KHÔNG CHỜ GODOT - V THƠ CA XÂY DỰNG NÊN MỘT QUỐC GIA THỨ BA

Một ngày nọ,
tôi chợt tự hỏi:
Goalpara cách Aschaffenburg bao xa?
Tấm bản đồ trả lời tôi bằng một con số.|Nhưng thơ ca
chỉ mỉm cười.

Bởi tình yêu chưa bao giờ đồng ý
được đo bằng những cây số.

Em mang trong mình ký ức Việt Nam.
Tôi mang theo những cơn gió của dòng Brahmaputra.
Hương vị của biển cả
sống trong giọng nói của em.
Dòng chảy của một con sông
hiện hữu trong tâm hồn tôi.

Khi biển cả và dòng sông
bắt đầu trò chuyện dưới cùng một bầu trời,
những tấm bản đồ trở nên do dự.
Biên giới chỉ còn là những dòng chú thích nhỏ.
Và đâu đó giữa địa lý và nỗi nhớ,
một quốc gia mới lặng lẽ được sinh ra.
Tên của nó là:
Thơ ca.

Cả hai chúng ta
đều là những đứa con của tiếng mẹ đẻ riêng mình.
Nhưng vẫn tồn tại một ngôn ngữ khác —
một ngôn ngữ không cần ngữ pháp,
không cần từ điển,
không cần người phiên dịch.

Trong ngôn ngữ ấy,
câu hỏi giản dị của em:
"Anh có ở đó không?"
và câu trả lời lặng lẽ của tôi:
"Anh đây."
đã đủ để xây dựng nên cả một thế giới.

Có lần em nói với tôi:
"Nếu tôi chưa từng gặp anh, có lẽ tôi sẽ không bao giờ trở thành một nhà thơ."
Tôi đón nhận câu nói ấy
mà không hề kiêu hãnh.
Bởi những nhà thơ không tạo ra thơ ca.
Mà thường thì...
thơ ca tạo ra những nhà thơ.

Có lẽ chúng ta chỉ vô tình
gõ vào cùng một cánh cửa vô hình
ở cùng một thời khắc.
Định mệnh đã mở cánh cửa ấy.
Những con chữ tự tìm thấy con đường
để đến với chúng ta.

Đôi khi tôi tự hỏi:
Chúng ta là những người yêu nhau sao?
Hay chỉ là hai tâm hồn đã trải qua quá nhiều phong ba,
vô tình tìm thấy một nơi trú ẩn bình yên
trong sự im lặng của nhau?

Có lẽ câu hỏi ấy
chưa bao giờ cần một câu trả lời.
Bởi thơ ca luôn sống thoải mái hơn
trong miền bí ẩn
hơn là trong sự chắc chắn.

Nếu mọi câu hỏi đều đã có sẵn câu trả lời,
sẽ chẳng còn bài thơ nào cần được viết.

Có những điều bí mật
nên được giữ nguyên vẻ đẹp của nó,
bởi chính chúng là những chiếc rễ ẩn sâu
nuôi dưỡng sức mạnh của tình yêu.

Đó là lý do tôi chưa bao giờ mong muốn sở hữu em.
Tôi chỉ mong được bước đi bên cạnh em,
cho đến khi Đấng Tối Cao cho phép
những bước chân của chúng ta
vẫn còn chung một đường chân trời.

Nếu một ngày nào đó
sự mệt mỏi tìm đến bên em,
hãy nghỉ ngơi một chút
trong những lời cầu nguyện của tôi.
Nếu nụ cười trở lại trên môi em,
những bài thơ của tôi sẽ tìm thấy
những ý nghĩa mới
mà có lẽ tôi không thể nào viết nên
nếu chỉ có một mình.

Và rồi, vào một ngày rất xa,
khi những cây bút của chúng ta
cuối cùng cũng lặng im,
có lẽ một người xa lạ nào đó
mà chúng ta chưa từng gặp
sẽ đọc những trang viết này
và khẽ nói:
"Họ sống ở những quốc gia khác nhau,
dưới những bầu trời khác nhau,
nói những ngôn ngữ khác nhau.
Nhưng bằng một cách kỳ diệu nào đó,
họ đã dành cả cuộc đời mình
để sống trong cùng một quê hương vô hình —
nơi lòng trắc ẩn không cần hộ chiếu,
và tình yêu vượt qua mọi biên giới
mà không để lại một dấu chân nào."

Ảnh và tác giả:

Musharraf Hussain (Goalpara, Assam, Ấn Độ)

& Trần Thị Lan Anh (Aschaffenburg, Đức / Việt Nam

HỒ XUÂN HƯƠNG

Trong thi đàn Đại Việt

Có ngôi sao lạ thường

Độc đáo và ngỗ nghịch,

Đó là Hồ Xuân Hương.

Lạ không chỉ tài giỏi,

Tinh tế và hào hoa.

Mà còn vì người ấy

Là một mụ đàn bà.

Nàng vừa là thi sĩ,

Vừa cô gái chân quê.

Thơ tửng tưng, vô hại,

Mà châm chọc rất ghê.

Cô gái chân quê ấy,

Cứ như thể lõa lồ,

Khuấy ao tù văn học

Của mấy cụ nhà nho.

Các cụ, dẫu rất cáu,

Vẫn cứ thấy ngỡ ngàng.

Vừa yêu lại vừa ghét

Sự táo bạo của nàng.

Qua những bài thơ nghịch,

Nàng đi vào lòng dân.

Kiểu thanh thanh, tục tục.

Chẳng biết đâu mà lần.

Hiểu cách này cũng được.

Cách khác cũng chẳng sao.

Tùy thuộc vào người đọc

Có tâm trạng thế nào.

Thực hư cứ lẫn lộn.

Ý, tưởng một mà hai.

Thậm chí đến tác giả

Không ai biết là ai.

Thôi, tạm theo ghi chép

Của làng sử xưa nay

Để chấp nhận tiểu sử

Hồ Xuân Hương thế này.

Bà sinh ở Hà Nội,

Khu vực Thảo Cầm Viên.

Con cụ Hồ Phi Diễn,

Người Quỳnh Lưu, Nghệ An.

Mẹ bà là Hà Thị

Người thuộc trấn Hải Dương.

Hồ Phi Mai, tên thật

Bút hiệu - Hồ Xuân Hương.

Ngày bé bà được hưởng

Một hạnh phúc tràn đầy

Trong ngôi dinh thự lớn

Ngay bên bờ Hồ Tây.

Được học hành tử tế,

Bà giỏi môn thơ văn.

Giỏi nữ công gia chánh,

Lại xinh đẹp tuyệt trần.

Thế mà khi bố mất,

Mẹ tái giá lần hai,

Bà phải làm vợ lẽ

Cho một ông thầy cai.

Ông này là Tổng Cóc.

Cũng may vốn là người

Giàu có và nghĩa hiệp.

Thậm chí rất chịu chơi.

Để khỏi phiền vợ cả,

Ông xây riêng cho bà

Một nhà thủy tạ lớn,

Đủ đầy tớ, quản gia.

Một thời gian sau đó,

Không hiểu có chuyện gì,

Với cái thai trong bụng,

Bà bỏ Tổng Cóc đi.

Và rồi, lại lần nữa

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương

Làm lẽ Phạm Viết Ngạn,

Tức tri phủ Vĩnh Tường.

Không may, ông này chết

Hai mươi bảy tháng sau.

Từ đấy không ai biết

Bà làm gì, ở đâu.

Có nguồn nói vì đẹp,

Vì tính thích chơi ngông,

Bà đã không ngần ngại

Có thêm mấy đời chồng.

Cũng có nhiều giai thoại

Về chuyện tình của bà

Với nhiều người nổi tiếng

Trong thế giới thi ca.

Như Nguyễn Du, Phạm Thái,

Phạm Đình Hổ, Thạch Đình,

Nguyễn Hầu, Phạm Quý Thích...

Toàn người giỏi, thông minh.

Bà được cho đã mất

Năm Một Tám Hai Hai.

Hưởng dương năm mươi tuổi.

Thương tiếc một người tài.

Sách cổ nhất có chép

Thơ bà, trong toàn thư

Cuốn Quốc Văn Tùng Ký

Năm Một Tám Ba Tư.

Một trăm năm sau đó,

Tức Một Chín Ba Mươi,

Cuốn Xuân Hương Thi Tập

Mới lần đầu ra đời.

Số lượng, không nhiều lắm,

Khoảng năm sáu chục bài.

Cả chữ Nôm, Chữ Hán,

Và thường không quá dài.

Kiểu thất ngôn bát cú

Gồm bảy chữ, tám câu.

Hoặc thất ngôn tứ tuyệt,

Đều sâu cay như nhau.

Bà Chúa Thơ Nôm chết,

Đã để lại cho đời

Những bài thơ tuyệt tác,

Đầy nước mắt, tiếng cười.

Nguồn: FB Thái Bá Tân

ĐI ĐI VỀ VỀ, VÀ CÁI GIÁ KHÔNG GHI TRÊN VÉ MÁY BAY

Sáng nay đi ngang tiệm bánh quen, ông chủ tóc bạc vẫn đứng đó như mọi khi, mỉm cười hỏi năm nay có về Việt Nam không.

Câu hỏi ấy làm mình nhớ đến một người quen, bà có một căn hộ nhỏ ở Hà Nội và nhiều năm nay vẫn đều đặn đi đi về về giữa Đức và Việt Nam như một thói quen. Điều thú vị là sau mỗi lần trở lại Berlin, bạn bè gặp bà đều nói như nhau:

„Sao trông mệt thế?“

Làn da sạm đi, gương mặt phờ phạc, người gầy hẳn, như thể vừa trải qua một cuộc hành trình dài hơn chính quãng đường bay. Không chỉ riêng bà, mà rất nhiều cô chú ngoài sáu mươi mà mình quen cũng vậy. Và mình chợt nghĩ, có lẽ cái giá của việc đi đi về về... không nằm trên tấm vé máy bay.

Ai cũng hiểu vì sao người ta muốn về, về để thắp nén nhang cho ông bà, về để ăn một bát phở đúng vị, để nghe tiếng rao hàng rong buổi sáng, để gặp lại anh em, bạn bè. Và cuối cùng là về để thấy mình vẫn còn thuộc về một nơi nào đó ngoài căn hộ nhỏ giữa mùa Đông Berlin. Những điều ấy rất thật và cũng rất đáng quý.

Nhưng càng lớn tuổi, mình càng nhận ra: giữa „về thăm“ và „đi đi về về hằng năm“, cơ thể phải trả một cái giá mà nhiều người chỉ cảm nhận được sau mỗi chuyến bay.

Tiền vé chưa bao giờ là khoản nhỏ, và một chuyến đi còn có quà cáp, đi lại, những buổi gặp gỡ và đủ thứ chi tiêu phát sinh.Nhưng tiền vẫn chưa phải là điều đắt nhất. Mà điều đắt nhất chính là sức khỏe.

Một chuyến bay kéo dài hơn mười hai tiếng đối với những người gần sáu mươi không còn đơn thuần là chuyện ngồi lâu.

Y học từ lâu đã chỉ ra rằng những chuyến bay đường dài làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền.

Vì thế, những việc rất nhỏ như đứng dậy đi lại vài lần, uống đủ nước, vận động cổ chân hay mang vớ ép không phải là chuyện cầu kỳ, mà là những cách bảo vệ cơ thể rất thực tế.

Có những điều chỉ đến một độ tuổi nào đó người ta mới hiểu. Ngày trẻ, cơ thể âm thầm chịu đựng mọi chuyến đi. Còn khi lớn tuổi, cơ thể bắt đầu... lên tiếng

Rồi còn một thứ khác....Đó là lệch múi giờ. Đức và Việt Nam cách nhau năm, sáu tiếng đồng hồ. Nếu còn trẻ, chỉ cần ngủ bù một hai đêm là mọi thứ trở lại bình thường. Nhưng sau tuổi năm mươi, sáu mươi, đồng hồ sinh học không còn điều chỉnh nhanh như trước.

Có người mất gần một tuần mới ngủ lại được đúng giờ. Và có người mệt mỏi kéo dài nhiều ngày sau khi trở về.

Có lẽ vì thế mà sau mỗi chuyến đi, nhiều người bước xuống sân bay Frankfurt hay Berlin với gương mặt phờ phạc và ánh mắt thiếu ngủ. Không phải vì chuyến bay quá dài. Mà vì cơ thể đã phải liên tục thích nghi giữa hai múi giờ, hai nhịp sống và hai thế giới rất khác nhau.

Điều này không có nghĩa là đừng về. Vì đối với những người lớn tuổi, chẳng ai hiểu nỗi nhớ quê bằng những người đã sống xa quê nhiều năm. Nhưng đến một lúc nào đó, „về“ không còn là chuyện phải thật nhiều lần.

Mà là về khi cơ thể vẫn còn đủ khỏe để tận hưởng chuyến đi. Có thể hai năm một lần, có thể chọn mùa mát hơn.

Hay có thể mua hạng phổ thông đặc biệt (premium economy) để có thêm khoảng chân nếu ngân sách cho phép, và quan trọng nhất - đừng ngại nhìn nhận rằng cơ thể mình đã khác nhiều dù tinh thần vẫn còn ham đi như thuở ba mươi.

Lichtenrade, mình lại thấy con cáo đỏ quen thuộc lặng lẽ băng qua lối mòn rồi biến mất giữa những tán cây. Nó chẳng biết gì về những chuyến bay xuyên lục địa. Cũng chẳng biết gì về nỗi nhớ quê của con người.

Nhưng nhìn nó, mình lại nghĩ đến một điều rất giản dị. Thiên nhiên chưa bao giờ vội, chỉ có con người luôn muốn giữ tất cả...Muốn sống ở nơi này, muốn thuộc về nơi kia. Muốn có cả hiện tại lẫn ký ức. Muốn ôm trọn hai quê hương trong cùng một cuộc đời.

Có lẽ điều đó không sai... Chỉ là theo năm tháng, mỗi chuyến đi đều âm thầm lấy đi một phần sức lực mà ta không dễ nhận ra.

Đến một ngày, người ta sẽ hiểu rằng điều quý nhất không còn là mình có thể bay bao nhiêu lần trong một năm.. .Mà là mỗi lần trở về, mình vẫn còn đủ sức khỏe để ôm người thân, đi hết con đường cũ và mỉm cười khi lại được quay về nơi mình đang sống.

“Reisen in Ehren, aber gesund muss man bleiben“. Đi lại là điều đáng quý, nhưng giữ được sức khỏe còn đáng quý hơn.

Nguồn: FB An Thanh Lê

Đức Việt Online