CHÂU ÂU TRIỆT PHÁ ĐƯỜNG DÂY GIAN LẬN THUẾ QUY MÔ LỚN

Viện công tố châu Âu đã triệt phá một đường dây gian lận thuế, trị giá hơn 78 triệu euro (90 triệu USD), bắt giữ ít nhất 6 đối tượng trong các đợt truy quét tại hàng chục địa điểm ở Italy và Croatia.

Ngày 26/11, Viện công tố châu Âu (EPPO) cho biết cơ quan này đã triệt phá một đường dây gian lận thuế, trị giá hơn 78 triệu euro (90 triệu USD), bắt giữ ít nhất 6 đối tượng trong các đợt truy quét tại hàng chục địa điểm ở Italy và Croatia. Ngoài ra, một loạt bất động sản, xe sang, trang sức quý hiếm, cùng hơn 1 triệu euro tiền mặt cũng đã bị tịch thu.

Theo EPPO, các nhà điều tra đã phát hiện một đường dây liên quan đến tội phạm có tổ chức, do 3 đối tượng cầm đầu.

Nhóm nghi phạm này núp bóng dưới hình ảnh nhà sáng lập, giám đốc điều hành và nhà quản lý hàng chục công ty “vỏ bọc” - vận hành trên mạng lưới tội phạm, với đội ngũ thành viên chủ yếu tại Italy và Croatia.

EPPO cho biết đường dây này đã thực hiện gian lận thuế bằng cách xin khấu trừ hoặc hoàn thuế Giá trị gia tăng (VAT) đối với hoạt động mua bán hàng hóa giữa các nước thành viên của Liên minh châu Âu (EU) dù thực tế thuế VAT chưa được nộp.

Nhóm nghi phạm cầm đầu đã thiết lập một mô hình gian lận quy mô lớn, sử dụng các công ty “vỏ bọc” để đăng ký những lô hàng ảo về các sản phẩm điện tử và mặt hàng vệ sinh. Theo ước tính, hình thức “gian lận xoay vòng” này gây thiệt hại cho EU hàng chục tỷ euro mỗi năm.

Trong chiến dịch truy quét nói trên, cảnh sát Croatia đã thực hiện 6 vụ bắt giữ và giới chức Italy đã phong tỏa tài khoản của nhóm đối tượng cầm đầu đường dây.

Ngoài ra, các công tố viên cũng yêu cầu tạm giam và chấm dứt hoạt động kinh doanh đối với 27 cá nhân có liên quan đến vụ việc.

CHÂU ÂU "KHÁT" VỎ LON NƯỚC NGỌT HƠN ĐẤT HIẾM?

Tại sao phế liệu nhôm là khoáng sản quan trọng nhất của châu Âu?

Dù không hiếm nhưng chỉ khoảng 1% nguyên tố đất hiếm (REE) được tái chế trên toàn cầu do tính phức tạp của việc tách chúng khỏi các vật liệu khác, nồng độ thấp trong sản phẩm, và bản chất tiêu tốn năng lượng và nguy hiểm của các phương pháp tái chế hiện tại.

Ngược lại, các khoáng chất quan trọng như nhôm và coban có tỷ lệ tái chế cao hơn nhiều, đạt gần 100% trong một số trường hợp.

Hiện, phế liệu nhôm hiện đã trở thành một trong những khoáng sản quan trọng có giá trị nhất ở châu Âu. Liên minh Châu âu (EU) đang nỗ lực hết sức để đảm bảo nguồn vật liệu tái chế dồi dào hơn được lưu giữ trong lục địa.

Trong số nhiều phế liệu nhôm, phế liệu có độ tinh khiết cao, chẳng hạn như vỏ lon nước giải khát đã qua sử dụng, đang có nhu cầu cao ở châu Âu.

Châu Âu đã đặt mục tiêu sản phẩm tái chế sẽ đáp ứng 25% nhu cầu khoáng sản thiết yếu của lục địa vào năm 2030. Châu Âu cần nhiều nhôm tái chế hơn vì tái chế nói chung là một quá trình ít tiêu tốn năng lượng hơn nhiều, chỉ cần 5% năng lượng cần thiết cho sản xuất sơ cấp.

Với chi phí năng lượng cao buộc nhiều nhà máy luyện nhôm sơ cấp ở châu Âu phải đóng cửa, lục địa này đang phải vật lộn với tình trạng thiếu hụt phế liệu do xuất khẩu tăng, làm trầm trọng thêm thách thức về nguyên liệu thô quan trọng.

Các nhà lãnh đạo châu Âu hiện đang lo ngại rằng họ sẽ không đạt được mục tiêu này, khi Hiệp hội Nhôm Châu Âu ước tính rằng 15% công suất lò tái chế của lục địa hiện đang bị bỏ không do thiếu nguyên liệu đầu vào.

Châu Âu là một nhà xuất khẩu ròng phế liệu nhôm, với khối lượng xuất khẩu đạt kỷ lục 1,26 triệu tấn vào năm 2024.

Theo Trưởng phòng Thương mại EU Maros Sefcovic, hơn 1 triệu tấn phế liệu nhôm mỗi năm hiện đang được xuất khẩu ra nước ngoài, một con số quá lớn đối với lục địa này.

CHÂU ÂU BÌNH THẢN VỚI ĐỢT LẠNH ĐẦU MÙA ĐÔNG DÙ VẮNG KHÍ ĐỐT NGA

Ngay cả khi đạt được thỏa thuận hòa bình Ukraina, châu Âu vẫn khó quay lại thời phụ thuộc khí đốt Nga.

Thị trường khí đốt châu Âu hiện bình lặng hơn rất nhiều sau nhiều năm biến động dữ dội khi khu vực này thay khí đốt Nga bằng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu.

Và chiến lược này gần như chắc chắn sẽ không thay đổi, ngay cả khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thành công trong việc thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình ở Ukraina.

Nếu đạt được thỏa thuận hòa bình, dầu khí Nga có thể sớm được giao dịch cởi mở hơn nhưng vẫn khó thay đổi bối cảnh chung về khí đốt ở châu Âu.

Tuần này, giá khí đốt tham chiếu của châu Âu TTF giảm xuống dưới 30 euro/MWh, mức thấp nhất trong mùa kể từ trước thời điểm xung đột Nga - Ukraina nổ ra tháng 2.2022. Giá khí đốt tiếp tục giảm 2% ngày 25.11 sau thông tin Kiev chấp thuận một phần đề xuất hòa bình mà Mỹ đưa ra.

Diễn biến này phản ánh sự thay đổi sâu sắc của thị trường khí đốt châu Âu kể từ sau xung đột và các lệnh trừng phạt Nga mà EU đưa ra.

Sau cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất của khu vực trong vòng 50 năm qua, châu Âu đã thoát khỏi phụ thuộc quá mức vào khí đốt Nga vận chuyển qua đường ống dẫn khí, chuyển mạnh sang LNG, chủ yếu do Mỹ cung cấp.

Sau 3 mùa đông đầy lo lắng vì nguy cơ cạn kho khí đốt, thị trường hiện chuyển sang một trạng thái bình thường mới với nguồn cung ổn định và ít lo lắng hơn.

Diễn biến giá khí đốt gần đây cho thấy rõ điều đó. Đợt không khí lạnh vừa quét qua khu vực tây bắc châu Âu tuần trước khiến mức tiêu thụ khí đốt tăng vọt, nhu cầu tại khu vực này tăng tới 80% so với một tuần trước đó, theo dữ liệu của Tập đoàn Giao dịch Chứng khoán London (LSEG).

Các kho dự trữ khí đốt của châu Âu hiện đang ở mức khoảng 79% công suất, thấp hơn mức 88% của cùng kỳ năm ngoái và dưới mức trung bình 10 năm (86,5%), theo Gas Infrastructure Europe.

Vài năm trước, những diễn biến này có thể kích hoạt đợt tăng giá dữ dội và khiến chính giới lo lắng. Năm nay, giá khí đốt châu Âu hầu như không biến động.

Lý do là LNG dồi dào, chủ yếu từ Mỹ, giúp tâm lý thị trường ổn định. Bên cạnh đó, dự báo thời tiết ôn hòa hơn trong vài tuần tới.

Dù vậy, rủi ro vẫn tồn tại. Một đợt rét đậm, rét hại kéo dài ở châu Âu hoặc châu Á có thể làm tăng cạnh tranh LNG và khiến thị trường căng thẳng hơn. Tuy nhiên, khả năng xảy ra các cú sốc giá lớn là không cao trong bối cảnh cung - cầu hiện nay.

Một thỏa thuận ngừng bắn tại Ukraina cũng khó có thể tác động sâu sắc tới diễn biến thị trường khí đốt châu Âu. Tin tức về thỏa thuận có thể khiến giá biến động trong ngắn hạn, nhưng khó duy trì lâu.

Ngay cả khi lệnh trừng phạt năng lượng với Nga được nới lỏng, các chính phủ châu Âu vẫn sẽ rất thận trọng trong việc quay lại phụ thuộc vào khí đốt Nga sau cú sốc năm 2020.

Một số dòng khí đốt Nga có thể trở lại, nhất là với các quốc gia không giáp biển ở Trung - Đông Âu, và các dự án LNG của Nga có thể bổ sung thêm nguồn cung toàn cầu. Nhưng phần lớn những dòng chảy này có lẽ vẫn sẽ được tiêu thụ ngoài châu Âu như đã diễn ra trong 2 năm qua.

DỰ ÁN ĐẦY THAM VỌNG Ở CHÂU ÂU

Greensand Future dự kiến trở thành địa điểm lưu trữ CO2 ngoài khơi đầu tiên đi vào hoạt động hoàn chỉnh của Liên minh châu Âu

Từng được sử dụng để khai thác nhiên liệu hóa thạch, mỏ dầu Nini của Đan Mạch giờ đây trở thành nơi lưu trữ vĩnh viễn khí CO2, vốn là nguyên nhân gây nóng lên toàn cầu, dưới đáy biển.

Trong quy trình gần như đảo ngược quy trình khai thác dầu mỏ, Tập đoàn Hóa chất và Năng lượng INEOS (Anh) dự định bơm CO2 hóa lỏng xuống các bể chứa dầu đã cạn kiệt ở độ sâu 1.800 m dưới đáy biển.

Theo hãng tin AP, tại giàn khoan Siri, nằm gần mỏ Nini không người vận hành, đang diễn ra giai đoạn cuối của dự án thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) của INEOS, mang tên Greensand Future. Khi dự án bắt đầu hoạt động thương mại vào năm tới, Greensand Future dự kiến trở thành địa điểm lưu trữ CO2 ngoài khơi đầu tiên đi vào hoạt động hoàn chỉnh của Liên minh châu Âu (EU).

Ông Mads Gade, Tổng Giám đốc Công ty INEOS Energy Europe thuộc INEOS, cho biết công ty sẽ bắt đầu lưu trữ khoảng 400.000 tấn CO2 mỗi năm và tăng dần lên tới 8 triệu tấn/năm vào năm 2030. Một "trạm trung chuyển CO2", nơi tạm thời chứa khí CO2 hóa lỏng, đang được xây dựng tại cảng Esbjerg, ở bờ biển phía Tây bán đảo Jutland - Đan Mạch.

Những người ủng hộ công nghệ thu giữ carbon cho hay đây là một giải pháp khí hậu và đã được Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu tuyên bố là một công cụ trong cuộc chiến chống lại sự nóng lên toàn cầu. Tại Na Uy, dự án lưu trữ CO2 Northern Lights cũng chính thức vận hành khi lượng khí CO2 đầu tiên được bơm xuống tầng chứa nằm sâu 2.600 m dưới đáy biển hồi đầu tuần này.

Dự án thuộc sở hữu của các tập đoàn năng lượng Shell, Equinor và TotalEnergies và là một phần của chương trình được chính phủ Na Uy tài trợ mạnh mẽ để phát triển công nghệ CCS. Giai đoạn 1 của Northern Lights đã được đặt kín chỗ, với công suất lưu trữ 1,5 triệu tấn CO2 mỗi năm và khoảng 37,5 triệu tấn trong 25 năm. Các đối tác cũng đầu tư hơn 743 triệu USD cho giai đoạn 2, nhằm lưu trữ thêm 3,5 triệu tấn/năm.

EU đặt mục tiêu lưu trữ ít nhất 250 triệu tấn CO2 mỗi năm vào năm 2040, như một phần của kế hoạch đạt mức phát thải bằng 0 vào năm 2050. Tuy nhiên, các chuyên gia môi trường cho rằng dù CCS có vai trò nhất định nhưng không nên dùng làm cớ để các ngành công nghiệp trì hoãn cắt giảm khí thải.

Theo bà Helene Hagel, người đứng đầu bộ phận chính sách khí hậu và môi trường tại Tổ chức Greenpeace chi nhánh Đan Mạch, chỉ nên áp dụng CCS cho một số ít lĩnh vực mà việc giảm phát thải thực sự khó khăn hoặc không thể thực hiện được. Khi gần như tất cả lĩnh vực đều cho rằng chỉ cần thu giữ và lưu trữ khí thải thay vì giảm phát thải thì đó là vấn đề.

Trong khi đó, nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature ngày 26-11 cho thấy khả năng lưu trữ CO2 toàn cầu thực tế chỉ bằng 1/10 so với các ước tính trước đây, sau khi loại bỏ các khu vực có nguy cơ rò rỉ, gây động đất, ô nhiễm nước ngầm hoặc có các hạn chế khác.

Công nghệ hiện nay có thể chỉ thu giữ khoảng 60% lượng CO2 của một cơ sở sản xuất, trên mức đó sẽ rất khó và tốn kém. Ông Matthew Gidden - tác giả chính của nghiên cứu trên, cũng là giáo sư tại Trung tâm Phát triển bền vững toàn cầu thuộc Trường ĐH Maryland (Mỹ) - cảnh báo thế giới không thể chờ công nghệ hoàn thiện mới cắt giảm nhiên liệu hóa thạch. "Nếu trì hoãn, thế hệ tương lai sẽ đối mặt với nhiệm vụ gần như bất khả thi là không chỉ phải giải quyết vấn đề ô nhiễm mà còn xử lý CO2" - ông nhấn mạnh.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, gần 38 tỉ tấn CO2 đã được thải ra trên toàn cầu vào năm ngoái.

Nguồn: VietnamPlus; CafeF; Lao Động; Người Lao Động