KHI CÁC ‘SHARK’ SĂN MỒI: LẰN RANH MONG MANH GIỮA DANH TIẾNG VÀ TAI TIẾNG

Hình tượng cá mập với khả năng săn mồi tinh vi nay được nhắc lại khi các “Shark” nổi tiếng trong giới kinh doanh lần lượt bị pháp luật gọi tên.

Từng được xem là những gương mặt truyền cảm hứng của cộng đồng khởi nghiệp Việt Nam, các doanh nhân như Nguyễn Hòa Bình (“Shark Bình”), Nguyễn Ngọc Thủy (“Shark Thủy”) hay Phạm Văn Tam (“Shark Tam”) nay lại bị nhắc tên trong hàng loạt vụ án lớn. Từ vị thế biểu tượng “Startup Việt”, họ lần lượt vướng vào vòng lao lý với các tội danh từ lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vi phạm quy định về kế toán, đến buôn lậu, đưa hối lộ, trốn thuế.

Từ hình mẫu truyền cảm hứng đến bị đề nghị truy tố

Gần đây nhất, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã đề nghị truy tố ông Nguyễn Ngọc Thủy (tức "Shark" Thủy), Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Egroup và Egame, về hai tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Đưa hối lộ.

Kết luận điều tra cho thấy ông Thủy chỉ đạo cấp dưới phát hành và chuyển nhượng 206,5 triệu cổ phần “ảo” cho hơn 10.000 nhà đầu tư, chiếm đoạt hơn 7.677 tỷ đồng. Dòng tiền huy động được phần lớn dùng để trả lãi cho nhà đầu tư trước – theo mô hình Ponzi – và chi cho hoạt động cá nhân, vận hành, chứ không hề được đầu tư vào giáo dục như quảng cáo.

Nhằm “giăng bẫy”, hệ thống của Egroup – Egame liên tục đưa ra thông tin sai lệch về mục đích đầu tư, cam kết lãi suất 15–20%/năm, thời hạn linh hoạt, và bảo đảm bằng lượng cổ phần… không có thật. Những khoản chi trả gốc và lãi ban đầu giúp khách hàng tin tưởng, đầu tư lớn hơn và kéo thêm người thân, quen biết tham gia, khiến hơn 10.000 người rơi vào vòng xoáy thua lỗ.

“Shark Bình” và vụ rút tiền từ 30.000 ví đầu tư

Ngày 14/10, Công an TP Hà Nội khởi tố và bắt tạm giam ông Nguyễn Hòa Bình – Chủ tịch Tập đoàn NextTech – về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo điều tra, từ tháng 5/2021, ông Bình và một nhóm cộng sự góp vốn xây dựng dự án tiền số Antex, quảng bá huy động vốn cho “đồng tiền số VNDT” và “ví VNDT”. Tuy nhiên, dự án không được triển khai đúng cam kết, trong khi nhóm này lại rút tiền từ ví tổng, chuyển vào ví cá nhân, rồi quy đổi sang tiền Việt để chia nhau. Một phần dòng tiền còn được đưa vào các công ty thuộc hệ sinh thái NextTech.

Cơ quan điều tra xác định nhóm này đã rút tiền từ khoảng 30.000 ví nhà đầu tư, gây thiệt hại đặc biệt lớn.

“Shark Tam” và đường dây buôn lậu – trốn thuế

Tháng 6/2024, Công an TPHCM khởi tố ông Phạm Văn Tam, nguyên Chủ tịch HĐQT Asanzo, về tội Trốn thuế và Buôn lậu. Theo cáo buộc của VKSND TPHCM, từ 2017 đến quý II/2019, Asanzo đã trốn tổng cộng 15,7 tỷ đồng tiền thuế. Ngoài ra, ông Tam bị xác định dùng Công ty Sa Huỳnh nhập lậu 1.300 lò nướng cho Asanzo.

Tháng 9/2024, ông Tam bị tuyên phạt 2 tỷ đồng về tội trốn thuế và 4 năm 6 tháng tù về tội buôn lậu.

Khi “chiến thuật săn mồi” đánh trúng tâm lý nhà đầu tư

Chỉ trong vòng 2 năm, 3 gương mặt nổi tiếng gắn với danh xưng “Shark” đã bị khởi tố, bắt giam, để lại hàng nghìn nạn nhân và những bài học đắt giá. Những chiến thuật “săn mồi” tinh vi – từ đánh bóng thương hiệu cá nhân, tạo dựng niềm tin đến hứa hẹn lợi nhuận cao – cho thấy ranh giới giữa thành công và vi phạm pháp luật là vô cùng mong manh.

Câu chuyện nhắc nhở nhà đầu tư: đừng dựa vào hình ảnh hay danh tiếng của bất kỳ cá nhân nào để ra quyết định tài chính, đặc biệt khi chưa có đầy đủ thông tin, sự minh bạch và kiểm chứng độc lập. Bởi chỉ cần một phút tin nhầm, cái giá phải trả có thể là cả một khoản tiền tích góp của đời người.

BÀI TOÁN XỬ LÝ SAU THANH TRA: ĐỂ KẾT LUẬN KHÔNG NẰM TRÊN GIẤY

Hoạt động thanh tra không chỉ nhằm phát hiện sai phạm mà còn hướng tới phòng ngừa, chấn chỉnh, hoàn thiện cơ chế quản lý. Tuy nhiên, hiệu quả của thanh tra không dừng lại ở việc ban hành kết luận thanh tra, mà phụ thuộc rất lớn vào quá trình xử lý sau thanh tra, bao gồm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận và các quyết định xử lý. Đây là khâu cuối cùng nhưng có vai trò then chốt, quyết định hiệu quả thực sự của hoạt động thanh tra.

Bảo đảm "kết luận không nằm trên giấy"

Xử lý sau thanh tra là quá trình thực hiện các biện pháp để giải quyết các vấn đề được phát hiện trong quá trình thanh tra. Nội dung này bao gồm việc thực hiện kết luận thanh tra, kiến nghị thanh tra, thu hồi tài sản bị thất thoát, xử lý kỷ luật cán bộ vi phạm, khắc phục những sơ hở, bất cập trong quản lý.

Mục tiêu cao nhất là đảm bảo các sai phạm được khắc phục triệt để, các quyết định của cơ quan thanh tra được thi hành nghiêm túc, và các tổ chức, cá nhân vi phạm phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Trong thực tế, không ít kết luận thanh tra khi ban hành đã chỉ rõ sai phạm, kiến nghị thu hồi tài sản, kiến nghị xử lý trách nhiệm, đề xuất sửa đổi cơ chế... nhưng nếu không được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc thì toàn bộ quá trình thanh tra trước đó gần như không đạt được mục tiêu đề ra.

Công tác xử lý sau thanh tra diễn ra theo nhiều giai đoạn, từ ban hành quyết định xử lý, tổ chức thực hiện, đến theo dõi, đôn đốc, kiểm tra mức độ thực hiện kết luận. Thông qua đó, hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước trong lĩnh vực thanh tra được thể hiện rõ ràng và thực chất hơn.

Chính vì vậy, xử lý sau thanh tra được coi là “mắt xích cuối” nhưng mang tính quyết định đối với hiệu quả của toàn bộ hoạt động thanh tra. Khâu này bảo đảm rằng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thực hiện đúng, đủ và kịp thời các nội dung kết luận. Đây cũng là giai đoạn thể hiện rõ vai trò của cơ quan thanh tra trong việc theo dõi, đôn đốc và kiểm tra nhằm đảm bảo tính răn đe, nghiêm minh của pháp luật.

Thực hiện tốt công tác xử lý sau thanh tra đồng nghĩa với việc kết luận thanh tra không chỉ dừng lại ở văn bản, mà đi vào thực tế, tạo chuyển biến trong hành vi, trong quản lý và trong ý thức chấp hành pháp luật của đối tượng thanh tra. Điều này góp phần củng cố niềm tin của người dân vào hoạt động thanh tra nói riêng và bộ máy hành chính Nhà nước nói chung.

Khâu cuối cùng nhưng quyết định hiệu quả thực sự

Theo Cục Theo dõi, đôn đốc và xử lý sau thanh tra (Cục XIV), kể từ khi Luật Thanh tra năm 2010 được ban hành, thể chế và tổ chức bộ máy phục vụ công tác xử lý sau thanh tra đã được quan tâm củng cố, kiện toàn.

Thanh tra Chính phủ, thanh tra các bộ, ngành và địa phương đã từng bước xây dựng bộ phận chuyên trách, chuyên môn hóa nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra. Điều này góp phần nâng cao rõ rệt hiệu quả xử lý sau thanh tra, hạn chế tình trạng chậm trễ, bỏ sót hoặc không thực hiện kết luận.

Thông qua công tác theo dõi, đôn đốc và kiểm tra, nhiều cơ quan, đơn vị đã thực hiện nghiêm túc hơn các kiến nghị thanh tra. Các vướng mắc trong quá trình triển khai kết luận được kịp thời tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét xử lý theo thẩm quyền. Nhờ vậy, hiệu lực và hiệu quả của hoạt động thanh tra ngày càng được củng cố.

Theo bà Phạm Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục XIV, dù đây là bước cuối cùng trong chuỗi hoạt động thanh tra, nhưng xử lý sau thanh tra mang ý nghĩa quyết định. Nếu thanh tra phát hiện sai phạm nhưng kết luận không được thực hiện triệt để, thì hoạt động thanh tra sẽ mất đi tính răn đe và không đạt mục tiêu phòng ngừa, ngăn chặn sai phạm. Ngược lại, khi kết luận thanh tra được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, hiệu quả quản lý Nhà nước được nâng cao, kỷ cương được tăng cường và niềm tin của Nhân dân được củng cố.

Triển khai nhiều giải pháp đồng bộ

Để việc thực hiện kết luận, kiến nghị thanh tra được nghiêm túc, triệt để, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, theo Cục XIV, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Cần tiếp tục hoàn thiện các quy định thi hành Luật Thanh tra số 84/2025/QH15 theo hướng cụ thể hóa quy trình theo dõi, đôn đốc, kiểm tra; bổ sung chế tài cưỡng chế; quy định rõ thời hạn và trách nhiệm của từng cơ quan. Đồng thời, hướng dẫn chi tiết hơn về kiểm tra việc thực hiện kiến nghị, quyết định xử lý.

Tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện mô hình tổ chức thanh tra cấp tỉnh; chú trọng đào tạo cán bộ làm công tác xử lý sau thanh tra theo hướng chuyên môn hóa, đảm bảo tính chính xác và hiệu

Cần cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thanh tra và các cơ quan quản lý Nhà nước, cơ quan kiểm tra, cơ quan điều tra, cơ quan thuế, ngân hàng, tài chính... nhằm xử lý hiệu quả các kiến nghị liên quan đến kinh tế, hành chính và hình sự.

Nâng cao chất lượng kết luận thanh tra, các kết luận thanh tra phải đảm bảo tính chính xác, rõ ràng, khả thi; tránh tình trạng chậm trễ trong ban hành kết luận, giúp việc thực hiện thuận lợi và đúng thời hạn.

Tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn, tuyên truyền pháp luật về thanh tra và trách nhiệm thực hiện kết luận thanh tra. Đồng thời, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về xử lý sau thanh tra, đảm bảo thông tin đầy đủ, kịp thời, phục vụ công tác điều hành và quản lý của ngành Thanh tra.

"Xử lý sau thanh tra là khâu cuối cùng nhưng giữ vai trò quyết định trong hoạt động thanh tra. Khi khâu này được thực hiện nghiêm túc, triệt để, không chỉ giúp khắc phục sai phạm, thu hồi tài sản, xử lý trách nhiệm mà còn góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính; củng cố niềm tin của Nhân dân vào bộ máy Nhà nước. Trong bối cảnh yêu cầu đổi mới, minh bạch và hiệu quả quản lý ngày càng cao, việc nâng cao chất lượng công tác xử lý sau thanh tra càng trở nên cấp thiết, góp phần thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của Thanh tra Chính phủ và toàn ngành Thanh tra trong giai đoạn mới", bà Phạm Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục XIV nhấn mạnh.

NGUYỄN VĂN ĐÀI BỊ KHỞI TỐ

Nguyễn Văn Đài bị cáo buộc đã có hành vi làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước.

Ngày 18-11, tin từ Bộ Công an cho biết cùng ngày Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Văn Đài về tội "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" quy định tại Điều 117 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, ngày 11-11, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam".

Kết quả điều tra vụ án có đủ căn cứ xác định Nguyễn Văn Đài (sinh ngày 6-5-1969 tại Hưng Yên; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: Kinh; thường trú tại Phòng 302, Z8, Khu tập thể Bách Khoa, phường Bạch Mai, TP Hà Nội) đã có hành vi làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngày 18-11, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Văn Đài về tội "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" quy định tại Điều 117 Bộ luật Hình sự.

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã phê chuẩn Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Văn Đài nêu trên.

Hiện, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đang phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao điều tra, làm rõ vụ án, hành vi phạm tội của bị can để xử lý theo quy định pháp luật".

KỶ NGUYÊN CỦA CÁC 'SIÊU ĐÔ THỊ'

Quy hoạch bài bản, không gian xanh, giao thông thông minh và hệ sinh thái tiện ích toàn diện, các "siêu đô thị" không chỉ là xu hướng tất yếu mà là lời giải cho bài toán chất lượng sống và tăng cung bền vững cho VN trong kỷ nguyên mới.

Xu hướng tất yếu

Thời gian qua, dự án Vinhomes Green Paradise Cần Giờ trở thành tâm điểm của thị trường bất động sản (BĐS). Đại đô thị du lịch lấn biển có quy mô 2.870 ha, do Công ty CP Đô thị du lịch Cần Giờ (thuộc Vingroup) làm chủ đầu tư, kỳ vọng kiến tạo một "thành phố trên biển" mang tầm vóc quốc tế. Không chỉ Vingroup, rất nhiều tập đoàn lớn cũng đang rục rịch xây dựng các đại đô thị lớn từ hàng trăm tới hàng ngàn héc ta với đầy đủ mọi tiện ích, trải dài dọc theo các thành phố từ Bắc vào Nam.

TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, nhận định: Sự phát triển của các dự án BĐS quy mô siêu đô thị hiện nay là một xu hướng tất yếu; lý do là nguồn cung BĐS vẫn đang "khan", trong khi quỹ đất tại khu vực nội đô ngày càng "hiếm". Sau một thời gian đô thị hóa nhanh, các khu đất còn lại có diện tích nhỏ lẻ, không đủ điều kiện để phát triển đô thị quy mô lớn. Vì vậy, xu hướng tất yếu là các nhà đầu tư phải dịch chuyển ra ngoài rìa hoặc xa hơn nữa so với trung tâm các đô thị lớn.

Khi phát triển ở khu vực ngoại đô hoặc vùng ven, các dự án buộc phải được quy hoạch tổng thể, đồng bộ cả về hạ tầng cứng (đường sá, điện, nước, viễn thông, bãi đỗ xe, trạm sạc xe điện…) lẫn hạ tầng mềm (giáo dục, y tế, dịch vụ, văn hóa…). Thậm chí, nhiều khu còn được đầu tư các tuyến xe buýt điện hoặc đường sắt nội đô để kết nối thuận tiện với trung tâm. Chính vì vậy, các dự án mới có xu hướng ngày càng mở rộng về quy mô, không còn là vài chục héc ta, mà có thể lên tới 500 ha, 1.000 ha, thậm chí 10.000 ha, tạo nên những "thành phố trong thành phố".

"Trong nội đô, giá đất quá cao khiến việc triển khai các dự án quy mô lớn gần như bất khả thi. Chỉ khi ra ngoài khu vực trung tâm, doanh nghiệp mới có thể tiếp cận được quỹ đất rộng với giá hợp lý, đủ khả năng quy hoạch một khu đô thị hoàn chỉnh, tích hợp đầy đủ các chức năng như sinh sống, làm việc, học tập và nghỉ dưỡng. Điều này lý giải vì sao các siêu đô thị mới thường xuất hiện ở vùng ven các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng hay Đà Nẵng…", ông Nghĩa phân tích.

Cũng theo ông Lê Xuân Nghĩa, các đô thị BĐS hiện không còn chỉ dừng lại ở một tổ hợp được quy hoạch bài bản mà công nghệ phát triển đô thị hiện đã tiến bộ nhanh chóng. Nhiều tập đoàn lớn như Vingroup, Ecopark, Sun Group... triển khai dự án với yêu cầu cao về thiết kế tổng thể, môi trường, kiến trúc và hệ thống hạ tầng. Trên nền tảng đó, các nhà phát triển tiếp tục đầu tư vào mô hình đô thị thông minh, đảm bảo yếu tố an toàn, tiết kiệm năng lượng, không gian xanh và thuận tiện cho sinh hoạt, giáo dục, y tế, mua sắm của cư dân. Nhờ đó, các siêu đô thị quy mô lớn tạo nên một cấu trúc sống hoàn chỉnh: Giao thông nội khu - liên vùng, môi trường trong lành, tiện ích đa lớp. Đây chính là phiên bản đô thị mà người dân kỳ vọng cho tương lai, đáp ứng cả nhu cầu ở, làm việc lẫn vui chơi giải trí và đầu tư kinh doanh.

"Xu hướng phát triển các "đại đô thị" là tín hiệu tích cực, góp phần giảm áp lực dân số, việc làm, nhà ở và ùn tắc giao thông tại các đô thị trung tâm. Khi đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được triển khai, với 23 nhà ga, dự kiến sẽ hình thành thêm khoảng 15 - 20 đô thị quy mô lớn trải dọc cả nước", TS Lê Xuân Nghĩa dự báo.

Mở tương lai cho phát triển đô thị ở VN

Thực tế, VN từ lâu đã hướng tới cấu trúc đô thị đa trung tâm, giảm áp lực lên lõi trung tâm cũ. Các siêu đô thị ở vành đai, vệ tinh được khuyến khích nhằm giúp phân bổ dân cư hợp lý, giảm tắc nghẽn, đồng thời tạo ra các cực tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT, nhìn nhận không phải cứ siêu đô thị hình thành là sẽ hút được người dân về sinh sống. Mấu chốt quan trọng nhất của các siêu đô thị là khả năng tìm việc làm cho người dân. Có rất nhiều khu đô thị hiện đại được xây dựng nhưng không tụ được người ở là vì hằng ngày người dân vẫn phải di chuyển quãng đường xa vào trung tâm để làm việc. Trong khi hệ thống hạ tầng giao thông không đáp ứng được nên họ vẫn phải chấp nhận bám trụ lại ở thành phố lớn. Kết quả là vùng nội đô vẫn khan hiếm nhà ở, trong khi chiến lược di dân về ngoại thành thất bại.

Dẫn kinh nghiệm các nước, ông Đặng Hùng Võ nêu ví dụ: Tại Đức, có khoảng 10 siêu đô thị được quy hoạch bài bản, hoàn thiện từ hạ tầng nhà ở đến giao thông, đầy đủ về mặt dịch vụ cao cấp và du lịch… Quan điểm của họ là phát triển mạng lưới đô thị nhỏ dày đặc bao phủ các thành phố lớn, tạo sức bật cho nền kinh tế. Ở những đô thị nhỏ đó, người dân không chỉ sống mà còn có thể kiếm được việc làm đa dạng ngành nghề. Đây là cách tiếp cận đô thị hóa rất tốt.

Tại VN, nếu hoàn thành quá trình công nghiệp hóa thì tỷ lệ cư dân sống tại các đô thị phải chiếm ít nhất 75%. Đây là cơ hội để thị trường BĐS phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Song không thể tiếp tục phát triển theo kiểu manh mún, tràn lan như trước, mà phải hình thành các đô thị bài bản - nơi định cư tạo ra công ăn việc làm. Bắt kịp xu hướng thế giới, các khu đô thị này đòi hỏi có dịch vụ công cộng rất lớn, đáp ứng các tiêu chí xanh, phát triển bền vững và gắn liền với giai đoạn công nghệ, trí tuệ nhân tạo đang bật lên mạnh mẽ.

"Siêu đô thị ở Cần Giờ có thể được coi là hình mẫu nếu chiếu theo các tiêu chuẩn trên. Cần Giờ có những lợi thế rất mạnh, nếu làm được đúng như dự định của chủ đầu tư thì chúng ta sẽ có một thành phố biển "ăn đứt" Singapore về mọi mặt, từ du lịch tới giao thương, logistics trên tuyến hàng hải Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương. Thậm chí, trên thế giới cũng sẽ không có thành phố biển nào độc đáo được như vậy. Quan trọng nhất, ngay tại Cần Giờ, người dân có rất nhiều cơ hội kiếm việc làm. Hệ thống metro kết nối tới TP.HCM hay cầu vượt biển nối sang Vũng Tàu cũng sẽ đảm bảo việc di chuyển thuận lợi tới vùng lõi trung tâm đô thị lớn. Đây sẽ là điển hình cho việc quy hoạch giãn dân một cách tự nhiên. Nơi nào đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người dân, họ sẽ tự đến. Tương lai, trên thế giới cũng hướng tới hình thành các đại đô thị kiểu mẫu như vậy", GS Đặng Hùng Võ nêu quan điểm.

Nguồn: Vietnamnet; Báo Thanh Tra; Kenh14; Thanh Niên