KHÔNG CHỜ GODOT - IV VẪN CÒN MỘT MÁI NHÀ ĐANG CHỜ ĐỢI

Em từng kể với tôi
về một căn nhà nhỏ nơi miền quê yên bình của nước Đức.
Tôi chưa bao giờ cố vẽ căn nhà ấy lên giấy,
bởi những giấc mơ thật sự thuộc về tâm thức
không thể đo đếm bằng những bản thiết kế.

Nơi ấy,
sẽ không có sự giàu sang được phô bày.
Thay vào đó,
sẽ có hai nụ cười
đã vượt qua những mùa dài đau khổ.

Một chiếc bàn cũ gỗ.
Hai tách trà chậm rãi nguội đi
giữa những câu chuyện luôn thầm thì.
Một cuốn sổ mở ra.
Và hai bài thơ còn đang dang dở
vẫn đang học cách trở thành một.

Ngoài khung cửa sổ,
cơn gió sẽ đến không cần xin phép.
Nó mang theo hương vị của những cơn mưa Assam tuyệt đẹp,
băng qua núi non, đại dương
và những miền ký ức,
cho đến khi tìm thấy đôi bàn tay đang chờ đợi của em.

Và khi buổi chiều buông xuống bên dòng sông Main,
có lẽ em sẽ khẽ nói:
"Lắng nghe đi... hôm nay gió có gì đó khác".
Tôi sẽ mỉm cười,
bởi vì ngay cả cơn gió
cũng có ký ức riêng của nó.

Em tin rằng một ngôi nhà
được xây bằng đá, gỗ và kính.
Nhưng tôi đã học được rằng:
Một mái ấm
được xây bằng niềm tin.

Không có niềm tin,
ngay cả một cung điện
cũng chỉ vang vọng sự cô đơn.
Có niềm tin,
một căn phòng nhỏ bé
cũng có thể rộng lớn như cả vũ trụ.

Chúng ta đã đánh mất nhiều điều:
Thời gian.
Những cơ hội.
Những giấc ngủ.
Những điều từng khiến ta chắc chắn.
Và cả những giọt nước mắt
mà chúng ta chưa từng cho phép mình rơi xuống.

Nhưng có một kho báu
chúng ta vẫn chưa đánh mất:
Hy vọng.

Hy vọng không thể mua
ở bất kỳ khu chợ nào.
Không một chính phủ nào
có thể phân phát nó.

Không một thảm họa nào đó
có thể hoàn toàn hủy diệt nó.
Hy vọng là hạt giống nhỏ bé nhất
mà Đấng Tối Cao gieo vào trái tim con người,
không bao giờ mất

Lời cầu nguyện tưới mát nó.
Sự kiên nhẫn bảo vệ nó.
Tình yêu dạy nó cách nở hoa.

Mỗi khi em cảm thấy mỏi mệt,
hãy nhớ điều này:
Một cái cây vươn lên bầu trời
chỉ bởi vì trước đó
rễ của nó đã học cách đi sâu
vào bóng tối.
Con người cũng vậy.

Những ai từng chịu đựng sâu sắc
thường khám phá ra
một sức mạnh sâu sắc hơn.
Đó là lý do tôi chưa bao giờ gọi em là yếu đuối.
Trong mắt tôi,
em luôn là một dòng sông
mà sự im lặng của nó
mạnh mẽ hơn cả tiếng sấm, bão dông.

Dòng sông không tranh cãi với núi.
Nó chỉ tiếp tục chảy,
cho đến một ngày,
chính ngọn núi kia
cũng âm thầm đổi thay.

Vì thế, một lần nữa,
tôi đưa đôi tay lên cầu nguyện.
Ôi Đấng Sáng Tạo,
xin hãy phục hồi sức khỏe cho thân thể nàng.
Xin hãy trả lại bình yên cho trái tim nàng.
Xin hãy để một bình minh mới
lại nở lên trong tâm hồn nàng.
Và nếu định mệnh của chúng con
vẫn đang được viết tiếp,
xin hãy để lòng thương xót của Ngài
là điều đầu tiên bước vào căn nhà nhỏ ấy.

Chỉ khi đó...
chúng con mới bước vào.

CÒN TIẾP

Ảnh và tác giả: Musharraf Hussain (Goalpara, Assam, Ấn Độ)

& Trần Thị Lan Anh (Aschaffenburg, Đức / Việt Nam

TẢN MẠN VỀ GIA ĐÌNH

Gia đình là điểm tựa

Quan trọng nhất trong đời.

Là nấc thang, đòn bẩy

Nâng ta lớn thành người.

Gia đình là ân huệ

Thượng đế ban cho ta.

Là Tình Yêu, Tổ Ấm,

Dẫu ta trẻ hay già.

Gia đình không ít lúc

Làm nước mắt ta rơi.

Nhưng dẫu khi ta khóc,

Gia đình vẫn tuyệt vời.

Gia đình là trách nhiệm

Với mỗi một chúng ta.

Trách nhiệm với con cái

Và với bố mẹ già.

Nơi duy nhất ta thấy

Hạnh phúc và yên bình

Không phải ở đâu khác,

Mà chính là gia đình.

Gia đình cũng là chốn

Luôn chờ ta quay về,

Cả khi ta vấp ngã

Hay thất bại ê chề;

Là nơi ta có thể

Được thoải mái, tự do,

Không phải đeo mặt nạ,

Không phải giấu buồn lo…

Gia đình là như thế.

Gia đình của chúng ta.

Vậy hãy nâng niu nó.

Vì một lẽ, đó là

Không có gì gần gủi

Bằng tổ ấm gia đình.

Không có gì thân thiết

Bằng người thân của tôi.

NGƯỜI ĐỨC GIÀU THẾ, SAO HỌ TIẾT KIỆM ĐẾN MỨC KHIẾN NGƯỜI KHÁC NGỠ NGÀNG?

Có một điều khá thú vị khi sống lâu ở Đức: Đôi khi bạn rất khó nhận ra ai là người có tiền. Một người đàn ông có thể đi một chiếc xe đã sử dụng nhiều năm, mặc một chiếc áo khoác cũ nhưng sạch sẽ, cuối tuần tự làm những việc lặt vặt trong nhà, đi siêu thị và bình thản chọn những món đang giảm giá. Một người phụ nữ lớn tuổi có thể mang theo chiếc túi đã dùng từ nhiều năm trước, cẩn thận bỏ từng món đồ vào đó, rồi thong thả ra về. Nhìn họ, chẳng có gì khiến người ta nghĩ đây là những người có tài sản đáng kể. Nhưng rồi bạn biết họ có một căn nhà, có tiền tiết kiệm, có bảo hiểm, có khoản dự phòng cho tuổi già và một cuộc sống tài chính khá vững vàng. Khi ấy, người ta mới nhận ra một nghịch lý rất đẹp của xã hội Đức: Nhiều người không tiết kiệm vì họ nghèo; họ tiết kiệm bởi họ không muốn sống một cuộc đời phung phí.

Ở nhiều nơi trên thế giới, khi có tiền, người ta thường muốn cuộc sống của mình phải “trông giống người có tiền”. Một chiếc xe tốt hơn, một căn nhà lớn hơn, quần áo đắt tiền hơn, điện thoại đời mới hơn, những bữa ăn sang trọng hơn. Sự giàu có đôi khi được đo bằng những gì người khác có thể nhìn thấy. Nhưng với không ít người Đức, tiền bạc lại được nhìn theo một cách khác. Họ không nhất thiết muốn người khác biết mình có bao nhiêu tiền. Họ quan tâm nhiều hơn đến việc mình có thể sống bình thản đến đâu khi cuộc đời bất ngờ xảy ra chuyện. Có tiền, theo cách nghĩ ấy, không phải để gây ấn tượng với người khác, mà để bản thân không phải hoảng loạn trước ngày mai.

Bạn có thể bắt gặp một người Đức thu nhập khá vẫn đứng rất lâu trước quầy rau trong siêu thị để so sánh giá. Họ nhìn hai sản phẩm gần như giống nhau, cân nhắc xem loại nào đang giảm giá, rồi chọn món hợp lý hơn. Điều đáng nói là họ không hề có cảm giác xấu hổ vì điều đó. Với họ, tiết kiệm không đồng nghĩa với nghèo khó, càng không phải là keo kiệt. Nó gần với một dạng kỷ luật sống. Nếu một món đồ vẫn còn sử dụng tốt, tại sao phải thay? Nếu một chiếc áo vẫn có thể mặc thêm vài năm, tại sao phải vứt? Nếu có thể sửa một chiếc máy thay vì mua máy mới, tại sao không sửa? Những câu hỏi rất nhỏ ấy, nếu được lặp lại trong hàng chục năm, sẽ tạo nên một khác biệt rất lớn.

Có lẽ điều khiến nhiều người ngạc nhiên nhất là người Đức không coi việc tiêu ít tiền là một điều đáng xấu hổ. Một người có thu nhập tốt vẫn có thể mua hàng giảm giá. Một gia đình có nhà riêng vẫn có thể tính toán tiền điện, tiền sưởi. Một người có khả năng mua chiếc xe mới vẫn có thể tiếp tục sử dụng chiếc xe cũ nếu nó còn tốt. Đó không phải là dấu hiệu của thiếu thốn. Đó là cách họ phân biệt giữa “mình có thể mua” và “mình thực sự cần mua”. Hai điều ấy tưởng giống nhau nhưng thực ra khác nhau hoàn toàn.

Trong văn hóa Đức có một khái niệm rất đáng suy ngẫm: “Sparsamkeit” – sự tiết kiệm, biết sử dụng nguồn lực một cách có chừng mực. Nó không mang nghĩa bủn xỉn. Nó nói về việc không lãng phí những gì mình đang có. Từ trong gia đình, trẻ em có thể đã được dạy những điều rất nhỏ: Ra khỏi phòng thì tắt đèn, không cần thiết thì đừng bật  lò sưởi nhiệt độ quá cao. Đồ còn dùng được thì đừng vội vứt. Mua thứ gì cũng nên nghĩ xem mình có thực sự cần hay không. Những lời nhắc ấy nghe qua tưởng chẳng có gì đặc biệt, nhưng khi chúng trở thành thói quen của cả một đời người, sẽ tạo nên một thứ tài sản vô hình rất lớn: Khả năng kiểm soát ham muốn của chính mình.

Có lẽ lịch sử cũng góp phần tạo nên tính cách ấy. Nước Đức từng trải qua chiến tranh, thiếu thốn, lạm phát, khủng hoảng và những giai đoạn mà một gia đình phải tính toán rất kỹ mới đủ sống. Những ký ức về sự bất ổn ấy không dễ dàng biến mất chỉ vì các thế hệ sau trở nên giàu có hơn. Trong nhiều gia đình, bài học về tiết kiệm được truyền từ cha mẹ sang con cái không phải bằng những bài giảng lớn lao, mà bằng những câu nói rất đời thường: “Đừng vứt đi, biết đâu sau này còn dùng”; “Không cần mua cái mới”; “Hãy giữ lại một khoản phòng khi có chuyện”. Những câu nói giản dị ấy dần trở thành một phần của văn hóa.

Và có một điểm rất đáng nể: Người Đức tiết kiệm không nhất thiết để hôm nay cảm thấy mình giàu hơn. Họ tiết kiệm để ngày mai không bị hoàn cảnh ép vào chân tường. Một khoản tiền dự phòng có thể giúp một người bình tĩnh khi mất việc. Một khoản tiết kiệm có thể giúp một gia đình sửa chiếc xe mà không phải vay nợ. Một cuộc sống không tiêu hết những gì mình kiếm được có thể giúp một người bước vào tuổi già với sự chủ động và phẩm giá. Vì thế, tiết kiệm, ở tầng sâu hơn, không chỉ là câu chuyện về tiền. Nó là câu chuyện về tự do.

Tự do ở đây không phải là muốn mua gì cũng được. Đôi khi tự do lại là khả năng nói “không” với những thứ mình hoàn toàn có thể mua. Không mua một món đồ chỉ vì quảng cáo bảo rằng nó đang là xu hướng. Không đổi điện thoại chỉ vì người khác đã dùng phiên bản mới. Không thay chiếc xe chỉ vì hàng xóm vừa mua xe sang. Không cần một cuộc sống hào nhoáng chỉ để chứng minh với người khác rằng mình đang sống tốt.

Một người có thể có rất nhiều tiền nhưng vẫn sống giản dị, bởi họ không còn nhu cầu dùng tiền để xác nhận giá trị của bản thân.

Điều đó không có nghĩa người Đức không biết hưởng thụ. Họ vẫn đi du lịch, vẫn ăn nhà hàng, vẫn uống bia, vẫn mua những thứ họ yêu thích và vẫn dành tiền cho những trải nghiệm có ý nghĩa. Sự khác biệt nằm ở chỗ họ thường cố gắng phân biệt giữa nhu cầu và ham muốn. Họ có thể chi rất nhiều cho thứ mà họ thực sự coi trọng, nhưng không nhất thiết phải tiêu tiền chỉ vì người khác đang tiêu. Họ không nhất thiết phải biến mọi cuối tuần thành một cuộc mua sắm, mọi dịp lễ thành một cuộc phô trương, hay mọi niềm vui thành một hóa đơn lớn.

Có lẽ vì vậy mà sự giàu có của đa số người Đức thường rất kín đáo. Bạn không nhìn thấy nó trên quần áo, trên chiếc xe hay trên những món đồ họ mang theo. Bạn nhìn thấy nó trong sự bình thản. Trong căn nhà không cần quá hào nhoáng. Trong chiếc xe đã đi nhiều năm nhưng vẫn được bảo dưỡng cẩn thận. Trong một khoản tiền được dành riêng cho những ngày khó khăn. Trong cách một người già nói rất nhẹ nhàng: “Không sao, tôi đã chuẩn bị cho chuyện đó rồi”. Câu nói ấy tưởng đơn giản, nhưng phía sau có thể là ba mươi, bốn mươi năm sống có kỷ luật.

Có một nghịch lý mà có lẽ chúng ta nên suy nghĩ: Người giàu thật sự đôi khi không có nhu cầu chứng minh rằng mình giàu. Bởi khi đã hiểu tiền khó kiếm như thế nào, người ta sẽ không dễ dàng ném nó vào những thứ chỉ tồn tại vài phút trong ánh mắt của người khác. Một chiếc xe sang có thể khiến người ta trầm trồ trong một ngày. Một bộ quần áo đắt tiền có thể khiến người khác chú ý trong vài giờ. Nhưng một khoản tiết kiệm đủ lớn có thể đem lại sự bình an trong nhiều năm.

Và có lẽ đó chính là điều đáng học nhất từ thói quen tiết kiệm của người Đức. Tiết kiệm không phải là sống khổ. Tiết kiệm cũng không phải là từ chối mọi niềm vui. Tiết kiệm là biết điều gì đáng để mình bỏ tiền ra, điều gì không đáng, điều gì cần cho hôm nay và điều gì nên được giữ lại cho ngày mai.

Trong một thế giới luôn thúc giục con người mua nhiều hơn, mới hơn, đẹp hơn và đắt hơn, đôi khi biết dừng lại cũng là một loại trí tuệ. Biết rằng mình có thể mua nhưng không nhất thiết phải mua. Biết rằng một món đồ cũ vẫn còn giá trị. Biết rằng tiền để dành không phải là tiền chết, mà là một phần của sự bình yên. Và biết rằng cuộc sống tốt đẹp không nhất thiết phải là cuộc sống khiến người khác ghen tị, mà là cuộc sống khiến chính mình cảm thấy an tâm.

Có lẽ người Đức không giàu chỉ vì họ kiếm được nhiều tiền. Một phần sự giàu có của họ đến từ khả năng giữ lại những gì mình kiếm được, sử dụng đúng những gì mình có và không để những ham muốn nhất thời quyết định cuộc đời.

Giàu nhưng không cần chứng minh mình giàu. Có tiền nhưng không để tiền quyết định mình là ai. Sống đủ, sống chắc, và dành lại một phần bình yên cho ngày mai.

Đó không chỉ là nghệ thuật tiết kiệm. Đó là nghệ thuật sống.

Nguồn: FB Thi Huyen Dung Phan

Đức Việt Online