CẢNH BÁO "MÙA HÈ LŨ QUÉT" ĐỘT BIẾN

Tại Mỹ, mùa Hè năm nay chứng kiến số lượng lũ quét tăng đột biến, gây thiệt hại nặng nề tại nhiều bang.

Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ, hơn 3.600 cảnh báo lũ quét đã được ban hành tính đến cuối tháng 7 - gần chạm mức trung bình cả năm.

Bang Texas là nơi chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Ngày 4/7, dòng lũ bất ngờ quét qua thung lũng sông Guadalupe, khiến ít nhất 135 người thiệt mạng trên toàn bang, trong đó riêng hạt Kerr ghi nhận 107 nạn nhân, gồm hàng chục trẻ em tại một trại hè. Mực nước tại Kerrville dâng cao hơn 11,3 m chỉ trong vòng 45 phút, khiến lực lượng cứu hộ không kịp ứng phó.

Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng thời tiết cực đoan năm nay là hậu quả của lượng hơi nước gia tăng trong khí quyển do nhiệt độ đại dương tăng cao, kết hợp với dòng tia yếu khiến các khối mây dông lưu lại lâu hơn tại một khu vực. Điều kiện địa hình dốc, đất bão hòa nước và bê tông hóa đô thị cũng khiến nước mưa dồn nhanh vào các sông suối và đường phố, tạo ra dòng chảy cực mạnh. Trận lũ ngày 4/7 xảy ra ngay tại thượng nguồn con sông, được coi là kịch bản tồi tệ nhất về mặt thủy văn.

Một số phân tích chỉ ra rằng mức độ nghiêm trọng của đợt lũ tại Texas năm nay có thể cao hơn khoảng 7% do nhiệt độ toàn cầu tăng. Giới chuyên gia cảnh báo các trận mưa lớn, lũ quét và thiên tai khí hậu tương tự có thể xảy ra thường xuyên hơn trong những năm tới, nếu không có biện pháp giảm thiểu rủi ro hiệu quả.

Trong bối cảnh hơn 7,9 triệu công trình tại Mỹ nằm trong khu vực có nguy cơ lũ lụt hàng năm, các chuyên gia kêu gọi tăng cường quy chuẩn xây dựng, cập nhật bản đồ rủi ro và phát triển hạ tầng xanh nhằm thích ứng với khí hậu ngày càng khắc nghiệt. Với tốc độ nóng lên toàn cầu và xu hướng đô thị hóa lấn sâu vào vùng trũng, "mùa Hè lũ quét" năm 2025 có thể không còn là sự cố cá biệt mà là dấu hiệu cho tương lai của một thế giới đang ngày một ẩm ướt và nóng hơn.

LỜI NGUYỀN GIA TỘC KENNEDY: HÀO QUANG VÀ NƯỚC MẮT KÉO DÀI NHIỀU THẾ HỆ

Gia tộc Kennedy – một trong những gia tộc chính trị quyền lực nhất nước Mỹ không chỉ gắn liền với ánh hào quang mà còn là chuỗi dài những bi kịch đau thương.

Vào ngày 1/8/2019, Saoirse Kennedy Hill - cháu gái của cố Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy qua đời tại nhà riêng ở Hyannis Port, bang Massachusetts, Mỹ. Cô là con gái của Courtney Kennedy Hill - một trong 11 người con của ông Robert F. Kennedy và phu nhân Ethel Kennedy, nhà hoạt động nhân quyền.

Trong thông báo đưa ra sau sự việc, gia đình Kennedy Hill cho biết: “Trái tim chúng tôi tan vỡ trước sự ra đi của Saoirse yêu dấu. Cuộc đời cô ấy tràn ngập hy vọng, lời hứa và tình yêu thương". Tuy nhiên, nguyên nhân dẫn đến cái chết của Kennedy Hill không được tiết lộ.

Cái chết của Kennedy Hill tiếp tục kéo dài chuỗi bi kịch đau thương mà gia tộc Kennedy - một trong những dòng họ chính trị nổi tiếng nhất nước Mỹ phải đối mặt trong nhiều thập kỷ qua. Dưới đây là một số bi kịch cướp đi sinh mạng của những thành viên nổi tiếng trong gia tộc.

Hai anh em nhà Kennedy đều bị ám sát

Cả Tổng thống John F. Kennedy và em trai của ông là Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy đều thiệt mạng trong những vụ ám sát gây chấn động nước Mỹ.

Tổng thống John F. Kennedy bị ám sát tại thành phố Dallas, bang Texas, vào ngày 22/11/1963. Kẻ bị cáo buộc là hung thủ bị bắn chết chỉ 2 ngày sau đó, khi hắn đang được chuyển từ nhà tù thành phố sang nhà tù quận. Đáng chú ý, vụ nổ súng vô tình được truyền hình trực tiếp khiến cả nước Mỹ bàng hoàng theo dõi qua màn ảnh.

Chưa đầy 5 năm sau, bi kịch một lần nữa ập đến với gia đình Kennedy khi Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy bị ám sát ở Los Angeles vào năm 1968 khi đang vận động tranh cử.

Bi kịch hàng không

Gia tộc Kennedy từng nhiều lần đối mặt với bi kịch trên không, trải dài suốt nhiều thập kỷ. Vào năm 1999, John F. Kennedy Jr. - con trai cố Tổng thống John F. Kennedy thiệt mạng trong vụ rơi máy bay thảm khốc ngoài khơi bờ biển Massachusetts. Vụ tai nạn cũng cướp đi sinh mạng của vợ ông Carolyn Bessette Kennedy và chị dâu Lauren Bessette.

Kennedy Jr. là người trực tiếp điều khiển chiếc máy bay trong điều kiện bay đêm và được cho là mất phương hướng trước khi xảy ra tai nạn. Khám nghiệm tử thi cho thấy cả ba chết do va đập. Vào thời điểm tai nạn, Kennedy Jr. 38 tuổi, vợ 33 tuổi và chị vợ 34 tuổi.

Năm 1964, Thượng nghị sĩ Edward “Ted” Kennedy - em trai của cố Tổng thống Kennedy may mắn sống sót sau vụ tai nạn máy bay khi đang trên đường vận động tranh cử từ Washington đến Massachusetts.

Phi công và một trợ lý lập pháp thiệt mạng trong vụ việc. Edward “Ted” Kennedy bị thương nặng ở lưng và xương sườn. Theo kết luận của cơ quan điều tra liên bang, nguyên nhân tai nạn xuất phát từ lỗi của phi công.

Trước đó, vào năm 1944, Joe Kennedy Jr. - anh trai cả của Tổng thống John F. Kennedy hy sinh trong phi vụ bí mật thuộc Thế chiến II tại Pháp. Thời điểm đó, Joe Kennedy Jr. đang điều khiển máy bay ném bom mang theo chất nổ, hai vụ nổ xảy ra giữa không trung khiến ông cùng một phi công khác thiệt mạng. Nguyên nhân cụ thể gây ra vụ nổ vẫn là bí ẩn.

Bi kịch chưa dừng lại, vào năm 1948, chị gái của Tổng thống John F. Kennedy là bà Kathleen Kennedy đã tử nạn trong vụ rơi máy bay nhỏ khi đang bay qua Pháp giữa cơn bão. Vụ tai nạn cũng khiến 3 người khác thiệt mạng. Khi đó, bà mới 28 tuổi.

Bi kịch vì ma túy

Năm 1984, David Kennedy - con trai của Ethel và Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy được phát hiện tử vong tại một khách sạn ở Florida do sử dụng thuốc quá liều. Được biết, David từng chịu cú sốc tâm lý nặng nề khi tận mắt chứng kiến vụ ám sát cha mình trên truyền hình lúc còn nhỏ. Sau đó, anh rơi vào con đường nghiện ngập. David qua đời khi mới 28 tuổi.

Tai nạn trong đêm giao thừa

Tháng 12/1997, Michael Kennedy - người con trai khác của Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy thiệt mạng trong vụ tai nạn trượt tuyết ở bang Colorado. Khi đó, Michael đang chơi bóng bầu dục cùng người thân và trượt xuống sườn núi. Tai nạn xảy ra ngay vào đêm giao thừa. Anh ra đi ở tuổi 39, để lại 3 người con.

Thảm kịch y khoa

Rosemary Kennedy - chị gái của Tổng thống John F. Kennedy là một trong những nạn nhân của sai lầm y học. Năm 1941, khi mới hơn 20 tuổi, bà trải qua ca phẫu thuật thùy trán trước, một phương pháp can thiệp thần kinh còn mới mẻ thời đó với hy vọng cải thiện tình trạng chậm phát triển trí tuệ.

Tuy nhiên, ca mổ khiến Rosemary mất khả năng tự chăm sóc và phải nằm viện cho đến khi qua đời vào năm 2005, thọ 86 tuổi.

Nỗi đau mất con

Vào tháng 8/1963, Tổng thống John F. Kennedy và đệ nhất phu nhân Jacqueline Kennedy phải hứng chịu thêm mất mát lớn khi con trai út Patrick Bouvier Kennedy chào đời sớm gần 6 tuần. Dù được điều trị tích cực, nhưng cậu bé vẫn không qua khỏi và mất chỉ sau chưa đầy hai ngày.

Patrick được an táng tại nghĩa trang quốc gia Arlington, nơi yên nghỉ của nhiều thành viên của gia tộc Kennedy.

THAM VỌNG AI CỦA TRUMP GÂY TRANH CÃI

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại hội nghị về trí tuệ nhân tạo (AI) mới đây đã công bố "Kế hoạch hành động về AI", qua đó nới lỏng các hạn chế đối với việc xuất khẩu công nghệ AI ra nước ngoài, thúc đẩy việc mở rộng cơ sở hạ tầng về AI nhằm giúp Washington duy trì vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực này.

"Mỹ là quốc gia khởi xướng cuộc đua AI. Với tư cách là Tổng thống, hôm nay tôi có mặt ở đây để tuyên bố rằng nước Mỹ sẽ giành chiến thắng. Chúng ta sẽ làm việc chăm chỉ và chúng ta sẽ chiến thắng. Chúng ta sẽ không cho phép bất kỳ quốc gia nước ngoài nào đánh bại chúng ta. Con cháu chúng ta sẽ không sống trên một hành tinh bị các thuật toán của những giá trị tiên tiến của đối thủ kiểm soát. Kế hoạch này sẽ giúp Mỹ thắng lợi trong lĩnh vực AI, đồng thời dỡ bỏ các rào cản pháp lý" - ông Trump nhấn mạnh trong bài phát biểu về chính sách AI hôm 23-7. Theo ông chủ Nhà Trắng, chính quyền Trump sẽ sử dụng mọi công cụ có trong tay để đảm bảo Mỹ có thể xây dựng và duy trì cơ sở hạ tầng AI lớn nhất, mạnh mẽ nhất và tiên tiến nhất trên thế giới.

Theo hãng tin AFP, "Kế hoạch hành động về AI" dài 28 trang nói trên liệt kê 3 mục tiêu, gồm đẩy mạnh đổi mới công nghệ; xây dựng hạ tầng AI và đặt phần cứng, phần mềm Mỹ làm tiêu chuẩn toàn cầu. Đây là bước đi tiếp theo trong chiến lược dài hạn nhằm giúp Mỹ giữ vững vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực AI.

Kế hoạch cũng đề ra hơn 90 khuyến nghị chính sách, gồm việc đơn giản hóa quy trình cấp phép xây dựng các trung tâm dữ liệu, nhà máy sản xuất chất bán dẫn và hạ tầng năng lượng; giảm bớt "thủ tục hành chính rườm rà" vốn là trở ngại đối với ngành công nghiệp AI. Kế hoạch hành động về AI nói trên còn khuyến khích Mỹ phát triển các mô hình AI nguồn mở, cho phép công chúng tiếp cận mã nguồn và dữ liệu đào tạo AI cũng như cho phép AI được áp dụng rộng rãi hơn trong toàn bộ nền kinh tế Mỹ.

Dưới thời Tổng thống Joe Biden, chính sách AI của Mỹ cân bằng 3 mục tiêu, gồm duy trì thế dẫn đầu so với Trung Quốc về phát triển mô hình tiên phong; thúc đẩy việc áp dụng AI một cách nhanh chóng trong toàn bộ nền kinh tế, từ đó thúc đẩy tăng trưởng; và giảm thiểu rủi ro, cả từ việc lạm dụng AI của các thành phần xấu. Tuy nhiên, dưới thời ông Trump, 2 mục tiêu đầu tiên đang được thúc đẩy nhưng lại không quan tâm tới mục tiêu thứ ba.

Do đó, giới chuyên gia lo ngại rằng kế hoạch trên sẽ trao cho các thành phần độc hại, chẳng hạn như các tổ chức khủng bố, quyền tiếp cận các công cụ AI mà chúng có thể sử dụng để đe dọa an ninh quốc gia và nền hòa bình toàn cầu. Yoshua Bengio, nhà sáng lập và Viện trưởng Viện nghiên cứu AI Mila (Canada), cho rằng AI sở hữu tiềm năng kinh tế to lớn nhưng sự cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia hoặc các công ty có thể tạo ra nhiều động cơ nguy hiểm. Theo ông Bengio, kế hoạch hành động này còn đặt ra những rủi ro nghiêm trọng về an ninh an toàn công cộng và an ninh quốc gia, gồm các cuộc tấn công mạng sử dụng AI, các mối đe dọa sinh học và khả năng con người mất quyền kiểm soát đối với AI tiên tiến. "Để nhận ra toàn bộ lợi ích của những công nghệ này, an toàn và sự đổi mới phải song hành, được các biện pháp bảo vệ kỹ thuật và xã hội hỗ trợ mạnh mẽ" - ông Bengio nhấn mạnh.

Trái lại, Daniel Castro, Phó Chủ tịch Quỹ Công nghệ Thông tin và Đổi mới (ITIF), cho biết kế hoạch hành động về AI nói trên của chính quyền Trump rất hứa hẹn cho các doanh nghiệp. "Kế hoạch hành động về AI tập trung vào việc xóa bỏ thủ tục hành chính rườm rà, hỗ trợ người lao động Mỹ. Đẩy nhanh việc áp dụng kế hoạch này là rất quan trọng đối với các doanh nghiệp" - ông Castro cho biết.

Các giám đốc điều hành (CEO) của 2 tập đoàn chip khổng lồ Nvidia và AMD cũng đều ủng hộ "kế hoạch hành động" về AI mới của chính quyền Trump, cho rằng động thái này có thể mang lại nhiều lợi ích hơn nữa cho ngành chip xứ cờ hoa. Jensen Huang, CEO Nvidia, nói rằng lợi thế độc đáo của Mỹ mà các quốc gia khác không có được chính là Tổng thống Trump, người đã nhận ra tầm quan trọng của AI và năng lượng.

Về phần mình, CEO AMD Lisa Su nói rằng kế hoạch AI của chính quyền Trump "rất xuất sắc" và báo hiệu một kỷ nguyên mà Washington sẽ giành chiến thắng trong cuộc đua AI toàn cầu. "Để Mỹ dẫn đầu về AI, chúng ta phải chạy nhanh và kế hoạch hành động về AI là một cách tuyệt vời để vạch ra tất cả các yếu tố hữu ích khác nhau để chúng ta có thể chạy nhanh" - bà Su cho biết thêm.

TĂNG TỐC SỬ DỤNG NGÂN SÁCH THÂU TÓM DOANH NGHIỆP

Chính quyền Mỹ đang tăng tốc sử dụng ngân sách liên bang mua cổ phiếu các công ty lớn. Điều gì đang xảy ra?

Dưới nhiệm kỳ thứ 2 của mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mở rộng cửa để Nhà nước nắm giữ cổ phần tại các công ty ở quy mô hiếm thấy ở Hoa Kỳ. Điều này đã làm đảo ngược truyền thống của Đảng Cộng hòa, vốn ủng hộ chủ nghĩa tư bản thị trường tự do, dần chấp nhận sự can thiệp của Nhà nước vào các ngành được coi là quan trọng đối với an ninh quốc gia.

Tập đoàn Nippon Steel của Nhật Bản đã đồng ý trao cho chính quyền Mỹ một “cổ phần vàng” tại U.S. Steel như một điều kiện cho vụ sáp nhập gây tranh cãi giữa hai đế chế sản xuất thép hàng đầu thế giới.

Thượng nghị sĩ Dave McCormick, Đảng Cộng hòa, nói: “U.S. Steel là một mô hình tiềm năng cho các giao dịch đầu tư trực tiếp nước ngoài thực sự ảnh hưởng đến an ninh quốc gia của chúng ta nhưng cũng rất tốt cho tăng trưởng kinh tế của chúng ta”.

Đầu tháng này, Washington đã cho thấy họ cũng sẵn sàng mua thêm cổ phần của các công ty đại chúng. Mới đây, Bộ Quốc phòng Mỹ đã đầu tư 400 triệu đô la Mỹ mua cổ phần của công ty khai thác đất hiếm MP Materials, đưa Lầu Năm Góc trở thành cổ đông lớn nhất của công ty.

Gracelin Baskaran, chuyên gia về khoáng sản quan trọng tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cho rằng: “chưa bao giờ trong lịch sử ngân sách liên bang được đầu tư vào doanh nghiệp khai thác khoáng sản. Đây là sự hợp tác công - tư lớn nhất mà ngành khai thác từng có tại Hoa Kỳ”.

Nhiều khả năng sẽ có thêm các khoản đầu tư từ ngân sách liên bang Mỹ khi chính quyền ông Trump xây dựng chính sách hỗ trợ các công ty trong nước trong các ngành công nghiệp chiến lược chống lại sự cạnh tranh được hậu thuẫn bởi Nhà nước từ Trung Quốc.

Vào đầu năm nay, ông Trump đã đề xuất rằng Hoa Kỳ nên nắm giữ 50% cổ phần trong ứng dụng mạng xã hội TikTok như một phần của liên doanh.

Chính phủ Hoa Kỳ có lịch sử lâu dài trong việc can thiệp vào các ngành công nghiệp, đặc biệt là liên quan đến quốc phòng. Nhưng các biện pháp can thiệp trước đây thường chỉ mang tính tạm thời và thường xảy ra trong thời kỳ chiến tranh, hoặc khủng hoảng kinh tế.

Ví dụ, vào những năm 1970, hai công ty khổng lồ về sản xuất vũ khí Lockheed Martin và nhà sản xuất ô tô Chrysler đã nhận được các khoản cứu trợ của ngân sách. Sau khủng hoảng tài chính 2008, chính phủ Hoa Kỳ đã mua phần lớn cổ phần của General Motors để ngăn chặn nhà sản xuất ô tô này sụp đổ.

Chính quyền Roosevelt đã có những can thiệp sâu rộng trong thời kỳ Đại suy thoái 1929 -1933 và Thế chiến thứ II, từ việc thành lập Cơ quan Thung lũng Tennessee cho đến đầu tư lớn vào năng lực sản xuất của quốc gia.

Hoa Kỳ hiện không phải đang đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế hay chiến tranh, nhưng sự trở lại của cuộc cạnh tranh quyền lực lớn với Nga và Trung Quốc cùng với sự gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch COVID-19 đã dẫn đến các chính sách kinh tế mang tính dân tộc chủ nghĩa hơn.

Chẳng hạn, mối đe dọa từ sự thống trị của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng đất hiếm đã trở nên rõ ràng vào tháng 4 khi Bắc Kinh áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với Hoa Kỳ. Trong vòng vài tuần, các nhà sản xuất ô tô Mỹ đã cảnh báo rằng họ sẽ phải đóng dây chuyền.

Nguồn: VTV; CafeF; Báo Cần Thơ; Diễn Đàn Doanh Nghiệp