CHIÊM NGHIỆM GIÁ TRỊ ĐỘC BẢN CỦA NHẠC SỐNG

Một chút "chênh", một tiếng cười, một ánh mắt… sẽ trở thành ký ức của khán giả khi "phiêu" cùng âm nhạc ở sân khấu

Trong kỷ nguyên số, không ít người cho rằng chỉ cần một cái chạm tay cùng thiết bị công nghệ là đã có thể làm chủ nhân của một kho tàng âm nhạc không đáy và lẽ đó, nhạc số đang "nhấn chìm" nhạc sống. Thế nhưng, thực tế đâu dễ đến vậy.

"Chạm" vào cảm xúc thật

Ở góc độ kinh tế, nhạc số khiến âm nhạc sống trở nên đắt đỏ. Một tháng nghe nhạc trực tuyến có thể chỉ bằng giá một ly cà phê, trong khi một vé xem liveshow hạng trung đã tương đương vài ngày lương của người lao động phổ thông.

Không chỉ khán giả, chính nghệ sĩ và nhà tổ chức cũng đối diện áp lực. Để tạo nên một đêm nhạc đúng nghĩa "live", họ phải đầu tư dàn âm thanh, ánh sáng, ban nhạc, đạo cụ, bản quyền, nhân sự kỹ thuật… Nếu không có ngôi sao bảo chứng phòng vé, nguy cơ thất thu phòng vé là điều dễ thấy. Nhiều phòng trà, sân khấu nhỏ từng là "đất diễn" của ca sĩ trẻ nay phải đóng cửa hoặc chuyển đổi mô hình.

Âm nhạc sống vì thế bị co hẹp về không gian, chỉ còn lại những sự kiện quy mô lớn hoặc các đêm nhạc mang tính thương hiệu. Các nghệ sĩ tên tuổi muốn tồn tại phải liên tục nâng chuẩn để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của khán giả - những người đã quen với concert quốc tế hoành tráng qua YouTube. Sự cạnh tranh âm nhạc không còn bó hẹp trong nước mà mở rộng toàn cầu.

Dẫu vậy, những khán giả yêu nhạc thực thụ vẫn nhớ cảm giác được "phiêu" cùng âm nhạc ở sân khấu. Thực tế cho thấy khán giả đến với những đêm diễn không chỉ vì một bài hát hit. Đó là cảm giác được hòa vào đám đông, cùng hát, cùng vỗ tay, cùng rơi nước mắt. Để được nghe Hà Anh Tuấn hát, nhiều khán giả phải săn vé với giá vài triệu đồng. Đêm nhạc của Mỹ Tâm có giá vé không rẻ, nhưng luôn đầy ắp khán giả. Các concert "Anh trai say hi", "Anh trai vượt ngàn chông gai", "Em xinh say hi", "Chị đẹp đạp gió", "Y concert"… khán giả sẵn sàng xếp hàng dài chỉ để được nghe thần tượng hát trực tiếp, để cảm nhận những rung động không thể "tua" lại, không thể chỉnh sửa.

Khán giả thời nay tìm đến sân khấu ngoài việc thưởng thức, còn tìm cảm giác cộng đồng. Những con người cùng yêu nhạc, cùng tìm đến nhau và tạo nên một cộng đồng có kết nối thực tế. Cộng đồng này chính là đối tượng tiêu thụ vé và merchandise (các sản phẩm lưu niệm) gắn với thần tượng của họ, tạo nên một vòng tròn kinh tế khép kín và hợp lý.

Đáng để đầu tư

Câu hỏi đặt ra: âm nhạc sống có thật sự xa xỉ vì đắt đỏ, hay vì con người ngày càng ít dành thời gian cho trải nghiệm trực tiếp? Thực tế cho thấy dù kinh tế còn không ít khó khăn, nhưng các đêm nhạc sống chất lượng vẫn có chỗ đứng. Khán giả sẵn sàng chi trả khi họ tin rằng số tiền bỏ ra tương xứng với cảm xúc nhận lại. Vấn đề không chỉ nằm ở túi tiền mà ở niềm tin và chất lượng.

"Trong bối cảnh mọi thứ đều số hóa, nhu cầu được "chạm" vào cảm xúc thật, không qua màn hình, có xu hướng tăng lên. Âm nhạc sống đang dịch chuyển từ vị thế phổ thông sang trải nghiệm chọn lọc. Nó giống như việc đọc sách giấy giữa thời ebook, hay xem phim rạp giữa vô vàn nền tảng trực tuyến " - nhạc sĩ Only C bày tỏ.

Những người trong cuộc cho rằng thời đại số khiến âm nhạc trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết. Nhưng cũng chính thời đại ấy làm nổi bật giá trị của những khoảnh khắc trực tiếp. Âm nhạc sống, nếu là một "xa xỉ phẩm" thì đó là sự xa xỉ của cảm xúc, của cộng hưởng con người với con người. Và trong một thế giới ngày càng ảo hóa, có lẽ, đó lại là điều đáng để đầu tư.

"Chúng ta không thể phủ nhận sự tiện lợi của kỷ nguyên số. Sự dung hòa giữa công nghệ số và sân khấu là phương thức hữu hiệu để tăng trưởng những giá trị thực của âm nhạc nói chung" - đạo diễn Trần Thành Trung nói.

Theo các nhà chuyên môn, thời đại số chỉ cần "chạm là nghe", một bản thu có thể hoàn hảo đến từng nốt nhạc, song sự hoàn hảo ấy đôi khi trở nên lạnh lẽo. Âm nhạc sống - những đêm diễn trực tiếp với ban nhạc, ánh sáng, hơi thở nghệ sĩ.. - là những giá trị độc bản, giá trị này mang lại những cảm xúc khó tả cho người yêu âm nhạc.

'HUYỀN THOẠI DƯƠNG CẦM’ MỚI 26 TUỔI ĐƯỢC PHONG NSND LÀ AI?

Được mệnh danh là “huyền thoại dương cầm” của Việt Nam, nam nghệ sĩ này là trường hợp đặc biệt khi được phong tặng danh hiệu NSND ở tuổi 26.

Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) là danh hiệu cao nhất mà Nhà nước ta trao tặng cho các nghệ sĩ có nhiều cống hiến trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Trong đợt xét tặng đầu tiên, nghệ sĩ piano Đặng Thái Sơn là trường hợp đặc biệt khi được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 1984, khi mới 26 tuổi.

NSND Đặng Thái Sơn sinh ngày 2/7/1958 tại Hà Nội, trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật. Cha ông là nhà thơ – nhạc sĩ Đặng Đình Hưng, còn mẹ là nghệ sĩ piano Thái Thị Liên. Bà là một trong những nữ nghệ sĩ piano đầu tiên của Việt Nam được đào tạo bài bản theo chuẩn châu Âu.

Chính mẹ là người thầy đầu tiên đặt nền móng âm nhạc cho ông, đồng thời truyền cho ông tinh thần kỷ luật và sự nghiêm cẩn trong lao động nghệ thuật theo ông suốt hành trình sự nghiệp.

Năm 1965, ông theo học tại Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Dù điều kiện học tập nhiều thiếu thốn do phải sơ tán, tài năng của ông sớm bộc lộ rõ rệt.

Năm 1974, ông được nghệ sĩ piano người Nga Isaac Katz phát hiện tài năng. Đến năm 1976, Đặng Thái Sơn được nhận vào học tại Nhạc viện Tchaikovsky Moskva, dưới sự hướng dẫn của các giáo sư Vladimir Natanson và Dmitry Bashkirov.

Môi trường đào tạo hàn lâm khắt khe tại Moskva đã giúp ông hoàn thiện kỹ thuật và tư duy biểu diễn, tạo nền tảng cho bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp.

Năm 1980, ông giành giải Nhất tại Frédéric Chopin International Piano Competition ở Ba Lan. Lúc này, ông vừa tròn 22 tuổi và là nghệ sĩ châu Á đầu tiên nhận giải thưởng này tại cuộc thi piano danh giá bậc nhất thế giới. Giải thưởng cao quý này đã ghi tên ông vào danh sách những nghệ sĩ biểu diễn piano hàng đầu thế giới.

Sau cột mốc năm 1980, Đặng Thái Sơn liên tục biểu diễn tại những khán phòng danh tiếng nhất thế giới như Lincoln Center (New York), Barbican Centre (London), Concertgebouw (Amsterdam), Suntory Hall (Tokyo), Salle Pleyel (Paris) hay Sydney Opera House.

Sau khi tốt nghiệp Nhạc viện Quốc gia Tchaikovsky, ông nhận lời mời sang giảng dạy tại Nhạc viện Kunitachi, Tokyo, Nhật Bản.

Chỉ bốn năm sau chiến thắng tại Warsaw, năm 1984, Đặng Thái Sơn là một trong những nghệ sĩ đầu tiên được trao tặng danh hiệu NSND. Ông là nghệ sĩ trẻ nhất từng nhận danh hiệu cao quý này khi mới 26 tuổi.

Năm 1999, ông là nghệ sĩ piano duy nhất không phải người Ba Lan được mời biểu diễn trong buổi hòa nhạc kỷ niệm 150 năm ngày mất của nhà soạn nhạc Frédéric Chopin.

Năm 2005, ông trở thành người châu Á đầu tiên được mời vào ban giám khảo cuộc thi Chopin quốc tế. Đến năm 2018, ông được Nhà nước Ba Lan trao tặng Huy chương Vàng Gloria Artis nhằm ghi nhận những đóng góp trong việc lan tỏa di sản âm nhạc Chopin ra thế giới.

Tại Gala kỷ niệm 200 năm ngày sinh Chopin năm 2010, ông là một trong ba nghệ sĩ toàn cầu được chọn biểu diễn cùng Lý Vân Địch và Garrick Ohlsson.

Năm 2018, ông tiếp tục được Nhà nước Ba Lan trao tặng Huy chương Vàng Gloria Artis, giải thưởng văn hóa cao quý nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật trong việc lan tỏa di sản âm nhạc của Frédéric Chopin ra toàn thế giới.

Bên cạnh hoạt động biểu diễn, ông được mời giảng dạy tại Oberlin Conservatory (Mỹ), là Giáo sư danh dự của Nhạc viện Trung ương Trung Quốc và tham gia đào tạo tại nhiều trường nhạc châu Á.

Dù nổi tiếng toàn cầu, Đặng Thái Sơn luôn lựa chọn lối sống kín đáo và giản dị. Ông định cư lâu năm tại Montreal, Canada nhưng vẫn thường xuyên trở về Việt Nam biểu diễn và tham gia đào tạo nghệ sĩ trẻ, xem quê hương như điểm tựa tinh thần trong hành trình nghệ thuật.

Nhiều đồng nghiệp nhận xét ông là người nghiêm khắc với bản thân, theo đuổi sự chuẩn xác gần như tuyệt đối trong luyện tập, phẩm chất chịu ảnh hưởng sâu sắc từ người mẹ nghệ sĩ. Trong những lần hiếm hoi chia sẻ với truyền thông, ông thường nhấn mạnh rằng thành công không nằm ở khoảnh khắc chiến thắng mà là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài và sự tôn trọng tuyệt đối dành cho âm nhạc.

Về đời tư, NSND Đặng Thái Sơn có lối sống kín đáo và giản dị. Ông không chia sẻ nhiều về cuộc sống gia đình hay hôn nhân. Trong một vài lần hiếm hoi trò chuyện với truyền thông, nam nghệ sĩ nói cái giá mà ông phải trả cho sự nghiệp âm nhạc là "sự cô đơn toàn phần".

Nhiều năm gần đây, ông thường xuyên trở về Việt Nam tham gia một số buổi hòa nhạc lớn. Năm 2023, NSND Thái Thị Liên qua đời, trong lễ tang, ông tiễn biệt mẹ bằng giai điệu Chopin theo đúng di nguyện của bà.

NSND Đặng Thái Sơn hiện có cuộc sống bình yên tại Canada. Dù đã nghỉ hưu, ông vẫn giảng dạy, đi diễn bình thường, thỉnh thoảng chia sẻ hình ảnh đời thường với người hâm mộ trên trang cá nhân.

SỰ THẬT SAU NHỮNG VỤ TAI NẠN XE TẢI THẢM KHỐC

Tai nạn xe tải chiếm 26% số vụ trong năm 2025, chuyên gia cho rằng nguyên nhân không chỉ do tài xế mà còn từ áp lực mưu sinh, quản lý giờ lái và bất cập vận tải.

Tai nạn giao thông liên quan xe tải đang ở mức báo động, chiếm tỷ lệ cao trong tổng số vụ tai nạn. Số liệu năm 2025 cho thấy hơn 26% vụ việc (tương đương gần 3/10 vụ) liên quan đến loại phương tiện này.

Đằng sau mỗi vụ tai nạn không chỉ là lỗi cá nhân của tài xế, mà còn phản ánh áp lực mưu sinh, sức ép từ mô hình vận tải và khoảng trống trong công tác đào tạo, quản lý, giám sát.

Bài toán quản lý giờ lái và đạo đức tài xế

Phân tích về đặc thù phương tiện, TS Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông đô thị, nhận định xe tải có khối lượng lớn, quán tính cao, điểm mù rộng và khi xảy ra va chạm, mức độ thiệt hại thường nặng hơn xe con. Tuy nhiên, nếu tài xế được đào tạo kỹ và có thời gian nghỉ ngơi đúng quy định, nguy cơ tai nạn hoàn toàn có thể được giảm thiểu đáng kể.

Theo ông Thuỷ, yếu tố kỹ thuật chỉ là một phần và phần còn lại nằm ở quản lý giờ lái và kiểm soát hành vi trên đường.

Một nguyên nhân sâu xa khác, ông Thủy cho rằng đó là vấn đề xây dựng chiến lược giao thông của chúng ta sai lầm khi tập trung vận tải hàng hóa chủ yếu bằng đường bộ. Việc phần lớn hàng hóa phải vận chuyển bằng xe tải trên quãng đường hàng nghìn km, từ Nam ra Bắc và ngược lại, không chỉ làm gia tăng áp lực lên hạ tầng mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro tai nạn.

“Hiện giờ chúng ta đang sửa bằng cách thúc đẩy hạ tầng đường sắt. Tôi cho rằng điều này là rất đúng đắn bởi như ở nước ngoài, vận tải hàng hóa sử dụng chủ yếu là đường sắt để nâng cao hiệu quả, giảm thiểu tai nạn. Việc vận tải đường bộ chỉ nên trong phạm vi 200-300km đổ lại”, ông Thủy nêu.

Theo TS Nguyễn Xuân Thủy, nghề lái xe đòi hỏi sự điềm tĩnh và bản lĩnh, vì vậy những người có tính cách nóng nảy, bốc đồng không phù hợp với công việc này. Đặc biệt, với các phương tiện cồng kềnh như xe khách, xe tải, người điều khiển càng phải trầm tĩnh, kiên nhẫn và cẩn trọng để bảo đảm an toàn.

Theo ông Thuỷ, đạo đức nghề nghiệp không chỉ là vấn đề cá nhân, mà còn phản ánh văn hóa doanh nghiệp. Nếu môi trường khuyến khích chạy nhanh để kịp tiến độ, thì hành vi rủi ro sẽ khó tránh.

“Pháp luật hiện hành đã quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong quản lý lái xe và phương tiện. Tuy nhiên, trên thực tế, việc giám sát giờ lái, tình trạng sức khỏe và tuân thủ quy định vẫn chưa được thực hiện nghiêm ở một số nơi”, ông Thủy cho hay.

Bên cạnh đó, công tác đào tạo, sát hạch cũng còn bất cập. Hiện nay, sát hạch lái xe hạng C và FC chủ yếu dựa trên sa hình và lý thuyết. Trong khi đó, nhiều kỹ năng thực tế như: ứng phó khi mất phanh, kiểm soát xe khi vào cua ở tốc độ cao, nhận diện và xử lý điểm mù, quản lý mệt mỏi khi lái xe đường dài… chưa được kiểm tra đầy đủ.

“Cần bổ sung mô phỏng tình huống nguy hiểm vào sát hạch. Đồng thời, nên tái kiểm tra kỹ năng định kỳ 3-5 năm/lần đối với tài xế điều khiển phương tiện trọng tải lớn” , vị chuyên gia nêu ý kiến.

Đối với thiết bị giám sát hành trình và camera cabin đã lắp trên nhiều xe tải, ông cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở việc có hay không, mà ở khâu khai thác dữ liệu. Nếu dữ liệu chỉ dùng để đối phó kiểm tra mà không trở thành căn cứ đánh giá an toàn định kỳ, hiệu quả sẽ hạn chế.

Xóa bỏ tư duy tai nạn là do “đen thôi”

Ông Lê Thành Long, Giám đốc Công ty vận tải Trung Thành, cho rằng nguyên nhân tai nạn giao thông liên quan xe tải có cả các yếu tố khách quan như hạ tầng đường giao thông chưa tốt, tín hiệu điều tiết giao thông chưa tối ưu hoặc có lỗi.

Bên cạnh các yếu tố khách quan, nguyên nhân chủ quan từ hành vi và ý thức của tài xế cũng chiếm tỷ lệ lớn, phổ biến nhất là không chấp hành quy định về tốc độ, biển báo và vạch kẻ đường - thường được gọi là tình trạng phóng nhanh, vượt ẩu, lấn làn.

Liên quan đến áp lực từ phía doanh nghiệp, ông Long cho rằng yếu tố này không quá lớn, thay vào đó, áp lực thu nhập mới là điều đáng nói. Với các tài xế chạy tuyến ngắn, tiền lương thường tính theo số vòng xe, nên nhiều người có xu hướng muốn quay vòng nhanh để tăng thu nhập.

Video: Hình ảnh xe tải chở thùng hàng nghiêng hẳn sang một bên vẫn phóng vèo vèo trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, hồi tháng 6/2025

Cũng theo ông Long, thực tế nghề lái xe thường trình độ văn hóa chưa cao, nên khả năng nhận thức và đánh giá rủi ro còn hạn chế. Tuy nhiên, việc nâng cao nhận thức là điều không dễ dàng, dù xử phạt nặng thì cũng chỉ thúc đẩy nâng cao ý thức chứ khó nâng cao được nhận thức.

“Cái gọi là nhận thức, là lường định rủi ro thiệt hại để phòng tránh thì thực sự nhiều lái xe rất kém, nếu vẫn mang tư duy xảy ra tai nạn giao thông là do "đen thôi" thì khó thay đổi. Dẫu vậy, công tác tuyên truyền, nhắc nhở vẫn cần phải thường xuyên thực hiện để hạn chế phần nào” , ông Long chia sẻ.

Lấy ví dụ về hoạt động vận tải của công ty, ông Long cho biết khi trời mưa gió hay dịp Tết đường đông hoặc những điểm trả hàng vào những con đường đông đúc, chật chội..., đội ngũ quản lý xe của công ty sẽ nhắn tin nhắc nhở, cảnh báo anh em tài xế.

Ngoài ra, công ty chủ động theo sát định vị phương tiện để khi thấy xe nào chạy nhanh qua những điểm giao cắt hoặc đông dân cư là cũng nhắc nhở, có chế tài xử lý.

VỤ HỘP BÁNH PHÁT NỔ TRONG BỆNH VIỆN: HÉ LỘ TÌNH TIẾT MỚI TỪ CAMERA AN NINH

Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, đâng điều tra, làm rõ vụ hộp bánh bất ngờ phát nổ trong phòng điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh, khiến một phụ nữ bị thương. Những gì camera an ninh ghi lại trước thời điểm xảy ra tiếng nổ đang thu hút sự chú ý của dư luận.

Cơ quan chức năng tỉnh Vĩnh Long đang khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ nổ xảy ra tại một phòng bệnh thuộc Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh vào sáng 1/3, khiến một phụ nữ bị bỏng, nhiều vật dụng trong phòng bị hư hỏng.

Theo thông tin ban đầu, khoảng 7h30 ngày 27/2, tại phòng bệnh số E609, Khoa Chấn thương chỉnh hình, tầng 6, Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh (địa chỉ số 299, Khóm 10, phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long) xảy ra một vụ nổ.

Thời điểm trên, bà P.T.G. (SN 1979), mẹ của bệnh nhân L.M.L. (SN 2001), đang điều trị tại phòng E609, phát hiện một hộp bánh đặt dưới gầm giường nên nhặt lên kiểm tra. Khi vừa mở hộp, bất ngờ phát nổ khiến bà G. bị thương nhẹ ở tay và chân. Lúc này trong phòng có 5 bệnh nhân đang điều trị.

Vụ nổ làm cháy màn cửa sổ, cháy sém tủ đầu giường, gối, mền và chiếu. Một số linh kiện điện tử, vỏ ống nước bị cháy sém được ghi nhận tại hiện trường. Rất may, sự việc không gây thiệt hại nghiêm trọng về người và không làm lửa lan sang các khu vực lân cận.

Ngay sau khi xảy ra sự cố, nhân viên y tế cùng người nhà bệnh nhân đã sử dụng bình chữa cháy tại chỗ để dập tắt đám cháy. Khoa Chấn thương chỉnh hình nhanh chóng di dời toàn bộ bệnh nhân trong phòng sang các phòng khác nhằm đảm bảo an toàn và ổn định tâm lý cho người bệnh.

Nhận tin báo, Công an phường Nguyệt Hóa đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Vĩnh Long tiến hành bảo vệ, khám nghiệm hiện trường, thu thập chứng cứ để phục vụ công tác điều tra.

Qua trích xuất camera an ninh của bệnh viện, cơ quan chức năng bước đầu xác định khoảng 22h40 ngày 26/2, N.T.N. (SN 1994, ngụ xã Càng Long, tỉnh Vĩnh Long) mang theo một hộp bánh hiệu Danisa đến phòng E609 thăm bệnh nhân L.M.L. và ở lại đến sáng hôm sau mới rời đi.

Đến khoảng 7h30 ngày 27/2, bà G. phát hiện hộp bánh đặt dưới gầm giường, không rõ của ai nên cầm lên kiểm tra thì xảy ra vụ nổ.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Vĩnh Long đang tiếp tục xác minh, làm rõ động cơ, mục đích và nguyên nhân cụ thể của vụ việc.

Nguồn: Người Lao Động; Soha; Kenh14; Người Đưa Tin