MỸ LÊN KẾ HOẠCH TIẾP QUẢN GAZA TRONG MỘT THẬP KỶ

Kế hoạch hậu chiến tại dải Gaza đang lưu hành trong chính quyền Tổng thống Donald Trump, theo đó Mỹ sẽ quản lý vùng đất này trong ít nhất một thập kỷ.

Tờ Washington Post đưa tin kế hoạch hậu chiến cho dải Gaza dài 38 trang được phát triển bởi nhóm người Israel đứng sau Quỹ Nhân đạo Gaza (GHF) - tổ chức chuyên phân phối hàng viện trợ trong lãnh thổ Gaza được Mỹ và Israel ủng hộ. Tuy nhiên, tổ chức này gây ra nhiều tranh cãi từ các nhóm cứu trợ cũng như Liên hợp quốc.

Kế hoạch hậu chiến cho dải Gaza đề xuất tạm thời di dời khoảng 2 triệu dân tại vùng đất này thông qua việc di tản "tự nguyện" đến một quốc gia khác hoặc vào các khu vực được bảo vệ bên trong lãnh thổ vào khoảng thời gian tái thiết.

Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận nhưng kế hoạch tái thiết Gaza dường như phù hợp với những bình luận trước đây của ông Trump.

Thời điểm đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ủng hộ đề xuất này nhưng lại bị nhiều nước châu Âu và các nước Ả Rập chỉ trích mạnh mẽ.

Trong ba tuần qua, quân đội Israel tăng cường hoạt động quanh Gaza, tuyên bố khu vực này là "vùng chiến sự nguy hiểm". Hơn 1 triệu dân hiện sinh sống tại đây cũng được Israel cảnh báo trước về cuộc tấn công quy mô vào lực lượng Hamas. Hàng nghìn người đã sơ tán trước đó.

Tel Aviv cũng ngừng các chuyến thả hàng cứu trợ trên không ở thành phố và giảm số lượng xe tải viện trợ được đưa vào đây, trước thềm phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn.

Giám đốc điều hành Chương trình Lương thực thế giới (WFP) bà Cindy McCain cảnh báo động thái này của Israel sẽ hạn chế nguồn thực phẩm viện trợ cho người dân và đặt nhân viên cứu trợ vào tình trạng nguy hiểm.

Hội Chữ thập đỏ và nhiều tổ chức nhân đạo khác kêu gọi Israel dừng chiến dịch này vì số người Palestine thiệt mạng chính thức ở Gaza kể từ tháng 10/2023 vượt quá 62.000 người.

Cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng cũng thúc đẩy một số quốc gia cân nhắc việc chính thức công nhận Nhà nước Palestine, bao gồm cả Pháp, quốc gia hứa sẽ làm như vậy vào tháng tới.

THÁCH THỨC LỚN CHỜ FED: CƠ QUAN ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ QUYỀN LỰC NHẤT THẾ GIỚI LUNG LAY THẾ NÀO?

Khi Fed chuẩn bị họp vào ngày 16-17/9, những căng thẳng chính trị, kiện tụng và mâu thuẫn nội bộ đang đe dọa phủ bóng lên chính sách điều hành lãi suất vốn đã rất phức tạp trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại.

Powell mở đường, nhưng ai kiểm soát cục diện?

Chủ tịch Fed Jerome Powell, trong bài phát biểu tại hội nghị Jackson Hole hôm 22/8, đã để ngỏ khả năng cắt giảm lãi suất nhằm đối phó với những dấu hiệu yếu đi của thị trường lao động. Việc cắt giảm 0,25 điểm phần trăm đang được thị trường gần như chắc chắn nhưng mức độ ủng hộ trong nội bộ Fed và lộ trình cắt giảm sau đó vẫn còn là dấu hỏi lớn.

Tình hình càng trở nên rối ren khi đầu tuần trước, Tổng thống Trump đã ra lệnh sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook - động thái chưa từng có tiền lệ trong suốt 111 năm lịch sử của ngân hàng trung ương Mỹ.

Dù chưa bị truy tố, bà Cook bị cáo buộc có hành vi gian lận thế chấp trước khi được bổ nhiệm vào Fed. Bà đã đệ đơn kiện lên tòa án liên bang tại Washington để phản đối quyết định này, đồng thời yêu cầu tòa ra phán quyết ngăn Chủ tịch Powell loại bà khỏi quá trình biểu quyết chính sách.

Phiên điều trần sơ bộ diễn ra hôm thứ Sáu để lại nhiều hoài nghi, liệu bà Cook còn đủ tư cách tham gia bỏ phiếu trong cuộc họp tháng 9 hay không? Phía Fed không đứng về bên nào nhưng khẩn cầu tòa ra phán quyết càng sớm càng tốt để “xóa bỏ mây mù pháp lý” trước cuộc họp chính sách quan trọng.

Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) gồm 7 thống đốc do Tổng thống bổ nhiệm và 5 chủ tịch Fed khu vực, xoay vòng hàng năm. Hiện tại, ngoài ông Powell, còn có 2 thống đốc do ông Biden bổ nhiệm thường xuyên ủng hộ ông và 2 người được ông Trump bổ nhiệm - Christopher Waller và Michelle Bowman, đã bỏ phiếu ủng hộ cắt giảm lãi suất trong kỳ họp tháng 7. Nếu bà Cook không được tham gia, cán cân sẽ là 3-2 nghiêng về phe Tổng thống Trump trong Hội đồng Thống đốc.

Thêm vào đó, ông Trump đang thúc đẩy Thượng viện sớm thông qua đề cử Stephen Miran - cố vấn kinh tế thân cận, vào vị trí còn trống. Nếu được phê chuẩn kịp thời, ông Miran có thể kịp tham gia bỏ phiếu trong tháng 9, tạo ra một khối đa số ủng hộ cắt giảm sâu hơn, theo đúng chủ trương của ông Trump.

Ông Powell chịu áp lực tứ bề

Một kịch bản như vậy có thể đẩy Fed vào thế chia rẽ công khai - điều vốn hiếm khi xảy ra. Nhà kinh tế trưởng của Deutsche Bank tại Mỹ, Matthew Luzzetti, cho rằng "chúng ta sẽ chứng kiến các phiếu bất đồng thường xuyên hơn." Điều này khiến nhà đầu tư ngày càng bối rối về người thật sự định hình đường đi của lãi suất - ông Powell hay nhóm quan chức thân Trump.

Trong khi ông Powell tỏ ra cẩn trọng, cho rằng thị trường lao động đang trong trạng thái "cân bằng kỳ lạ" do cả cung và cầu lao động đều chậm lại, nhiều thành viên FOMC khác vẫn lo ngại lạm phát chưa hoàn toàn bị kiểm soát. Chủ tịch Fed Kansas City, Jeffrey Schmid, cảnh báo “lạm phát vẫn quá cao” và cho rằng chính sách tiền tệ cần “giữ mức hạn chế vừa phải.”

Christopher Waller cho rằng cắt giảm 0,25 điểm là đủ trừ khi dữ liệu việc làm tháng 8 cho thấy nền kinh tế đang yếu đi nghiêm trọng. Báo cáo việc làm đó sẽ được công bố vào ngày 6/9 và được xem là căn cứ quan trọng cuối cùng trước khi Fed đưa ra quyết định.

Với tất cả những xáo trộn hiện tại, nhiệm vụ chính của ông Powell là giữ cho Fed "miễn nhiễm" với áp lực chính trị và pháp lý, điều mà ông từng làm khá tốt trong nhiệm kỳ đầu. Từ năm 2018 đến nay, trong tổng số 661 phiếu biểu quyết chính sách tại Fed, chỉ có 18 phiếu bất đồng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Nhà Trắng công khai gây áp lực, nội bộ Fed bị chia rẽ và các ứng viên thay thế ông Powell đang công khai "thử vai" trên truyền thông bằng các bài viết và phát biểu cổ vũ hạ lãi suất, thì vai trò "người kết nối" của ông Powell đang gặp thử thách lớn nhất từ trước đến nay.

TĂNG CƯỜNG HẢI QUÂN TỚI VENEZUELA, ĐỘNG CƠ LÀ GÌ?

Việc Mỹ tập trung lực lượng hải quân gần Venezuela khiến nhiều người đặt câu hỏi động thái này có nhằm mục đích chống lại các băng nhóm ma túy - như chính quyền Trump đã tuyên bố - hay còn vì một mục đích hoàn toàn khác?

Việc Mỹ tập trung lực lượng hải quân xung quanh khu vực phía nam biển Caribbean khiến giới chức Venezuela và các chuyên gia tại Mỹ phải đặt câu hỏi về động cơ đằng sau động thái này.

Hình ảnh từ máy bay không người lái vào hôm 31.8 cho thấy một tàu khu trục tên lửa dẫn đường của hải quân Mỹ neo đậu gần cửa ngõ kênh đào Panama.

Tuần trước, một quan chức Mỹ nói với hãng tin Reuters rằng bảy tàu chiến Mỹ, cùng với một tàu ngầm tấn công nhanh chạy bằng năng lượng hạt nhân, đang ở khu vực này hoặc hoặc trên đường đến đó, mang theo hơn 4.500 thủy thủ và lính thủy đánh bộ.

Mặc dù các tàu của Lực lượng Tuần duyên Mỹ và hải quân Mỹ thường hoạt động ở khu vực nam Caribbean, nhưng đợt tăng cường quân sự này vượt quá mức bình thường.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng việc chống lại các băng đảng ma túy là mục tiêu trọng tâm của chính quyền ông. Các quan chức Mỹ cũng nói với hãng tin Reuters rằng các nỗ lực quân sự này là nhằm giải quyết các mối đe dọa từ các băng nhóm này.

Nhưng vẫn chưa rõ sự hiện diện của quân đội Mỹ sẽ làm cách nào để cắt đứt được hoạt động buôn bán ma túy.

Phần lớn hoạt động vận chuyển ma túy bằng đường biển đến Mỹ đều đi qua Thái Bình Dương, chứ không phải Đại Tây Dương, nơi lực lượng Mỹ hiện đang triển khai. Các chuyến hàng từ Caribbean phần lớn đến Mỹ bằng các chuyến bay bí mật.

Các quan chức Venezuela tin rằng chính phủ nước này có thể là mục tiêu thực sự của Mỹ.

Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino hôm 31.8 đã đưa ra cảnh báo tới Washington. “Tôi đang nói chuyện với những kẻ đế quốc phương Bắc — chúng tôi đang chuẩn bị và sẽ chiến đấu nếu các người dám đặt chân đến Venezuela. Chúng tôi đang theo dõi các sự kiện trên khắp thế giới”.

Đầu tháng 8, Mỹ đã tăng gấp đôi phần thưởng lên 50 triệu USD để thu thập thông tin dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro với cáo buộc buôn bán ma túy và có liên hệ với các nhóm tội phạm.

Các quan chức Venezuela cho biết Mỹ đang đe dọa nước này bằng việc triển khai hải quân, vi phạm các hiệp ước quốc tế. Caracas cũng bác bỏ tuyên bố của Washington rằng Venezuela và giới lãnh đạo nước này đóng vai trò trọng yếu trong hoạt động buôn bán ma túy quốc tế quy mô lớn.

'THẢM HỌA MỘT CHIỀU' VỚI ẤN ĐỘ

Ngày 1-9, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết vẫn giữ nguyên mức thuế quan mà Washington áp lên Ấn Độ như một hình phạt cho việc nước này mua dầu của Nga.

Trong bài đăng mới nhất trên mạng xã hội Truth Social sáng 1-9 (giờ Mỹ), ông chủ Nhà Trắng nhắc lại mối lo ngại về điều mà ông mô tả là “sự mất cân bằng thương mại” trong quan hệ Mỹ - Ấn Độ.

“Điều mà ít người hiểu là chúng ta giao thương rất ít với Ấn Độ, trong khi họ lại giao thương rất nhiều với chúng ta. Nói cách khác, họ bán cho chúng ta một lượng hàng hóa khổng lồ, chúng ta là ‘khách hàng’ lớn nhất của họ, nhưng chúng ta lại bán cho họ rất ít”, ông Trump viết.

Tổng thống Trump cho rằng đây là “mối quan hệ hoàn toàn đến từ một chiều” và đã duy trì trong suốt nhiều thập kỷ.

“Lý do là vì Ấn Độ đã đánh thuế chúng ta quá cao, cao nhất so với bất kỳ quốc gia nào ở thời điểm hiện tại, đến mức các doanh nghiệp Mỹ không thể bán được hàng vào thị trường Ấn Độ. Đây thực sự là thảm họa một chiều!”, nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, ông Trump cũng đề cập đến việc Ấn Độ mua phần lớn dầu và vũ khí từ Nga, trong khi lại mua rất ít những mặt hàng này của Mỹ, theo The Hill.

“Giờ đây họ đề nghị hạ thuế về mức 0, nhưng đã quá muộn. Lẽ ra họ nên làm điều đó từ nhiều năm trước”, Tổng thống Trump bày tỏ.

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra chỉ vài tiếng sau khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi có cuộc họp với Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ngày 1-9 tại Thiên Tân, Trung Quốc.

Trong cuộc họp, ông Modi đã nói với Tổng thống Putin rằng Nga và Ấn Độ nên tăng cường hợp tác ở mọi lĩnh vực.

Giới quan sát đánh giá đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy Ấn Độ có thể sẽ không giảm các hoạt động nhập dầu từ Nga, bất chấp áp lực từ Washington khi nhiều lần chỉ trích New Delhi vì tiếp tục mua dầu từ Matxcơva giữa chiến sự Ukraine, theo báo South China Morning Post.

"Chúng tôi đã cùng nhau đến địa điểm họp song phương. Những cuộc trò chuyện với ông Putin luôn mang lại cho tôi nhiều điều sâu sắc", ông Modi viết trên mạng xã hội X sau cuộc gặp với nhà lãnh đạo Nga.

Tuần trước, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã áp thuế 50% lên hàng hóa Ấn Độ xuất khẩu sang Mỹ, mức cao nhất từng áp cho một quốc gia châu Á. Đây được xem là biện pháp trừng phạt vì New Delhi mua dầu từ Nga.

Nguồn: Soha; CafeF; Thanh Niên; Tuổi Trẻ