam kết áp thuế 25% với hàng hóa của Mexico và Canada và thuế quan bổ sung 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Các chính sách thuế quan mới có thể khiến tình hình trở nên đáng lo ngại hơn, trong trường hợp các quốc gia khác đáp trả, làm tăng chi phí nhập khẩu thực phẩm và giá hàng hóa nông nghiệp tiếp tục tăng cao.

USDA dự báo, nhập khẩu hàng nông sản của Mỹ tăng 6,5% lên 219,5 tỷ USD trong năm tài chính 2025, trong đó, các mặt hàng bơ, nước cam và cà phê chiếm phần lớn mức tăng.

Ngược lại, xuất khẩu nông sản của Washington dự báo giảm 2,2% so với cùng kỳ năm trước, tại mức 170,5 tỷ USD.

Theo USDA, nhập khẩu bơ từ Mexico, mặt hàng lớn nhất về khối lượng nhập khẩu, dự kiến sẽ tăng do nhu cầu lớn và điều kiện trồng trọt được cải thiện.

Bên cạnh đó, ca cao và đường có giá cao cũng đang làm tăng thêm hóa đơn nhập khẩu của của nền kinh tế số một thế giới.

Trong khi đó, nhiều năm qua, các loại cây trồng truyền thống của Mỹ đã mất dần sức hút ở nước ngoài. Cụ thể, Nga đã vượt qua Mỹ trở thành nhà xuất khẩu lúa mỳ hàng đầu thế giới và Brazil vượt qua Washington trở thành nhà xuất khẩu ngô, bông và đậu tương lớn nhất.

Triển vọng của USDA dựa trên các chính sách có hiệu lực kể từ ngày 11/2 không bao gồm từ 70 triệu đến 100 triệu quả trứng mà quốc gia này sẽ tìm cách nhập khẩu để giải quyết tình hình giá cao kỷ lục và đợt bùng phát cúm gia cầm tồi tệ nhất từ trước đến nay.

MỸ ĐANG “HÚT” VÀNG TỪ CÁC NƯỚC KHÁC

Nhu cầu mạnh mẽ của Mỹ đang “hút" vàng từ một số quốc gia khác trong bối cảnh giới đầu tư cố tích trữ trước khi thuế quan Mỹ có hiệu lực.

Ông Adrian Ash, giám đốc nghiên cứu của Công ty BullionVault (Anh), nói với đài CNBC rằng có một lượng vàng dư thừa đáng kinh ngạc trong các kho dự trữ ở New York.

Theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), hơn 600 tấn, tương đương gần 20 triệu ounce vàng, đã được vận chuyển vào các kho dự trữ của thành phố này kể từ tháng 12 năm ngoái.

Ông John Reade, chiến lược gia thị trường của Hội đồng Vàng Thế giới phụ trách khu vực châu Á và châu Âu, nhấn mạnh: "Lượng vàng đó thông thường không thuộc về New York. Họ chỉ giữ vàng ở đó khi có những tình huống bất thường đang xảy ra".

Mối đe dọa về thuế quan đối với vàng đã thúc đẩy các ngân hàng, nhà đầu tư và thương nhân Mỹ chuyển kim loại quý này vào Trung tâm Giao dịch Hàng hóa và các kho khác ở New York trong khi thông thường nó sẽ được lưu trữ ở London.

Bà Nicky Shiels, trưởng bộ phận chiến lược kim loại tại MKS Pamp, lý giải rằng có những lo ngại rằng thuế quan sắp áp dụng đối với Canada và Mexico sẽ ảnh hưởng đến cả vàng và bạc. Một số nhà đầu tư còn cho biết mối đe dọa thuế quan sẽ không dừng lại ở hai quốc gia này. Bà Shiels nói thêm có những lo ngại tiềm ẩn rằng thuế quan quy mô lớn hơn sẽ có hiệu lực ở Anh và Thụy Sĩ, đây cũng là những trung tâm vàng vật chất lớn.

Ông Nikos Kavalis, Giám đốc điều hành của Công ty tư vấn thị trường kim loại quý Metals Focus (Anh), cho biết: "Mối lo ngại lớn nhất là có thể có một mức thuế chung cho tất cả hàng nhập khẩu vào Mỹ và áp dụng cho cả vàng".

Đáng chú ý, Canada và Mexico là những nước xuất khẩu vàng lớn nhất vào Mỹ. Theo dữ liệu từ nền tảng trực tuyến cung cấp thông tin và dữ liệu về thương mại quốc tế OEC World, Mỹ nhập khẩu nhiều vàng nhất từ Canada, tiếp theo là Thụy Sĩ, Colombia, Mexico và Nam Phi.

Hiện tượng tích trữ đã đạt đến mức độ chưa từng thấy. Theo dữ liệu từ BullionVault, các kho dự trữ Mỹ hiện chứa lượng vàng đủ dùng cho 4 năm nhu cầu tiêu dùng và vàng của Mỹ.

Theo dữ liệu từ Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, sản lượng vàng trong nước của Mỹ năm 2024 được ước tính ở mức 160 tấn, giảm so với 170 tấn năm 2023. Hiện tượng này đã gây ra những tác động sâu rộng lên chuỗi cung ứng vàng toàn cầu. Ông Reade nhận định chuỗi cung ứng đã bị gián đoạn vì Mỹ nhập khẩu vàng trước khi có khả năng áp thuế.

Xuất khẩu vàng từ Thụy Sĩ vào Mỹ trong tháng 1 đã tăng lên mức cao nhất trong ít nhất 13 năm, theo số liệu Hải quan Thụy Sĩ. Ông Kavalis cũng lưu ý rằng Singapore đã vận chuyển nhiều vàng hơn bình thường sang Mỹ.

BỨC TƯỜNG SAO KÊ RẼ ĐÔI ĐẤT NƯỚC

Trở lại Nhà Trắng sau cuộc bầu cử gay cấn nhất nhì lịch sử nước Mỹ hiện đại, một trong những vấn đề ông Trump quan tâm nhất là cắt giảm chi tiêu và cải tổ bộ máy chính quyền liên bang. Theo số liệu chính thức, Mỹ có khoản nợ công 36.000 tỷ USD và thâm hụt ngân sách 1.800 tỷ USD trong năm 2024.

Sau khi nhậm chức, ông kí sắc lệnh hành pháp thành lập Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), được mô tả là do đồng minh của ông, tỷ phú công nghệ giàu nhất thế giới Elon Musk dẫn dắt, thực hiện nhiệm vụ chống “lãng phí, gian lận hoặc lạm dụng” bằng cách sử dụng công nghệ để cắt bớt các khoản chi “gây lãng phí thuế”, cắt giảm nhân sự các cơ quan liên bang và chấm dứt hoạt động của các cơ quan không cần thiết.

DOGE “chinh phạt” bộ máy liên bang

Theo New York Times, tỷ phú Musk ban đầu tuyên bố sẽ cắt giảm ngân sách khoảng 2.000 tỷ USD/năm bằng cách truy vết gian lận và chống lãng phí trong chính phủ. Sau đó, ông hạ bớt kì vọng, cam kết “tiết kiệm” 1.000 tỷ USD mỗi năm cho nước Mỹ, tương đương GDP thường niên của “đại gia dầu mỏ” Arab Saudi và cao hơn Thụy Sĩ.

Để hiện thực hóa mục tiêu, DOGE và tỷ phú Musk được Tổng thống Trump cho phép đưa nhân sự tới các cơ quan, tiếp cận các dữ liệu nhạy cảm nhất để xem xét hoạt động, hiệu quả chi tiêu, mức độ phù hợp và lên kế hoạch cắt giảm nhân sự. DOGE chia thành các nhóm nhân sự gồm khá ít người, thường gồm 4 “nhân viên chính phủ đặc biệt” (một trưởng nhóm, một kỹ sư, một chuyên gia nhân sự và một luật sư).

Đội ngũ dưới quyền Tổng thống Trump tháng 1/2025 gửi email mang tiêu đề “Ngã rẽ cuộc đời” (theo sáng kiến của DOGE) đến 2,4 triệu người lao động trong khu vực công (không gồm quân nhân tại ngũ và nhân viên bưu điện), trong đó nêu hai lựa chọn: hoặc nghỉ việc và nhận lương đến hết tháng 9/2025 hoặc đối mặt nguy cơ bị sa thải trong những đợt cắt giảm nhân sự.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt giữa tháng 2/2025 xác nhận, khoảng 77.000 lao động tại các cơ quan liên bang đã đồng ý nghỉ việc nhận lương đến hết tháng 9/2025 nhằm tránh nguy cơ bị sa thải, chiếm 3% tổng số người lao động khu vực công của Mỹ.

DOGE và tỷ phú Musk đang tìm cách giảm chi tiêu liên bang, lược bớt nhân sự thông qua chấm dứt hoạt động của các cơ quan chính phủ như Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (CFPB). Theo Reuters, USAID có ngân sách thường niên 40 tỷ USD, đóng vai trò như công cụ chính của Mỹ để giải ngân viện trợ nhân đạo ở nước ngoài. Sự can thiệp gây tranh cãi của DOGE vào USAID khiến khoảng 7.000 nhân viên phải nghỉ việc không lương hoặc bị sa thải.

Mục tiêu tiếp theo của DOGE là Bộ Giáo dục Mỹ. Bộ Giáo dục được đánh giá là có quy mô nhỏ nhất trong Chính phủ Mỹ, hiện có khoảng 4.200 nhân sự và ngân sách thường niên năm 2024 khoảng 238 tỷ USD.

Danh sách các cơ quan khác DOGE đang nhắm mục tiêu thu hẹp quy mô nhân sự, làm rõ gian lận, nâng hiệu quả hoạt động và chi tiêu còn có Cục Hàng không Liên bang (FAA); hệ thống Medicare (chương trình bảo hiểm y tế liên bang dành cho người từ 65 tuổi trở lên hoặc người dưới 65 tuổi mắc một số khuyết tật) và Medicaid (chương trình bảo hiểm y tế cho người thu nhập thấp, nguồn lực hạn chế); Bộ Năng lượng Mỹ; Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA); Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA); Bộ Cựu chiến binh Mỹ; Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC); Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA).

Tròn một tháng sau khi ông Trump nhậm chức, Reuters cho biết, hơn 10.000 người đã bị sa thải bắt buộc trong các đợt cắt giảm, trong khi hàng trăm ngàn người khác đang trong tâm trạng “thấp thỏm” lo ngại. Văn phòng Quản lý Nhân sự Chính phủ Mỹ hồi giữa tháng yêu cầu các cơ quan chính quyền thúc đẩy việc chấm dứt hợp đồng với các nhân viên tập sự tại đơn vị mình. Theo thống kê của văn phòng này, hơn 200.000 người đang làm việc trong bộ máy chính phủ Mỹ theo hợp đồng tập sự, nhưng chưa rõ bao nhiêu sẽ mất việc.

Nước Mỹ sôi sục vì “bức tường sao kê”

Để phô diễn thành tích, DOGE đã công bố một công cụ theo dõi trực tuyến được gọi là “bức tường sao kê”. Theo báo cáo cập nhật ngày 19/2, DOGE khẳng định cơ quan này đã cắt giảm khoảng 55 tỷ USD chi tiêu công chỉ trong 4 tuần hoạt động (từ ngày 20/1). Theo The Hill, trên “bức tường sao kê” hiện liệt kê hơn 1.200 hợp đồng của các cơ quan liên bang, bao gồm hợp đồng cho thuê bất động sản, bị DOGE “sờ gáy”, với số tiền “tiết kiệm” khoảng 16,6 tỷ USD. Trong đó, các khoản bị cắt giảm lớn nhất đến từ USAID (6,5 tỷ USD) và Bộ Giáo dục Mỹ (502 triệu USD). DOGE cho biết họ sẽ cập nhật “bức tường sao kê” hai lần/ tuần với dữ liệu mới nhất và đang “nỗ lực tải lên tất cả dữ liệu này theo cách dễ hiểu và hoàn toàn minh bạch với thuyết minh rõ ràng, phù hợp với các quy tắc và quy định hiện hành”.

Nhưng không phải ai cũng đồng tình với cách công khai dữ liệu của DOGE và Musk. Một loạt nhà quan sát, quan chức đảng Dân chủ và nhiều tờ báo bày tỏ lo ngại những con số khổng lồ được DOGE đưa ra đã vô tình vẽ ra một bức tranh, mà trong đó, tình trạng gian lận, lãng phí hoặc sai lệch bị thổi phồng quá mức. Trong một số trường hợp mà tờ New York Times đề cập, số tiền “tiết kiệm” được DOGE liệt kê trên “bức tường sao kê” là toàn bộ giá trị hợp đồng bị họ can thiệp, dù trên thực tế, chính phủ Mỹ đã thanh toán một phần hoặc toàn bộ hợp đồng đó cho đối tác và không thể thu hồi số tiền đã chi.

Gần đây, tỷ phú Musk cũng gây bão với đăng bài trên mạng X rằng, đã có tình trạng gian lận nghiêm trọng với hệ thống chi trả an sinh xã hội tại Mỹ khi hơn 20 triệu người trong danh sách nhận trợ cấp ở độ tuổi từ 100 trở lên, bao gồm 3,9 triệu người trong độ tuổi 130-139, hơn 3,5 triệu người trong độ tuổi 140-149, hơn 1,3 triệu người trong độ tuổi 150-159, cá biệt có trường hợp 360 tuổi. Một loạt tờ báo Mỹ sau đó đề cập khả năng dữ liệu về hàng triệu người nhận trợ cấp an sinh xã hội bị “lỗi lập trình” ở mục năm sinh hoặc không được nhập năm sinh chính xác, khiến năm sinh của họ trong hệ thống dữ liệu hiển thị nhầm. Theo thống kê dân số chính thức, tại Mỹ chỉ có hơn 80.000 người trên 100 tuổi. Kết quả một cuộc kiểm toán vào năm 2023 cho thấy, trong số 80.000 người đó có khoảng 44.000 người được nhận trợ cấp xã hội hàng tháng, thấp hơn nhiều con số ông Musk đưa ra.

Dữ liệu từ “bức tường sao kê” cũng gây ra một làn sóng tranh luận về việc liệu DOGE và Musk có thể tiết kiệm ngân sách tới 1.000 tỷ USD/ năm hay không. Để đạt mục tiêu đó trong một năm tới, DOGE phải “tiết kiệm” mỗi tháng trung bình hơn 80 tỷ USD. Tất nhiên, tuyên bố của ông Musk có thể hiểu là việc cắt giảm các khoản chi thường xuyên theo giai đoạn, tiến tới tiết kiệm 1.000 tỷ USD ngân sách thường niên trong tương lai. Ngân sách của chính phủ Mỹ năm 2024 vào khoảng 6.750 tỷ USD và có thể đạt 7.000 tỷ USD trong năm tài khóa 2025.

Elaine Kamark, thành viên cấp cao về nghiên cứu quản trị tại Viện Brookings cho hay, việc cắt giảm chi tiêu liên bang là khả thi ở Mỹ. Bà lấy ví dụ cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton từng thực hiện chiến dịch cắt giảm chi tiêu vào những năm 1990. Tuy nhiên, bà nhận định, ý tưởng cắt giảm một khoản lớn như mong muốn của ông Musk là “vô lý”, bởi phần lớn ngân sách là các khoản bắt buộc phục vụ an sinh xã hội.

Trong khi đó, Douglas Holtz-Eakin, cựu lãnh đạo Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), lại tin rằng, các cơ quan mà đội ngũ DOGE nhắm tới mới chỉ chiếm một phần nhỏ tổng ngân sách liên bang.

Ai thật sự đứng sau DOGE?

Dù có phạm vi và mức độ can thiệp sâu rộng trong Chính phủ Mỹ, cách thức hoạt động và quy mô nhân sự của DOGE chưa rõ ràng. Trong bài viết trên X đầu tháng 2/2025, ông Musk tuyên bố “DOGE có một số kỹ sư phần mềm giỏi nhất thế giới là sự thật” mà truyền thông Mỹ sau đó dẫn các nguồn tin nội bộ nói rằng, họ đều là nhân viên đến từ các công ty do Musk lãnh đạo. Những người này được cho là đã sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để xem xét kho dữ liệu chi tiêu khổng lồ của các cơ quan, sau đó phát hiện những bất thường để can thiệp.

Tuy nhiên, Nhà Trắng ngày 18/2 có động thái bất ngờ khi khẳng định ông Musk không phải lãnh đạo tại DOGE và mô tả ông Musk chỉ là “cố vấn cấp cao cho Tổng thống Trump”. “Giống như các cố vấn cấp cao Nhà Trắng khác, ông Musk không có thẩm quyền thực tế hoặc chính thức để tự mình đưa ra quyết định của chính phủ”, Nhà Trắng nêu.

Theo một số kênh truyền thông Mỹ, thông điệp của Nhà Trắng có thể hiểu rằng, DOGE là một chiến dịch cắt giảm chi tiêu và cải tổ bộ máy được thực hiện bởi chính Tổng thống Trump, còn ông Musk là một trong những cố vấn đưa ra các ý tưởng và rằng còn có những cố vấn khác. Ngoài ra, cách lập luận đó sẽ giúp DOGE và ông Musk giảm nguy cơ đối mặt với những cáo buộc pháp lý xung quanh cách thức can thiệp. Một tháng qua, những người phản đối và phe đảng Dân chủ nhiều lần cáo buộc ông Musk đang có những hành động vượt quá thẩm quyền và không phải là một quan chức được bầu.

DOGE trên thực tế không phải một bộ chính thức trong Chính phủ Mỹ, vốn phải được thành lập dựa trên đạo luật của Quốc hội Mỹ, mà chỉ được thành lập bởi sắc lệnh của Tổng thống Trump. Ngoài ra, những người chỉ trích ông Musk cũng lo ngại xung đột lợi ích tiềm ẩn khi Chính phủ Mỹ có các hợp đồng với các doanh nghiệp mà Musk nắm giữ như Space X và Tesla.

Trong cuộc phỏng vấn với FoxNews được công bố ngày 18/2, Tổng thống Trump và tỷ phú Musk tiếp tục bảo vệ nỗ lực cắt giảm chi tiêu và cải tổ bộ máy. Tổng thống Trump khen ngợi tỷ phú Musk là một người “thực sự thông minh” và “có thể hoàn thành công việc”. Đáp lại, tỷ phú Musk nói: “Tôi yêu Tổng thống. Tôi chỉ muốn nói rõ về điều đó. Tôi nghĩ Tổng thống Trump là người tốt…Tôi đã dành nhiều thời gian với Tổng thống, và chưa một lần tôi thấy ông ấy làm điều gì đó xấu xa, tàn nhẫn hay sai trái. Chưa một lần nào”.

CUỘC HỌP NỘI CÁC ĐẦU TIÊN TẠI NHÀ TRẮNG: MUSK, THUẾ QUAN, CĂNG THẲNG VÀ GÌ NỮA?

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Nhà Trắng vào ngày 26/2 giờ Mỹ, biến sự kiện này thành một phiên hỏi đáp kéo dài hơn một giờ.

Trong lúc ngồi cùng nội các của mình - và tỷ phú Elon Musk, người mặc chiếc áo phông in chữ "hỗ trợ kỹ thuật" - ông Trump đã đề cập đến nhiều chủ đề đa dạng, từ nỗ lực cắt giảm chi tiêu chính phủ của tổ chức được gọi là Doge đến vấn đề nhập cư, kinh tế và cuộc chiến ở Ukraine.

Dưới đây là sáu điểm nổi bật từ cuộc họp:

1. Ca ngợi ông Musk và ông Rubio

Phóng viên hỏi ông Trump rằng bộ phận nào trong chính phủ cũng như thành viên nội các nào phản đối mạnh mẽ nhất những thay đổi chính sách của ông.

Tổng thống Trump trả lời:

"Hiện tại, tôi hài lòng với tất cả những người tôi đã chọn."

Tuy nhiên, ông cũng nói thêm rằng "cũng có nhóm này dễ hơn nhóm khác", đồng thời khen ngợi đặc biệt công việc của Elon Musk (người không phải là thành viên nội các) và Ngoại trưởng Marco Rubio.

Ông nhấn mạnh rằng chính quyền mình đang tập trung vào việc "thu nhỏ quy mô chính phủ, đây là điều bắt buộc".

"Chúng tôi muốn cân đối ngân sách trong thời gian ngắn nhất có thể... có thể là vào năm tới hoặc năm sau nữa," ông Trump nói.

2. Giải quyết các vấn đề tiềm tàng trong nội các

Ông Trump nhiều lần công khai ủng hộ công việc của tỷ phú Elon Musk và Doge (Bộ Hiệu quả Chính phủ), đơn vị được giao nhiệm vụ cắt giảm chi tiêu nhà nước và lực lượng lao động liên bang.

Ông cố gắng xoa dịu mọi đồn đoán về căng thẳng giữa ông Musk và các thành viên còn lại trong nhóm của mình.

"Họ rất tôn trọng Elon và những chuyện anh ấy đang làm thì có thể một số người không nhất trí hoàn toàn," ông Trump nói. "Nhưng tôi có thể nói với các bạn rằng phần lớn mọi người không chỉ hài lòng mà còn rất hào hứng."

"Nếu họ không như vậy thì tôi muốn họ lên tiếng," ông nói thêm.

Có lúc, ông Trump được hỏi liệu có thành viên nội các nào bày tỏ sự không hài lòng với tỷ phú Musk hay không, và ông đã quay sang cả phòng để hỏi lại. Không ai lên tiếng.

Ông Musk cũng bảo vệ Doge, gọi đó là một "chức năng hỗ trợ" cho các cơ quan chính phủ để loại bỏ gian lận.

Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng Doge sẽ mắc lỗi, và nhấn mạnh rằng họ đã vô tình hủy bỏ các nỗ lực phòng chống Ebola trước khi khôi phục lại.

"Nhưng khi chúng tôi mắc sai lầm, chúng tôi sẽ sửa chữa rất nhanh," ông Musk nói.

3. Cảnh báo các viên chức liên bang

Ông Trump cũng đề cập đến email của ông Musk gửi cho viên chức liên bang, yêu cầu họ liệt kê năm việc đã làm trong tuần qua, nếu không sẽ có nguy cơ mất việc, và nói rằng nội các "hoàn toàn ủng hộ" sáng kiến này.

Vị tổng thống suy đoán mà không có bằng chứng rằng một số trong khoảng một triệu nhân viên liên bang chưa trả lời email có thể "không tồn tại".

"Có thể họ sẽ bị biến mất," ông bổ sung.

"Chúng tôi đang cố gắng tìm hiểu những người chưa trả lời đó là ai," ông Trump nói thêm. "Chúng tôi đang thận trọng hơn trong những tình huống liên quan đến những người làm việc với thông tin mật."

Ông cho hay mình đang khuyến khích các thành viên nội các "tự làm Doge" tại các cơ quan tương ứng của họ.

Tổng thống Mỹ cũng bóng gió rằng Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), do ông Lee Zeldin lãnh đạo, có thể mất tới 65% lượng nhân viên.

4. Bản ghi nhớ hướng dẫn cắt giảm thêm nhân sự

Cũng trong ngày diễn ra cuộc họp, một bản ghi nhớ được gửi đến các cơ quan liên bang, yêu cầu họ nộp kế hoạch "giảm đáng kể" nhân sự trước ngày 13/3.

Bản ghi nhớ yêu cầu các cơ quan cung cấp danh sách nhân viên được coi là không thiết yếu. Bản ghi nhớ cũng yêu cầu việc tuyển dụng trong tương lai bị giới hạn ở mức cứ bốn người bị sa thải thì thì tuyển lại một vị trí.

Những đợt sa thải này sẽ bổ sung vào các đợt đã được Doge thực hiện, chủ yếu là đối với nhân viên thử việc. Nhiều hãng tin của Mỹ đã đưa tin rằng gần 10.000 nhân viên liên bang đã bị sa thải tại nhiều cơ quan khác nhau vào đầu tháng này.

Con số đó bổ sung vào ước tính 75.000 nhân viên đã chấp nhận lời đề nghị từ Nhà Trắng để tự nguyện rời đi vào mùa thu.

Bản ghi nhớ hôm 26/2 thể hiện một bước tiến nữa trong nỗ lực của Doge nhằm tiếp tục thu gọn quy mô chính phủ Mỹ.

Tuy nhiên, các vị trí trong lực lượng thực thi pháp luật, an ninh biên giới, thực thi nhập cư và quân đội được miễn trừ khỏi đợt tinh gọn này.

5. Ông Trump xác nhận chuyến thăm của ông Zelensky

Tổng thống Mỹ xác nhận rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ đến thăm Nhà Trắng vào ngày 28/2 - vốn đã được ông bóng gió từ trước.

Ông Trump cho hay chuyến thăm này sẽ chứng kiến hai nước ký kết một thỏa thuận khoáng sản lớn mặc dù nội dung chi tiết vẫn chưa rõ ràng.

Ông nói rằng thỏa thuận này sẽ cho phép Mỹ "lấy lại tiền" cho khoản hỗ trợ mà Ukraine đã nhận được trong ba năm kể từ khi bị Nga xâm lược.

"Chúng ta sẽ nhận lại rất nhiều tiền trong tương lai, và tôi nghĩ điều đó là phù hợp, bởi vì người đóng thuế của chúng ta không nên phải trả tiền cho việc này," ông nói. "Mọi thứ đã được giải quyết."

Ông Zelensky nói thỏa thuận song phương này là sơ bộ và bổ sung rằng ông muốn có thêm các thỏa thuận bao gồm đảm bảo an ninh của Mỹ để ngăn chặn cuộc xâm lược mới của Nga.

Khi được hỏi về đảm bảo an ninh cho Ukraine trong tương lai, ông Tump cho hay Mỹ sẽ không cung cấp bất kỳ sự đảm bảo nào, lập luận rằng gánh nặng nên thuộc về châu Âu.

6. Thuế quan đối với EU sẽ 'sớm có'

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo mình đang lên kế hoạch áp thuế 25% lên hàng hóa sản xuất tại Liên minh châu Âu.

"Chúng tôi sẽ công bố điều này rất sớm. Nói chung sẽ là 25% và điều đó sẽ áp dụng cho ô tô và tất cả các mặt hàng khác, "ông nói với các phóng viên.

"Họ thực sự đã lợi dụng chúng tôi," ông Trump nói về EU. "Họ không chấp nhận xe hơi của chúng tôi. Họ cũng không chấp nhận nông sản chúng tôi. Họ sử dụng đủ loại lý do để từ chối."

Tổng thống cũng được hỏi liệu kế hoạch áp thuế đối với Canada và Mexico có còn được áp dụng hay không, bất chấp sự sụt giảm đáng kể số vụ bắt giữ người di cư bất hợp pháp ở biên giới phía nam và kế hoạch tăng cường bảo vệ biên giới của Canada.

Vào ngày 4/2, ông Trump đột ngột đồng ý tạm hoãn áp thuế 25% đối với cả hai quốc gia trong 30 ngày, kéo ba quốc gia ra khỏi bờ vực của một cuộc chiến thương mại có khả năng gây thiệt hại.

Ngày mà ông Trump nêu ra dường như là sự gia hạn của khung thời gian đó.

"Ngày 2/4, mức thuế mới sẽ có hiệu lực," ông nói. "Không phải tất cả, nhưng rất nhiều. Và tôi nghĩ điều đó sẽ rất tuyệt vời."

TRUMP – ZELENSKY KHẨU CHIẾN: UKRAINE BỊ ĐẨY VÀO THẾ YẾU

Cuộc gặp giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy với ông Donald Trump đã kết thúc trong thảm họa vào ngày 28/2, sau khi hai nhà lãnh đạo đấu khẩu gay gắt trước giới truyền thông thế giới tại Toà Bạch Ốc về cuộc chiến với Nga.

Ông Zelenskyy đã mong muốn có cuộc gặp tại Toà Bạch Ốc để giúp đất nước của ông thuyết phục Hoa Kỳ không đứng về phía Tổng thống Nga Vladimir Putin, người đã ra lệnh xâm lược Ukraine ba năm trước.

Thay vào đó, Tổng thống Hoa Kỳ Trump và Phó Tổng thống JD Vance đả kích nhà lãnh đạo Ukraine, nói rằng ông đã tỏ ra thiếu tôn trọng, cho thấy sự thay đổi chính quyền ở Washington đã làm suy yếu những nỗ lực của Kyiv nhằm duy trì sự ủng hộ của phương Tây đối với nỗ lực chiến tranh của mình.

Ông Trump đã đứng về phía ông Putin kể từ khi nhậm chức tổng thống, gây sốc cho các đồng minh truyền thống của ông ở châu Âu và xa hơn nữa và khiến Ukraine ngày càng dễ bị tổn thương. Sự bùng nổ ngày 28/2 là màn thể hiện công khai nhất về sự thay đổi đó cho đến nay.

Ông Vance nhấn mạnh nhu cầu ngoại giao để giải quyết cuộc xung đột lớn nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến Thứ hai, trong khi ông Zelenskyy, khoanh tay, phản bác rằng không thể tin tưởng ông Putin trong bất kỳ cuộc đàm phán nào và lưu ý rằng ông Vance chưa bao giờ đến thăm Ukraine.

Ông Trump nhanh chóng lên Truth Social để cáo buộc ông Zelenskyy thiếu tôn trọng nước Mỹ.

Ông Zelenskyy đã tiến hành cuộc họp bằng tiếng Anh không phải tiếng mẹ đẻ của mình và khi cuộc họp diễn ra, ông đã bị ông Trump và ông Vance lấn át.

“Ông không ở vị thế tốt. Ông không có quân bài ngay bây giờ. Với chúng tôi, ông mới bắt đầu có quân bài”, ông Trump nói.

“Tôi không chơi bài, tôi rất nghiêm túc, thưa ngài Tổng thống”, ông Zelenskyy nói.

“Ông đang chơi bài. Ông đang đánh cược bằng mạng sống của hàng triệu người, ông đang đánh cược bằng Thế chiến Thứ ba,” Tổng thống Hoa Kỳ tiếp tục.

Cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev dường như thích thú với cảnh tượng này, viết trên Telegram rằng ông Trump đã nói “sự thật” với ông Zelenskyy và nói rằng nhà lãnh đạo Ukraine đã bị “mắng mỏ tàn nhẫn”.

Ra về sớm

Ông Zelenskyy đã rời Toà Bạch Ốc sớm sau cuộc đối đầu, mà không ký thỏa thuận giữa Ukraine và Hoa Kỳ về việc cùng phát triển tài nguyên thiên nhiên.

Cuộc đụng độ cũng làm suy yếu những nỗ lực gần đây của các nhà lãnh đạo châu Âu nhằm thuyết phục ông Trump cung cấp bảo đảm an ninh cho Ukraine ngay cả khi ông từ chối triển khai quân đội Hoa Kỳ trên đất Ukraine để duy trì hòa bình.

Những bảo đảm như vậy được coi là rất quan trọng để ngăn chặn Nga xâm lược trong tương lai.

“Mọi người đang chết, các ông đang thiếu quân lính”, ông Trump nói với ông Zelenskyy khi họ tranh luận thẳng thắn trước các phóng viên tại Phòng Bầu dục.

Ông Trump đe dọa sẽ rút lại sự hỗ trợ của Hoa Kỳ cho Ukraine.

“Hoặc là ông chịu thỏa thuận, hoặc chúng tôi sẽ ra đi, và nếu chúng tôi ra đi, ông sẽ chiến đấu một mình. Tôi không nghĩ là sẽ dễ dàng đâu”, ông Trump nói với ông Zelenskyy.

“Khi chúng ta ký thỏa thuận đó, ông sẽ ở vị thế tốt hơn nhiều. Nhưng ông không hề tỏ ra biết ơn, và đó không phải là điều tốt đẹp. Tôi thành thật. Đó không phải là điều tốt đẹp”.

Ông Zelenskyy công khai thách thức ông Trump về cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn của ông đối với ông Putin, thúc giục ông “không thỏa hiệp với một kẻ giết người”.

Ông Trump nhấn mạnh rằng Putin muốn đạt được thỏa thuận.

Ông Vance cũng xen vào rằng việc ông Zelenskyy đến Phòng Bầu dục để bênh vực lập trường của mình là thiếu tôn trọng, một quan điểm mà ông Trump đồng ý.

“Ông không nói lời cảm ơn”, ông Vance nói. Ông Zelenskyy, lên tiếng, đáp lại: “Tôi đã nói lời cảm ơn người dân Mỹ rất nhiều lần rồi”.

Ông Zelenskyy, người đã nhận được hàng tỷ đô la vũ khí và sự ủng hộ về mặt tinh thần từ chính quyền Biden cho cuộc chiến chống lại Nga, đang phải đối mặt với thái độ hoàn toàn khác của ông Trump. Ông Trump muốn nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba năm, cải thiện quan hệ với Nga và thu hồi số tiền đã chi để hỗ trợ Ukraine.

“Tôi hy vọng mình sẽ được nhớ đến như một người gìn giữ hòa bình”, ông Trump nói.

Trước đó, ông Trump đã nói với ông Zelenskyy rằng những người lính của ông đã vô cùng dũng cảm và Hoa Kỳ muốn thấy cuộc chiến kết thúc và số tiền đó được sử dụng cho “những mục đích khác nhau như tái thiết”.

Ông Trump đã áp dụng lập trường ít dốc lòng hơn với an ninh châu Âu, một sự thay đổi trong giọng điệu đã gây chấn động khắp châu Âu và làm dấy lên nỗi sợ hãi ở Kyiv và các đồng minh của nước này rằng họ có thể bị buộc phải ký một thỏa thuận hòa bình có lợi cho Nga.

Thỏa thuận được đàm phán trong những ngày gần đây sẽ mở ra nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ của Ukraine cho Hoa Kỳ nhưng không bao gồm các đảm bảo an ninh rõ ràng của Hoa Kỳ đối với Ukraine, một sự thất vọng đối với Kyiv. Ông Trump nói sự hiện diện của người Mỹ trong kinh doanh sẽ đóng vai trò như một hình thức đảm bảo.

Thỏa thuận này sẽ có giá trị bao nhiêu đối với Hoa Kỳ không được nêu rõ. Ông Trump đã nói rằng ông hy vọng sẽ thu được hàng trăm tỷ đô la. Ông Zelenskyy đã nói rằng ông sẽ không ký một thỏa thuận khiến đất nước ông mắc nợ trong nhiều thế hệ.

Ukraine sẽ đóng góp 50% “tất cả doanh thu kiếm được từ việc chuyển đổi tiền tệ trong tương lai của tất cả các tài sản tài nguyên thiên nhiên có liên quan do Chính phủ Ukraine sở hữu” vào một quỹ tái thiết do Hoa Kỳ và Ukraine cùng sở hữu và quản lý.

Thỏa thuận không nêu rõ cách chi tiêu các khoản tiền hoặc xác định các tài sản cụ thể mà nó bao gồm, mặc dù cho biết chúng sẽ bao gồm các mỏ khoáng sản, dầu và khí đốt tự nhiên cũng như cơ sở hạ tầng như nhà ga khí đốt và cảng.

Cuộc đối đầu đã thúc đẩy các nhà lãnh đạo châu Âu gửi thông điệp ủng hộ Kyiv. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói rằng Nga là kẻ xâm lược, trong khi Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nói: “Ukraine, Tây Ban Nha sát cánh cùng các bạn”.

Các cuộc đàm phán ở Washington trước đây được coi là động lực ngoại giao cho ông Zelenskyy, người đã nhiều lần nói về tầm quan trọng của việc gặp ông Trump trực tiếp trước khi tổng thống Hoa Kỳ hội đàm với Putin.

Kyiv hy vọng thỏa thuận khoáng sản sẽ thúc đẩy ông Trump ủng hộ nỗ lực chiến tranh của Ukraine và thậm chí có khả năng giành được sự ủng hộ từ đảng Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ cho một vòng mới viện trợ mới.

Ukraine đã nhanh chóng mở rộng sản xuất công nghiệp quốc phòng nhưng vẫn phụ thuộc rất nhiều vào viện trợ quân sự nước ngoài, đồng thời cũng phải vật lộn để bổ sung nhân lực khi chiến đấu với kẻ thù lớn hơn nhiều.

Trong khi Ukraine đẩy lùi cuộc xâm lược của Nga khỏi vùng ngoại ô Kyiv và chiếm lại nhiều vùng lãnh thổ vào năm 2022, Nga vẫn kiểm soát khoảng một phần năm Ukraine và đang dần chiếm được đất kể từ cuộc phản công thất bại của Ukraine vào năm 2023. Quân đội Kyiv nắm giữ một phần đất ở vùng Kursk phía tây của Nga sau cuộc tấn công năm 2024.

Ông Trump đã tham gia vào một cuộc đấu khẩu đường dài với ông Zelenskyy trong những tuần gần đây, chỉ trích cách ông xử lý cuộc chiến, gọi ông là “kẻ độc tài” và thúc giục ông đồng ý với thỏa thuận khoáng sản.

Nguồn: Báo Quốc Tế; Soha; CAND; BBC; VOA