HÃNG BAY THIỆT HẠI HÀNG NGÀN TỈ ĐỒNG, CÓ THỂ XEM XÉT ĐIỀU CHỈNH TRẦN GIÁ VÉ MÁY BAY

Hãng bay thiệt hại hàng ngàn tỉ đồng/tháng, Cục Hàng không đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu, có thể xem xét điều chỉnh giá trần vé máy bay nội địa.

Cục Hàng không Việt Nam ngày 9-3 đã báo cáo Bộ Xây dựng đánh giá tác động chiến tranh khu vực Trung Đông và giải pháp ứng phó đối với việc tăng giá nhiên liệu hàng không.

Giá nhiên liệu tăng vọt, hãng bay mất thêm hàng ngàn tỉ đồng mỗi tháng

Theo đó, xung đột tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến hoạt động vận tải hàng không giữa Việt Nam và khu vực này.

Từ ngày 28-2 đến 10-3, có 98 chuyến bay (80 chuyến chở khách, 18 chuyến chở hàng) khai thác giữa Việt Nam và Trung Đông của các hãng Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways bị ảnh hưởng, ước tính khoảng 20.000 hành khách bị tác động. Diễn biến xung đột phức tạp, chưa rõ thời điểm kết thúc, khiến ngành hàng không dự báo sẽ đối mặt nhiều khó khăn trong các tháng tới.

Giá nhiên liệu tăng, nhu cầu du lịch và giao thương suy giảm, cùng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng có thể ảnh hưởng lớn đến kế hoạch khai thác của các hãng bay, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm 30-4, 1-5 và mùa hè 2026. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu Jet A-1 tăng có thể khiến chi phí khai thác của các hãng bay tăng thêm 50–60%, và nếu vượt 200 USD/thùng, tổng chi phí có thể tăng trên 70%. Trong khi đó, chi phí nhiên liệu hiện chiếm 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không, khiến áp lực tài chính tiếp tục gia tăng.

Theo báo cáo của Vietnam Airlines, VietJet Air, Sun PhuQuoc Airways..., với mức giá dầu Jet A-1 khoảng 200-230 USD/thùng như những ngày vừa qua, chi phí khai thác của Vietnam Airlines sẽ tăng thêm khoảng 50-60%/tháng so với trước xung đột. Con số này của Sun PhuQuoc Airways là 30%. Còn đối với VietJet Air, với quy mô khai thác như hiện tại, chi phí khai thác của hãng sẽ tăng thêm 2 ngàn tỉ đồng mỗi tháng.

Giá nhiên liệu tăng cao khiến các đường bay không còn hiệu quả, nhiều đường bay sẽ rơi vào tình trạng càng bay càng lỗ do không bù đắp được chi phí nhiên liệu phát sinh, do vậy các hãng hàng không Việt Nam đang phải rà soát lại hoạt động khai thác, bố trí xắp xếp lại lịch bay từ tháng 4-2026 để giảm tiêu hao nhiên liệu cũng như tránh việc hủy chuyến do bị gián đoạn cung ứng nhiên liệu hàng không.

Bên cạnh đó, các cảng hàng không và đơn vị phục vụ mặt đất cũng chịu áp lực khi nguy cơ giảm chuyến bay gia tăng, trong khi giá dầu Diesel tăng mạnh khiến chi phí vận hành phương tiện, thiết bị tại sân bay tăng cao.

Kiến nghị áp dụng phụ thu nhiên liệu, có thể điều chỉnh trần vé máy bay

Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và Quốc hội xem xét một loạt giải pháp nhằm giảm áp lực chi phí và đảm bảo hoạt động khai thác của các hãng hàng không trong nước.

Theo đó, Cục đề xuất Chính phủ sớm ban hành nghị định sửa đổi thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. Đồng thời kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5-2026, cũng như bổ sung nhiên liệu hàng không vào danh mục hàng hóa được giảm thuế VAT từ 10% xuống mức phù hợp.

Cơ quan này cũng đề xuất cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa, với cơ chế điều chỉnh linh hoạt theo giá nhiên liệu thực tế. Trong trường hợp cần thiết, Chính phủ có thể xem xét điều chỉnh giá trần vé máy bay nội địa nhằm đảm bảo khả năng duy trì hoạt động khai thác của các hãng bay.

Để ổn định nguồn cung nhiên liệu, Cục Hàng không kiến nghị thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với các quốc gia đang hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, như Thái Lan và Trung Quốc, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam thực hiện các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký. Bên cạnh đó, cơ quan này đề xuất giảm 50% một số loại phí trong lĩnh vực hàng không như phí cất hạ cánh, điều hành bay, tương tự các chính sách hỗ trợ trong giai đoạn COVID-19.

Ngoài ra, cơ quan này đề xuất một số bộ, ngành triển khai các giải pháp hỗ trợ cụ thể. Bộ Tài chính được đề nghị tiếp tục nghiên cứu các chính sách hỗ trợ về thuế và phí; Ngân hàng Nhà nước xem xét tăng hạn mức tín dụng và bảo lãnh L/C cho doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu và hãng hàng không.

Bộ Công Thương được đề nghị thúc đẩy mở rộng nguồn cung nhiên liệu, chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước như Dung Quất và Nghi Sơn tăng tối đa công suất sản xuất Jet A-1. Bộ Ngoại giao hỗ trợ làm việc với các đối tác quốc tế để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhiên liệu và duy trì slot bay lịch sử.

PHÍ SHIP HÀNG ÂM THẦM TĂNG?

Trong khi các doanh nghiệp giao nhận khẳng định chưa tăng phí, nhiều người mua hàng online cho biết đang phải trả thêm phí ship do giá xăng dầu tăng mạnh.

Người mua hàng online phải trả thêm phí?

Trong thời gian này, không ít người dùng cho biết phí giao hàng nội thành đang có dấu hiệu tăng nhẹ so với trước. Chị Nguyễn Thu Hà (29 tuổi, nhân viên văn phòng tại P.Xuân Hòa, TP.HCM) cho biết trước đây khi đặt đồ ăn hoặc mua hàng online trong bán kính vài km, phí ship thường dao động khoảng 15.000 - 18.000 đồng nhưng gần đây, mức phí hiển thị trên ứng dụng đã tăng lên khoảng 20.000 - 25.000 đồng. "Tôi đặt đồ ăn trưa gần công ty, trước đây ship khoảng 17.000 đồng, nay nhiều lần lên hơn 20.000 đồng. Nếu cộng thêm phụ phí giờ cao điểm thì có khi gần 30.000 đồng", chị Hà nói.

Để kiểm chứng, PV Thanh Niên thử đặt một số đơn hàng giao nội thành qua các ứng dụng phổ biến trong bán kính khoảng 4 - 6 km, phí giao hàng hiển thị dao động từ khoảng 20.000 đến hơn 25.000 đồng tùy thời điểm. Một số người mua cho rằng mức tăng không lớn nhưng nếu đặt hàng thường xuyên, tổng chi phí cũng tăng đáng kể. "Tôi thường đặt đồ ăn hoặc mua đồ online gần như mỗi ngày. Nếu mỗi đơn tăng thêm vài nghìn đồng thì một tháng cũng tốn thêm cả trăm nghìn đồng", anh Trần Hoàng Nam (32 tuổi, ngụ P.Vĩnh Hội, TP.HCM) cho biết.

Trước phản ánh về việc phí giao hàng có dấu hiệu nhích lên, một số doanh nghiệp (DN) giao nhận cho biết hiện vẫn đang cố gắng giữ ổn định giá dịch vụ. Đại diện Giao Hàng Nhanh khẳng định DN hiện vẫn giữ nguyên mức giá dịch vụ và tập trung tối ưu chi phí vận hành để hỗ trợ người bán và khách hàng. "Hiện chúng tôi vẫn chưa tăng giá dịch vụ cho cả mảng giao hàng thương mại điện tử và giao nhanh nội thành. Nếu cùng một quãng đường mà sản lượng đơn của đối tác vẫn ổn định thì tài xế vẫn nhận đơn và đảm bảo mức thu nhập", vị này khẳng định.

Liên hệ với các nền tảng gọi xe như Grab, Be, các đơn vị này cũng cho biết chưa điều chỉnh giá dịch vụ và đang theo dõi sát diễn biến giá nhiên liệu để có phương án phù hợp. "Ngay sau đợt tăng giá xăng dầu ngày 7.3, trong vòng 48 giờ chúng tôi đã triển khai chương trình hỗ trợ chi phí nhiên liệu cho tài xế đối tác trên toàn quốc. Mức hỗ trợ được điều chỉnh tùy theo loại xe và mức độ hoạt động của từng tài xế", đại diện Be thông tin.

Trả lời Thanh Niên chiều 10.3, đại diện Viettel Post thừa nhận biến động địa chính trị tại Trung Đông gần đây đã khiến giá nhiên liệu thế giới tăng mạnh, tạo áp lực đáng kể lên chi phí vận hành của ngành logistics. Tại VN, nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động vận tải nên các DN giao nhận, trong đó có Viettel Post, đều chịu tác động. Tuy nhiên, DN vẫn đang tập trung tối ưu mạng lưới vận hành và tiết giảm chi phí để hạn chế tối đa việc điều chỉnh giá dịch vụ.

"Trong trường hợp chi phí đầu vào tiếp tục biến động mạnh và buộc phải điều chỉnh một số cấu phần giá cước, Viettel Post sẽ thực hiện đầy đủ quy trình thông báo để khách hàng, DN và người tiêu dùng chủ động kế hoạch kinh doanh", đại diện DN cho biết. Về dài hạn, Viettel Post cho biết đang triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát chi phí và hướng tới phát triển logistics bền vững như tối ưu hóa mạng lưới vận chuyển, thử nghiệm phương tiện vận chuyển bằng xe điện và đa dạng hóa các gói dịch vụ theo nhu cầu khách hàng.

Tương tự, theo đại diện BEST Express, xung đột tại Trung Đông đã tạo ra những biến động lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu, kéo theo giá nhiên liệu tăng mạnh. Trong ngành logistics, nhiên liệu được xem là "mạch máu" của hoạt động vận hành và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí nên biến động giá nhiên liệu chắc chắn gây áp lực lên chi phí vận chuyển. Tuy vậy, đơn vị này vẫn đang cố gắng hấp thụ phần chi phí tăng thêm thông qua việc tối ưu vận hành trước khi tính đến phương án điều chỉnh giá cước. "Chúng tôi tận dụng hệ sinh thái logistics và các giải pháp công nghệ để tối ưu mạng lưới vận hành, qua đó giảm áp lực chi phí trong giai đoạn giá nhiên liệu biến động", đại diện DN cho biết.

Theo BEST Express, trong bối cảnh thương mại điện tử tại VN xử lý hàng triệu đơn mỗi ngày, việc chi phí giao hàng tăng chỉ vài nghìn đồng mỗi đơn cũng có thể tạo ra áp lực lớn cho toàn thị trường.

Người bán online gặp áp lực chi phí

Trong khi các DN giao nhận khẳng định chưa tăng giá, nhiều người bán hàng online cho biết họ đã bắt đầu cảm nhận rõ áp lực chi phí và lo ngại ảnh hưởng đến sức mua.

Chị Phạm Thị Kim Thoa (32 tuổi, ngụ P.Bình Thạnh, TP.HCM), kinh doanh online mặt hàng bánh tráng trộn tại nhà, cho biết mỗi ngày chị phải gửi hàng chục đơn hàng nội thành nên chi phí vận chuyển ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. "Trung bình mỗi ngày tôi có khoảng 30 đơn. Hiện phí ship vẫn chưa tăng rõ nhưng các chi phí khác như gas, dầu ăn, nguyên liệu đều tăng nên chắc sắp tới cũng phải tính lại giá bán. Mà tăng giá bán thì không biết khách có phản ứng không, thời buổi ngày càng khó khăn, tăng rất dễ mất khách", chị Thoa phấp phỏng.

Không chỉ các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nhiều cửa hàng online quy mô lớn cũng đang đối mặt với áp lực chi phí. Anh Võ Thành Luân, chủ một hệ thống bán tinh dầu online tại Lâm Đồng, cho biết cửa hàng của anh xử lý trung bình khoảng 700 đơn hàng mỗi ngày, với chi phí giao hàng khoảng 22.000 đồng mỗi đơn. Nếu phí giao hàng tăng thêm 2.000 đồng mỗi đơn, tổng chi phí phát sinh mỗi ngày sẽ lên tới khoảng 1,4 triệu đồng. "Tính ra mỗi tháng có thể tăng thêm hơn 40 triệu đồng chi phí. Với các cửa hàng bán số lượng lớn thì mức tăng này không hề nhỏ", anh Luân cho biết.

Theo anh, trong bối cảnh nhiều chi phí khác cũng tăng như bao bì, nguyên liệu và nhân công, việc duy trì giá bán cũ ngày càng khó khăn. "Người bán thường phải gồng chi phí trước nhưng nếu chi phí vận chuyển tăng lâu dài thì chắc chắn phải điều chỉnh giá hoặc người mua phải chịu thêm tiền ship", anh Luân nói.

Các chuyên gia cho rằng chi phí logistics, đặc biệt là chi phí vận chuyển luôn có tác động lớn đến giá bán hàng hóa trong thương mại điện tử. Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí vận hành của các đơn vị vận chuyển cũng tăng theo, từ đó tạo áp lực lên cả người bán lẫn người mua.

Trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phát triển và nhu cầu giao hàng nhanh ngày càng cao, việc giữ ổn định chi phí vận chuyển trở thành bài toán lớn đối với các DN logistics. Nếu chi phí nhiên liệu tiếp tục tăng, giá dịch vụ giao hàng khó có thể giữ ổn định lâu dài và áp lực chi phí có thể dần chuyển sang người tiêu dùng.

NỖ LỰC GIỮ GIÁ HÀNG HÓA

Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ, giúp doanh nghiệp kéo giảm giá thành hàng hóa, giúp ổn định thị trường

Ngày 10-3, thông tin từ Sở Xây dựng TP HCM cho biết sở vừa nhận được thông báo điều chỉnh giá vé trên 50 tuyến liên tỉnh của 8 đơn vị vận tải, với mức tăng từ 5% đến 36%, tùy theo cự ly và loại hình phương tiện.

Xoay xở đủ cách để giữ giá

Trong đó, mới đây nhất, Công ty TNHH Du lịch Vận tải Tiến Oanh tăng giá vé từ 13% đến 18% trên 10 tuyến như Ngã tư Ga - Buôn Ma Thuột, Bến xe Miền Đông mới - Đà Lạt. Kumho Samco Buslines điều chỉnh giá trên 12 tuyến với mức tăng từ 12% đến 19%, trong đó có các tuyến Bến xe Miền Đông mới - Bắc Phan Thiết và Bến xe Miền Đông - phía Nam Buôn Ma Thuột.

Công ty TNHH Toàn Thắng điều chỉnh giá vé trên 19 tuyến, mức tăng từ 17% đến 36%, trong đó có các tuyến Bến xe Miền Đông mới - Xuyên Mộc và Bến xe Miền Tây - Bà Rịa. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ biến động chi phí đầu vào, nhất là giá nhiên liệu diesel.

Trước đó, một loạt doanh nghiệp (DN) vận tải hành khách và hàng hóa ở TP HCM và nhiều địa phương khác cũng đã chủ động điều chỉnh giá vé cũng như giá cước vận chuyển sau khi giá xăng dầu tăng đột biến trong thời gian ngắn. Điều này buộc nhiều đơn vị sản xuất - kinh doanh cũng phải điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ phù hợp với diễn biến của thị trường.

Tuy nhiên, theo tìm hiểu của phóng viên Báo Người Lao Động, trong bối cảnh đó, nhiều DN vẫn nỗ lực giữ giá bán nhằm duy trì sức mua và ổn định thị trường. Họ xoay xở đủ cách để giảm chi phí và hạn chế điều chỉnh giá bán.

Ông Trương Chí Thiện, Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, cho biết chi phí bao bì và vận chuyển đã tăng khoảng 20% so với trước đây, tạo áp lực đáng kể lên giá thành sản phẩm. Dù vậy, ông vẫn cố gắng giữ giá ở mức hợp lý để góp phần ổn định thị trường. "Chúng tôi tiết giảm một số chi phí gián tiếp như tạm ngưng các chương trình khuyến mãi, marketing, thậm chí chấp nhận giảm lợi nhuận để có mức giá bán tốt hơn cho người tiêu dùng" - ông Thiện nói.

Về lâu dài, để giảm chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh, Vĩnh Thành Đạt đã đầu tư xây dựng nhà máy chế biến thực phẩm tại Cần Thơ. Theo ông Thiện, việc đặt nhà máy tại địa phương giúp DN tận dụng nguồn lao động sẵn có, trong khi lợi thế nhân công tại các đô thị lớn không còn như trước.

Trong khi đó, ông Nguyễn Chính Pháp, Tổng Giám đốc Công ty CP Tân Việt Sin Foods, cho biết do chi phí vận tải và nguyên liệu hiện đã tăng khoảng 10% nên công ty buộc phải thông báo điều chỉnh giá bán khoảng 5% để bù đắp một phần chi phí. Tuy nhiên, ông cam kết nếu giá nguyên liệu giảm trở lại, giá sản phẩm của DN sẽ được điều chỉnh giảm tương ứng.

Tân Việt Sin Foods tập trung tối ưu quy trình sản xuất. Hiện, nhà máy của công ty đã được đầu tư mới, mức độ tự động hóa đạt khoảng 90%. DN cũng khai thác tối đa công suất, ưu tiên vận hành vào các khung giờ thấp điểm nhằm tiết kiệm chi phí điện năng. Tuy vậy, một trong những quyết định khó khăn nhất với DN là phải tạm ngừng sản xuất một số sản phẩm không còn mang lại lợi nhuận.

Theo ông Pháp, việc loại bỏ một sản phẩm là cả quá trình cân nhắc kỹ lưỡng. Để một sản phẩm ra đời, DN phải trải qua nhiều khâu từ nghiên cứu, đánh giá, sản xuất thử đến chào bán thăm dò thị trường, kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm, với chi phí đầu tư có thể vượt nửa tỉ đồng.

"Vì vậy, quyết định dừng một sản phẩm là điều không hề dễ dàng. Tuy nhiên, nếu tiếp tục duy trì những mặt hàng không còn lợi nhuận, DN sẽ phải gánh thêm chi phí. Ngược lại, cắt bỏ những sản phẩm này giúp tiết giảm chi phí và góp phần giảm giá thành cho các sản phẩm khác" - ông Pháp chia sẻ.

Vai trò của nhà nước rất quan trọng

Ông Lư Nguyễn Xuân Vũ - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn - nhìn nhận việc giá xăng tăng từ 19.000 đồng lên 27.000 đồng/lít, giá dầu diesel cũng từ 19.000 đồng/lít vọt lên hơn 30.000 đồng/lít tạo ra áp lực rất lớn cho DN và người kinh doanh.

Theo ông, trong ngành nông nghiệp (cụ thể là sản xuất mật ong của Xuân Nguyên), chi phí vận chuyển có thể chiếm tới 20% giá trị sản phẩm do đặc thù phải di chuyển qua nhiều công đoạn, từ trang trại về điểm tập kết, đến nhà máy và đi phân phối...

Tuy nhiên, DN rất cân nhắc về việc tăng giá bán vì lo ngại người tiêu dùng sẽ "quay lưng". Ngoài ra, DN phải tuân thủ hợp đồng với hệ thống siêu thị hoặc đại lý - chỉ điều chỉnh giá 1 năm một lần. Những biến động đột ngột buộc DN phải đàm phán lại, điều này dễ gây ra phản ứng cho các đối tác và hệ thống phân phối.

Trước tình huống này, giải pháp của DN là phải tự bù đắp chi phí gia tăng, sử dụng nguồn dự phòng để gồng lỗ nhằm giữ chân khách hàng và duy trì thị trường. Tăng cường các hoạt động trực tuyến (họp online) và triệt để cắt giảm các khoản chi tiêu liên quan đến xăng dầu. Nhưng nếu tình trạng chi phí đầu vào kéo dài, DN buộc phải đàm phán với khách hàng để chia sẻ rủi ro, mục tiêu là bảo đảm ít nhất phải hòa vốn.

Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn kỳ vọng chiến sự Trung Đông sớm kết thúc để giá xăng dầu quay về mức ban đầu, giúp DN yên tâm phát triển. Đồng thời, đa dạng hóa thị trường, chuyển hướng sang những thị trường gần hơn, tiêu biểu là khu vực Đông Nam Á.

Trong khi đó, chủ tịch một hiệp hội lớn tại TP HCM cho rằng trong bối cảnh này, vai trò điều tiết của nhà nước là vô cùng quan trọng và thể hiện qua hai khía cạnh.

Thứ nhất, nhà nước cần có chính sách hỗ trợ, giúp DN kéo giảm giá thành hàng hóa. Thứ hai, quản lý thị trường cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát để chống tình trạng đầu cơ tích trữ, nâng giá bất hợp lý hoặc lợi dụng tình hình để trục lợi.

Ví dụ, nếu xăng dầu tăng 20%, cơ quan quản lý cần xác định xem các ngành liên quan như điện lực hay giá bán lẻ của DN được phép tăng bao nhiêu phần trăm dựa trên tỉ trọng đầu vào, tránh việc DN lợi dụng cơ hội này để đẩy giá quá cao. "Cộng đồng DN đang chờ đợi những tín hiệu và sự quản lý cụ thể từ phía nhà nước để có kế hoạch ứng phó phù hợp" - chủ tịch hiệp hội này bày tỏ.

Người tiêu dùng ở thế "phòng thủ"

Ông Nguyễn Thái Bình, quản lý nhà hàng Hoa Túc (đường Hai Bà Trưng, phường Sài Gòn, TP HCM), cho biết nhà hàng đang theo dõi sát diễn biến thị trường, chờ báo giá mới từ các nhà cung cấp và chủ động tìm thêm nguồn cung để giữ ổn định giá bán. "Chúng tôi ưu tiên kiểm soát chi phí nội bộ, thay thế nhà cung cấp hoặc thay đổi công thức món ăn để duy trì giá vốn" - ông Bình nói.

Theo ông Bình, đợt tăng giá xăng dầu hiện nay mang tính đột biến, vì vậy cần bình tĩnh quan sát thay vì vội điều chỉnh giá. Ngay cả các nhà cung cấp cũng đang tính toán lại chi phí trước khi đưa ra báo giá mới. Bởi hiện nay người tiêu dùng đang trong tư thế "phòng thủ" nên thương hiệu nào tăng giá thời điểm này rất dễ gặp phản ứng tiêu cực.

"Có những DN rơi vào thế kẹt vì trước Tết không tăng giá, giờ tiến thoái lưỡng nan" - ông Bình nhìn nhận.

NHÀ ĐẦU TƯ ĐỊA ỐC RỤC RỊCH CẮT LỖ

Khi lãi suất tăng và dòng vốn bị siết, nhiều nhà đầu tư địa ốc bắt đầu thận trọng.

Những tháng đầu năm 2026, thị trường căn hộ tại TP HCM bắt đầu hạ nhiệt khi một số chủ nhà buộc phải giảm giá để tìm người mua trong bối cảnh lãi suất cho vay tăng. Trên nhiều nhóm mua bán bất động sản, không ít căn hộ được điều chỉnh giảm giá, cắt lỗ, thậm chí có trường hợp khách đã đặt cọc nhưng sau đó hủy giao dịch.

Căn hộ, nhà phố đều giảm

Tại dự án căn hộ The Sun Avenue (phường Bình Trưng, TP HCM), giá bán hiện giảm khoảng 1%-2% so với cuối năm 2025. Một căn hộ 2 phòng ngủ diện tích khoảng 72 m² đang được rao bán hơn 7 tỉ đồng (gần 100 triệu đồng/m²). So với cùng kỳ năm 2025, mức giá này vẫn tăng hơn 40% nhưng đã giảm nhẹ so với trước Tết.

Anh Tâm, một môi giới tại phường Thạnh Mỹ Tây, cho biết một căn hộ 3 phòng ngủ diện tích 118 m² trong khu đô thị cao cấp trên địa bàn phường ban đầu được chủ nhà rao bán 16,7 tỉ đồng, sau đó giảm xuống 15,5 tỉ đồng do cần tiền gấp. Hiện có người trả 14,9 tỉ đồng và chủ nhà đang cân nhắc chốt bán.

Ở xa hơn, tại một khu đô thị ở phường Long Bình, nhiều căn hộ hiện được rao bán thấp hơn trước Tết Nguyên đán khoảng 2%-3%. Giá bán trung bình dao động từ 55 - 75 triệu đồng/m², tùy khu vực. Chẳng hạn, một căn 3 phòng ngủ diện tích gần 100 m² đang được rao khoảng 6,6 tỉ đồng, thấp hơn 100-200 triệu đồng so với thời điểm trước Tết.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở phân khúc căn hộ giá vừa. Ông Hoàng Hải, đang rao bán một căn hộ tại phường Dĩ An (TP HCM), cho biết từng có khách chuẩn bị đặt cọc mua với giá 1,9 tỉ đồng nhưng sau đó lại hủy do lo ngại lãi suất vay tăng. "Tôi mua căn hộ cách đây 3 năm, giá chỉ tăng khoảng 15%, không bằng chi phí lãi vay ngân hàng. Nay muốn bán cũng khó vì người mua phần lớn phải vay vốn" - ông Hải nói.

Hiện giá căn hộ tại một số dự án khu Nam TP HCM vẫn ở mức 85-90 triệu đồng/m², song thanh khoản thị trường đang chậm lại so với giai đoạn sôi động trước đây.

Không chỉ căn hộ, nhà phố riêng lẻ tại khu vực trung tâm TP HCM cũng có xu hướng giảm giá khi nhiều chủ nhà cần bán gấp. Theo các môi giới, giá nhiều căn đã giảm khoảng 500 triệu đồng đến 1 tỉ đồng, tương đương 5%-10% so với mức đỉnh vào hồi cuối năm 2025.

Một môi giới cho biết có một căn nhà trong hẻm thuộc phường Đức Nhuận, diện tích 38 m², tổng diện tích sử dụng hơn 150 m², vừa được giảm giá còn hơn 9,5 tỉ đồng, thay vì 10,5 tỉ đồng như trước đó. Những tuyến đường khác trên địa bàn phường như Phan Xích Long, Thích Quảng Đức cũng đang có nhiều căn nhà hẻm ô tô giảm giá nhưng chưa tìm được người mua. "Giá giảm nhưng thanh khoản chững lại từ sau Tết. Nhiều khách từng rất quan tâm nay đã tạm dừng kế hoạch mua nhà khi lãi suất tăng" - anh Sang, môi giới bất động sản tại TP HCM cho biết.

Khó giảm sâu

Giám đốc kinh doanh một công ty bất động sản tại TP HCM cho biết cuối năm 2025, nhiều chủ đầu tư đã đẩy mạnh marketing và truyền thông bán hàng vì kỳ vọng thị trường phục hồi. Tuy nhiên, sau đó lãi suất có xu hướng tăng, cùng với các chính sách tín dụng thận trọng hơn khiến thị trường chững lại. Một số doanh nghiệp cũng bắt đầu lo ngại khi dòng tiền bán hàng chậm hơn dự kiến.

Ông Tạ Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc Việt Á Land, còn cho biết hiện tại, một số dự án ở khu Nam TP HCM đã xuất hiện tình trạng khách hàng "hủy kèo" sau khi đặt chỗ. Tỉ lệ hủy có nơi lên tới 20%-30%. Nhiều người mua trước đó dự tính vay ngân hàng để thanh toán theo tiến độ nhưng khi lãi suất tăng, họ trở nên thận trọng hơn. "Khi một số khách rút lui, tâm lý đám đông cũng khiến nhiều người khác chần chừ xuống tiền" - ông nói.

Theo ông Trần Khánh Quang, Giám đốc Công ty Bất động sản Việt An Hòa, năm 2025, nhiều người đặt kỳ vọng thị trường bất động sản sẽ phục hồi khi hàng loạt dự án được tung ra. Tuy nhiên, sức cầu thực tế khá yếu, phần lớn người mua là nhà đầu tư. Trong khi đó, giá nhà tại TP HCM liên tục leo thang, vượt quá khả năng của nhiều người mua ở thực. Do đó, khi lãi suất tăng và dòng vốn bị siết, nhiều nhà đầu tư bắt đầu thận trọng. Thậm chí, một số chấp nhận bán nhanh, bán lỗ để bảo đảm an toàn tài chính. "Xu hướng thị trường trong thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến lãi suất ngân hàng" - ông nói.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó Tổng Giám đốc DKRA Group, nhìn nhận trong giai đoạn hiện nay, giới đầu tư bất động sản đều khá thận trọng. Phần lớn đều không còn mặn mà với việc mua tích lũy hoặc đầu tư các dự án nhà ở hình thành trong tương lai, ngoại trừ những người có nhu cầu mua nhà để ở ngay. Ngay cả các khu vực ven TP HCM cũng đang chững lại khi lượng khách xuống tiền mới giảm đáng kể. "Nhà đầu tư lo ngại lãi vay sẽ ăn mòn lợi nhuận, thậm chí có thể bị âm nếu thanh khoản chậm, dòng tiền bị kẹt lâu. Thị trường bất động sản thường có xu hướng tỉ lệ nghịch với lãi suất, vì vậy nếu lãi suất chưa giảm thì áp lực còn kéo dài" - ông nói.

Đại diện một doanh nghiệp bất động sản cho rằng ngoài yếu tố lãi suất, các quy định pháp lý mới cũng khiến thị trường trở nên thận trọng hơn. "Các luật liên quan như Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản 2023 yêu cầu chặt chẽ hơn về điều kiện bán nhà hình thành trong tương lai, khiến chủ đầu tư khó huy động vốn hơn. Bên cạnh đó, việc áp dụng bảng giá đất mới từ năm 2026 theo hướng tiệm cận giá thị trường cũng được dự báo sẽ khiến giá bất động sản khó giảm sâu để thu hút người mua" - chủ doanh nghiệp này nói.

Nguồn: Soha; Thanh Niên; Người Lao Động; CafeF