NGHỊ VIỆN CHÂU ÂU NHẤT TRÍ SIẾT CHẶT CHÍNH SÁCH DI TRÚ

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, Nghị viện châu Âu (EP) ngày 26/3 đã thông qua các biện pháp nhằm tăng cường kiểm soát di trú, trong đó đáng chú ý là việc chấp thuận mô hình các trung tâm tiếp nhận và hồi hương người di cư đặt ngoài lãnh thổ Liên minh châu Âu (EU). Quyết định này phản ánh xu hướng ngày càng cứng rắn trong cách tiếp cận vấn đề di cư của nhiều quốc gia thành viên.

Theo quy định mới, các nước EU có thể thiết lập các cơ sở tại những quốc gia đối tác ngoài khối để tiếp nhận những người đã bị bác đơn xin tị nạn và thuộc diện phải rời khỏi lãnh thổ. Tại đây, người di cư có thể bị lưu giữ trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục hồi hương. Mô hình này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả thực thi các quyết định trục xuất, vốn từ lâu bị đánh giá là còn hạn chế.

Hiện chỉ khoảng 20% các lệnh trục xuất tại EU được thực hiện trên thực tế. Con số này trở thành tâm điểm chỉ trích của nhiều chính phủ và các lực lượng chính trị theo đường lối cứng rắn, cho rằng cần có biện pháp mạnh hơn để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Đề xuất nói trên được EC đưa ra từ năm ngoái, trong bối cảnh áp lực di cư gia tăng. Việc Nghị viện thông qua được xem là bước tiến đáng kể trong nỗ lực cải tổ chính sách di trú của khối.

Tuy nhiên, việc thiết lập các trung tâm ngoài EU không phải là ý tưởng mới và từng gặp nhiều trở ngại. Một số mô hình thử nghiệm trước đây, như kế hoạch của Italy tại Albania hay thỏa thuận giữa Anh và Rwanda, đã vấp phải rào cản pháp lý và sự phản đối từ các tổ chức nhân quyền. Dù vậy, một số quốc gia như Đan Mạch, Áo, Hy Lạp, Đức và Hà Lan đang tiếp tục nghiên cứu triển khai các dự án thí điểm, với kỳ vọng khắc phục những hạn chế trước đó.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng đưa ra các biện pháp nghiêm khắc hơn đối với những trường hợp không chấp hành lệnh rời khỏi EU, bao gồm khả năng tạm giữ, tịch thu giấy tờ và kéo dài thời hạn cấm nhập cảnh. Đáng chú ý, các quyết định trục xuất sẽ được công nhận trên toàn khối, qua đó tăng cường phối hợp giữa các quốc gia thành viên.

Dù nhận được sự ủng hộ từ nhiều nghị sĩ, đặc biệt là các nhóm chính trị theo xu hướng bảo thủ, quyết định này cũng vấp phải không ít ý kiến phản đối. Một số tổ chức nhân đạo cảnh báo các biện pháp mới có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quyền của người tị nạn, nhất là đối với các nhóm dễ bị tổn thương như phụ nữ và trẻ em.

Sự khác biệt quan điểm giữa các quốc gia thành viên vẫn hiện hữu. Trong khi một số nước thúc đẩy triển khai nhanh các biện pháp mới, những nước khác như Pháp và Tây Ban Nha tỏ ra thận trọng, cho rằng cần đánh giá kỹ hiệu quả và hệ lụy.

Việc thông qua các quy định lần này cho thấy EU đang từng bước điều chỉnh chính sách di trú theo hướng chặt chẽ hơn, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh tình hình di cư tiếp tục diễn biến phức tạp.

XE ĐIỆN CŨ HÚT KHÁCH KHI GIÁ XĂNG DẦU TĂNG

Tình trạng giá xăng tăng mạnh ảnh hưởng từ xung đột ở Trung Đông đang góp phần thúc đẩy doanh số ô tô điện đã qua sử dụng tại châu Âu và Mỹ.

Cơn sốt xe điện cũ tại châu Âu

Theo Reuters, cuộc xung đột ở Trung Đông đã và đang làm gián đoạn một tuyến vận tải quan trọng, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Hệ quả là giá xăng tăng nhanh. Theo dữ liệu từ Ủy ban Châu Âu, giá xăng trung bình tại Liên minh châu Âu đã tăng 12%, lên 1,84 euro/lít trong giai đoạn từ 23/2 đến 16/3.

Giá nhiên liệu trở nên đắt đỏ trở thành yếu tố thúc đẩy người tiêu dùng dần rời bỏ xe động cơ đốt trong và tìm kiếm xe điện. Theo đó, ô tô điện đã qua sử dụng đang trở thành mặt hàng hot ở châu Âu.

Theo chuyên gia phân tích của nền tảng Finn.no (Na Uy), xe điện thậm chí đã vượt qua xe diesel để trở thành nhóm phương tiện bán chạy nhất trên nền tảng này.

Tại Pháp, nền tảng xe cũ trực tuyến Aramisauto cũng ghi nhận tỷ trọng xe điện trong tổng doanh số gần như tăng gấp đôi, từ 6,5% lên 12,7% chỉ trong vài tuần. Cùng khoảng thời gian đó, doanh số bán xe xăng giảm từ 34% xuống còn 28%, trong khi xe chạy dầu diesel giảm từ 14% xuống còn 10%.

CEO của đơn vị này nhận định việc giá xăng tại châu Âu có nơi vượt quá 2 euro/lít đang có tác động mạnh mẽ tới tâm lý người dùng. Vị lãnh đạo đồng thời cho biết lượng truy cập và đơn đặt hàng xe điện, hybrid đang tăng đáng kể.

So với xe mới, xe điện đã qua sử dụng có giá thấp hơn tới 40% và thường có sẵn, cho phép người dùng tiếp cận nhanh hơn với phương tiện trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động khó lường.

Xe điện mới được tìm kiếm nhiều

Nếu giá nhiên liệu tại Mỹ và châu Âu tiếp tục duy trì ở mức cao, giới chuyên gia dự báo người mua xe mới cũng sẽ chuyển hướng mạnh sang xe điện và hybrid.

Dữ liệu từ sàn thương mại điện tử OLX (Hà Lan) cho thấy lượng tìm kiếm xe điện tăng mạnh tại nhiều thị trường, bao gồm Pháp (+50%), Romania (+40%), Bồ Đào Nha (+54%) và Ba Lan (+39%), với đà tăng liên tục qua từng tuần. CEO của OLX nhận định sự bất ổn gần đây đã thúc đẩy một xu hướng chuyển đổi vốn đã diễn ra trước đó.

Ông Alastair Campbell, Phó Chủ tịch tăng trưởng tại công ty dữ liệu ô tô Marketcheck, cho rằng xu hướng này sẽ còn tiếp diễn khi thị trường dần hấp thụ tác động của các biến động toàn cầu.

Tại khu vực Bắc Âu, các nền tảng trực tuyến thuộc sở hữu của Vend cũng ghi nhận sự gia tăng rõ rệt trong doanh số xe điện. Cụ thể, nền tảng Blocket cho biết doanh số xe điện tăng 11% trong hai tuần đầu tháng 3, trong khi lượt xem tăng 17%.

Xu hướng tương tự cũng được ghi nhận tại Đan Mạch, nơi nền tảng Bilbasen báo cáo lượng tìm kiếm xe điện tăng mạnh do giá xăng leo thang.

Tại Đức, sàn giao dịch ô tô trực tuyến mobile.de cho biết tỷ lệ tìm kiếm xe điện đã tăng gấp ba lần kể từ đầu tháng 3, từ 12% lên 36%, trong khi số lượng yêu cầu từ khách hàng dành cho xe điện cũ tăng 66% so với tháng trước.

Ngay cả ở Mỹ - thị trường vốn chuộng xe xăng dầu cỡ lớn cũng đang có sự chuyển dịch. Ngay trong tuần đầu tiên xung đột Trung Đông bùng phát, nền tảng mua bán ô tô trực tuyến CarEdge ghi nhận lượng tìm kiếm xe điện tăng 20%, trong đó mức độ quan tâm đến các mẫu xe phổ biến như Tesla Model Y và Chevrolet Equinox gần như tăng gấp đôi.

KINH TẾ CHÂU ÂU CHỊU SỨC ÉP TỪ TRUNG ĐÔNG

Kinh tế châu Âu chịu áp lực khi xung đột Trung Đông đẩy giá năng lượng tăng, làm gia tăng bất định và buộc doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách thận trọng điều chỉnh.

Giá năng lượng biến động cùng những bất ổn địa chính trị đang tạo thêm sức ép lên kinh tế châu Âu. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách tại khu vực đang từng bước điều chỉnh để thích ứng với những biến động mới.

Tại một nhà máy hóa chất ở Đức, áp lực chi phí đang gia tăng nhanh chóng từ nguyên liệu, vận tải cho tới năng lượng. Những biến động này buộc doanh nghiệp phải thận trọng điều chỉnh kế hoạch, trong khi triển vọng vẫn còn nhiều bất định.

Bà Martina Nighswonger - Tổng Giám đốc điều hành, Công ty Chemiewerk Gechem, Đức cho hay: "Chúng tôi cần chi phí năng lượng có tính cạnh tranh, cần chi phí lao động có tính cạnh tranh và cần các điều kiện ổn định để lập kế hoạch. Nhưng hiện tại chúng tôi không có điều đó. Ngành hóa chất đang lúng túng vì không biết mọi thứ sẽ đi về đâu".

Từ câu chuyện doanh nghiệp, những tín hiệu thận trọng cũng đang lan rộng ra nền kinh tế Đức. Chỉ số môi trường kinh doanh do Viện Nghiên cứu Ifo công bố đã giảm trong tháng 3, cho thấy mức độ bất định gia tăng trong cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Clemens Fuest - Chủ tịch Viện nghiên cứu kinh tế Ifo, Đức cho biết: "Hoạt động kinh doanh hiện vẫn ổn định, nhưng có những rắc rối ở phía trước. Cuộc xung đột Trung Đông, giá năng lượng tăng và những hệ quả đang là vấn đề lớn đối với nền kinh tế. Các ngành sử dụng nhiều năng lượng như hóa chất, kim loại không kỳ vọng tích cực trong sáu tháng tới và tâm lý này cũng lan sang nhiều lĩnh vực dịch vụ".

Không chỉ ở Đức, trên toàn Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), đà phục hồi cũng đang chậm lại. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tổng hợp vẫn duy trì trên ngưỡng tăng trưởng, nhưng đã chạm mức thấp nhất kể từ tháng 5 năm ngoái.

Điều này đặt Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) trước một bài toán không dễ: Vừa kiểm soát lạm phát, vừa tránh làm suy yếu tăng trưởng. ECB cho biết, ngân hàng trung ương này vẫn có nhiều lựa chọn ứng phó tùy từng cấp độ của khủng hoảng.

Bà Christine Lagarde - Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết: "Chúng tôi có thể đánh giá tình hình một cách thận trọng, bởi nền kinh tế bước vào cú sốc lần này từ một nền tảng tương đối tốt. Chúng tôi sẽ không hành động cho đến khi có đủ thông tin, nhưng cũng sẽ không chần chừ khi cần thiết, bởi cam kết đưa lạm phát về mức 2% trong trung hạn là không thay đổi".

Tại cuộc họp chính sách mới đây, ECB đã giữ nguyên lãi suất như dự kiến, đồng thời cảnh báo về nguy cơ lạm phát tăng và tốc độ tăng trưởng chậm lại do xung đột. Giới đầu tư tài chính dự báo ECB có thể tăng lãi suất ít nhất hai lần trong năm nay, để kiềm chế áp lực giá cả.

CHÂU ÂU MẮC KẸT: MỸ GÂY ÁP LỰC, IRAN SIẾT NGUỒN DẦU

Các chính trị gia châu Âu có thể làm phật lòng cử tri nếu tham gia vào cuộc chiến của Mỹ ở Iran. Nhưng họ sẽ đối mặt với nguy cơ mất ổn định trong nước nếu không hành động để mở lại tuyến đường biển mà Iran đã phong tỏa.

Tổng thống Donald Trump chỉ trích các lãnh đạo châu Âu vì từ chối hỗ trợ mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz. “Họ phàn nàn về giá dầu cao mà họ buộc phải trả, nhưng lại bác bỏ một biện pháp quân sự đơn giản – nguyên nhân duy nhất khiến giá dầu tăng cao”, ông Trump viết trên mạng xã hội tuần trước.

Dù phát biểu của ông có phần bộc phát, nó làm cho thấy một điều rõ ràng: các lãnh đạo châu Âu rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Việc eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa đang gây khủng hoảng năng lượng toàn diện. Giá dầu và khí đốt tăng vọt khiến cử tri trên toàn châu Âu bất bình, gia tăng áp lực buộc các nhà lãnh đạo phải có hành động mạnh mẽ hơn để mở lại tuyến hàng hải.

Tuy nhiên, xu hướng chính trị tại châu Âu hiện nay là phản đối chiến tranh, khiến việc tham gia trở nên rủi ro hơn. Nhiều người châu Âu cho rằng chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel vào Iran là không cần thiết, bất hợp pháp và đe dọa cơ hội tăng trưởng mong manh. Châu Âu cũng vẫn bị ám ảnh bởi chiến tranh Iraq, cuộc chiến mà Anh từng ủng hộ và sau đó hối tiếc.

“Chúng tôi vẫn chia rẽ như thường lệ. Người châu Âu đang thể hiện sự yếu kém ở nhiều cấp độ. Chúng tôi đang hoàn toàn sốc trước những gì đang xảy ra”, Cựu Đại sứ Pháp tại Israel và Mỹ Gérard Araud, nói với New York Times.

Cuộc chiến đã bắt đầu làm thay đổi cán cân chính trị. Tại Ý, Thủ tướng Giorgia Meloni vừa thất bại trong một cuộc trưng cầu dân ý về cải cách hệ thống tư pháp, khiến vị thế chính trị của bà suy yếu. Việc bà vốn được coi là người thân cận với ông Trump càng bất lợi, đặc biệt khi nhà lãnh đạo Mỹ không báo cho bà trước khi khơi mào cuộc chiến.

Tại Pháp, đảng cực tả La France Insoumise phản đối can thiệp Trung Đông đã giành thêm lợi thế trong các cuộc bầu cử thị trưởng tuần trước, dù vướng vào nhiều tranh cãi. Giới phân tích cho rằng đảng này hưởng lợi từ lực lượng cử tri Hồi giáo đang bất bình với cuộc chiến.

Dù đứng trước nhiều rủi ro chính trị, châu Âu vẫn có lý do mạnh mẽ phải tìm ra cách đảm bảo eo biển Hormuz không bị phong tỏa lâu dài. Tại Đức, giá xăng đã vượt 2 euro/lít (tương đương 9,48 USD/gallon), buộc chính phủ phải áp dụng các biện pháp tốn kém như cắt giảm thuế và áp trần giá.

“Người châu Âu có lợi ích rõ ràng trong việc mở lại eo biển với tàu chở dầu và tàu thương mại, đồng thời chứng minh với các quốc gia vùng Vịnh nhỏ hơn rằng họ là đồng minh đáng tin cậy”, Cựu Đại sứ Anh Peter Westmacott nói.

“Vì vậy, cần đảm bảo rằng châu Âu chỉ hành động mang tính phòng thủ, trong khi những nước có năng lực tìm cách hỗ trợ”, ông Westmacott nêu ý kiến.

3 yếu tố kìm hãm

Tuy gây áp lực lên châu Âu, ông Trump không tạo điều kiện thuận lợi để họ ủng hộ mình. Mỹ đã không tham vấn đồng minh về chiến dịch chung với Israel, thậm chí trong nhiều trường hợp còn không báo trước. Điều này diễn ra sau giai đoạn quan hệ xuyên Đại Tây Dương căng thẳng ông Trump dọa tiếp quản Greenland và thay đổi lập trường về Ukraine.

Ông Trump cũng đưa ra những phát biểu xúc phạm các lãnh đạo châu Âu, đặc biệt là Thủ tướng Anh Keir Starmer - người đã nỗ lực xây dựng quan hệ với ông. Ông Trump nói ông Starmer “không phải là Winston Churchill”, đồng thời lan truyền một đoạn hài truyền hình chế giễu nhà lãnh đạo Anh.

Cựu đại sứ Mỹ tại NATO Nicholas Burns cho rằng những phát biểu “đáng chê trách” này tiếp nối chuỗi hành động thù địch, khiến việc châu Âu tham gia chiến dịch quân sự ở Iran trở nên khó khả thi về chính trị.

Ngay cả khi kêu gọi châu Âu hành động, ông Trump vẫn hạ thấp họ, nói rằng Mỹ thực ra không cần năng lực quân sự của lục địa này. Theo các nhà ngoại giao, điều này cho thấy mục tiêu thực sự của nhà lãnh đạo Mỹ là buộc châu Âu phải gánh rủi ro chính trị khi tham gia chiến dịch.

Các nhà phân tích cho rằng châu Âu có thể đóng góp quân sự, như triển khai tàu rà phá thủy lôi hoặc tàu hộ tống, nhưng giá trị lớn hơn nằm ở sự ủng hộ chính trị.

“Có những tình huống mà việc có thêm tàu sẽ hữu ích, nhưng đó không phải là cách tiếp cận của Trump”, tướng Pháp nghỉ hưu Michel Yakovleff nhận xét.

Ông cho rằng các lãnh đạo châu Âu đúng khi không “che chắn chính trị” cho ông Trump, vì nhà lãnh đạo Mỹ chưa làm rõ mục tiêu chiến lược hay lộ trình kết thúc chiến tranh.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang vận động hậu trường để Liên Hợp Quốc ủng hộ triển khai một chiến dịch hậu xung đột nhằm giữ eo biển Hormuz luôn mở. Các quan chức Liên minh châu Âu đề xuất mở rộng hoạt động của chương trình hàng hải hiện có ở Trung Đông.

Theo ông Araud, với kinh nghiệm đàm phán chương trình hạt nhân Iran, châu Âu có thể đóng vai trò ngoại giao. Tuy nhiên, ông cho rằng châu Âu đang bị kìm hãm bởi 3 yếu tố: sự thiếu tin tưởng của ông Trump đối với châu Âu; nỗi lo làm ông phật ý có thể ảnh hưởng đến Ukraine; và sự nghi ngờ của Iran đối với châu Âu.

“Chúng tôi có thể đóng vai trò trung gian, nhưng ông Trump lại muốn Pakistan làm điều đó. Iran cũng không tin chúng tôi; họ nghĩ chúng tôi đứng về phía Mỹ”, ông Araud nói.

Nguồn: Báo Tin Tức; CafeF; VTV; Tiền Phong