KINH TẾ EU TRƯỚC NGUY CƠ ĐÌNH LẠM KHI XUNG ĐỘT TÂY Á LEO THANG

Xung đột Tây Á đẩy giá dầu Brent vượt 100 USD, khiến kinh tế các nước khối EU đối mặt rủi ro đình lạm với tăng trưởng dự kiến giảm 0,4%.

Liên minh châu Âu (EU) đang phải đối mặt với rủi ro về một cú sốc "đình lạm" khi cuộc xung đột kéo dài tại Tây Á đẩy giá năng lượng lên cao và làm mờ mịt triển vọng kinh tế khu vực.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau hội nghị trực tuyến của Nhóm các bộ trưởng tài chính vùng Eurozone vào thứ Sáu vừa qua, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Valdis Dombrovskis cho biết các diễn biến căng thẳng trong những tuần gần đây đã khiến giá năng lượng tăng vọt.

Theo ghi nhận, giá dầu thô Brent đã duy trì ở mức trên 100 USD/thùng trong hai tuần liên tiếp.

Tình hình trở nên đặc biệt nghiêm trọng sau sự kiện ngày 28/2, khi Israel và Mỹ thực hiện các cuộc tấn công chung vào Tehran và một số thành phố khác của Iran.

Vụ việc đã khiến Lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei cùng nhiều chỉ huy quân sự cấp cao thiệt mạng. Đáp trả động thái này, Iran đã phóng hàng loạt tên lửa và thiết bị bay không người lái nhắm vào các căn cứ của Mỹ và Israel tại Tây Á.

Đáng chú ý, eo biển Hormuz, cửa ngõ chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ thế giới, hiện đã bị đóng cửa hoàn toàn.

Ông Dombrovskis nhận định rằng triển vọng kinh tế hiện đang bị bao phủ bởi sự bất định và EU rõ ràng đang đứng trước nguy cơ xảy ra cú sốc đình lạm. Đây là kịch bản nguy hiểm khi nền kinh tế rơi vào tình trạng tăng trưởng trì trệ đi kèm với lạm phát phi mã.

Theo dự báo của Ủy ban châu Âu, ngay cả khi sự gián đoạn nguồn cung năng lượng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, tăng trưởng kinh tế của EU năm 2026 vẫn có thể thấp hơn 0,4 điểm phần trăm so với dự báo mùa thu, trong khi lạm phát có thể tăng thêm tới 1 điểm phần trăm.

Trong trường hợp các đứt gãy nguồn cung trở nên nghiêm trọng và kéo dài hơn, mức tăng trưởng trong cả năm 2026 và 2027 có thể sụt giảm tới 0,6 điểm phần trăm.

Về các biện pháp ứng phó, giới lãnh đạo EU đã yêu cầu Ủy ban châu Âu chuẩn bị một "bộ công cụ" gồm các giải pháp tạm thời và có mục tiêu cụ thể.

Các đề xuất này bao gồm việc cắt giảm thuế điện năng, cải thiện hiệu quả hạ tầng lưới điện và hiện đại hóa Hệ thống mua bán khí thải của EU nhằm giảm thiểu sự biến động về giá.

Ủy ban châu Âu cũng sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên để thiết kế các chính sách cấp quốc gia, giúp giảm bớt gánh nặng cho các hộ gia đình và doanh nghiệp.

Dù vậy, ông Dombrovskis cũng lưu ý rằng các phản ứng chính sách cần được tính toán kỹ lưỡng để phù hợp với mục tiêu khử carbon dài hạn của khối, đồng thời tránh làm tăng tổng cầu đối với dầu mỏ và khí đốt.

Ưu tiên hàng đầu hiện nay là thiết lập một bộ giải pháp nhất quán nhằm xử lý tình trạng giá nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu tăng đột biến, song song với mục tiêu giảm dần sự phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu này.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu cũng thừa nhận rằng các chính phủ hiện không có nhiều dư địa tài khóa do ảnh hưởng từ các cú sốc kinh tế trước đó và nhu cầu chi tiêu quốc phòng tăng cao.

Dự kiến, EU sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đối tác quốc tế, và ông Dombrovskis sẽ tham dự cuộc họp chung của các Bộ trưởng Tài chính và Năng lượng nhóm G7 vào thứ Hai tới để thảo luận về các tác động toàn cầu cũng như các biện pháp ứng phó chung.

"CÔNG THỨC” ĐÀM PHÁN THƯƠNG MẠI CỦA EU: NỚI TAY VỚI THỊT BÒ, CỨNG RẮN VỚI RƯỢU VANG

Chỉ trong vài tuần qua, Ủy ban châu Âu (EC) đã hoàn tất các thỏa thuận thương mại với Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur), Ấn Độ và Australia. Trong đàm phán, Brussels luôn theo đuổi một công thức quen thuộc...

Công thức đó là mở cửa mạnh hơn cho các mặt hàng xuất khẩu của EU như rượu vang và ô tô, nhưng giữ lập trường thận trọng với thịt bò nhập khẩu vào khối.

Công thức chung

Trong khi thỏa thuận thương mại với Australia được xem là một thắng lợi địa chiến lược mới, nông dân EU lại phản ứng gay gắt với thỏa thuận mà khối này ký với Mercosur - khối thương mại gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay. Dù vậy, làn sóng phản đối thỏa thuận này hầu như không làm thay đổi cách tiếp cận quen thuộc của EC trên bàn đàm phán.

Một mặt, Brussels vẫn chấp nhận nhượng bộ ở nhóm hàng nông sản mà đối tác muốn đưa vào thị trường EU, chủ yếu là các mặt hàng phổ thông hoặc phân khúc trung cấp như thịt bò. Mặt khác, EC tiếp tục tìm cách thuyết phục đối tác mở thêm cửa cho các mặt hàng mà EU muốn đẩy mạnh xuất khẩu, gồm rượu vang, sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý (GI) và ô tô, dù kết quả đạt được còn khác nhau tùy thỏa thuận.

“EU có đủ thế mạnh để vươn lên thành một 'ông lớn' trong lĩnh vực nông sản thực phẩm”, ông ông Luc Vernet, đại diện tổ chức nghiên cứu Farm Europe tại Brussels, nhận định với trang tin Euronews.

Theo ông Vernet, EU cần một chiến lược rộng hơn, thay vì chỉ tập trung vào các sản phẩm giá trị gia tăng cao. Chiến lược đó cần bao trùm mọi lĩnh vực và mọi phân khúc chất lượng, bởi mô hình sản xuất của châu Âu không chỉ tạo ra các sản phẩm cao cấp mà còn bảo đảm chất lượng cao ở nhiều nhóm hàng khác nhau.

Tuy nhiên, thỏa thuận với Mỹ Latin đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ nông dân EU, do họ lo ngại thịt nhập khẩu giá rẻ sẽ tạo ra cạnh tranh không công bằng. Sự phản đối này thậm chí đã dẫn tới một vụ kiện, khiến quá trình phê chuẩn thỏa thuận với Mercosur bị tạm hoãn.

Theo thỏa thuận, Mercosur được phép xuất khẩu vào EU theo hạn ngạch hàng năm gồm 99.000 tấn thịt bò, 25.000 tấn thịt lợn và 188.000 tấn thịt gia cầm.

Dù thỏa thuận với Australia đã kèm thêm một số điều kiện đối với các hạn ngạch mới, nông dân EU vẫn lo ngại về thực tế rằng qua mỗi hiệp định thương mại, lượng thịt nhập khẩu vào khối lại tăng thêm, làm gia tăng sức ép cạnh tranh.

Những nhượng bộ với thịt bò

Trong suốt 6 năm đàm phán thương mại, Australia - quốc gia xuất khẩu thịt bò lớn thứ hai thế giới - liên tục thúc giục EU nới hạn ngạch đối với thịt bò và thịt cừu. Căng thẳng lên tới đỉnh điểm vào năm 2023, khi đàm phán đổ vỡ sau khi EU bác bỏ đề nghị cho Australia xuất khẩu 40.000 tấn thịt bò mỗi năm và chỉ chấp nhận mức 30.000 tấn.

Theo thỏa thuận cuối cùng đạt được vào thứ Ba tuần trước (24/3), Australia được xuất khẩu vào EU 30.600 tấn thịt bò mỗi năm theo hạn ngạch thuế quan ưu đãi. Với thịt cừu và thịt dê, hạn ngạch miễn thuế là 25.000 tấn mỗi năm. Ngoài ra, hạn ngạch với đường mía thô là 35.000 tấn đường và gạo là 8.500 tấn mỗi năm.

Brussels được cho là đã rút kinh nghiệm từ thỏa thuận với Mercosur bằng cách đặt thêm nhiều điều kiện đối với các hạn ngạch này. Theo đó, thịt bò nhập khẩu từ Australia phải đến từ đàn bò nuôi bằng cỏ và hạn ngạch được nâng dần trong vòng 10 năm. Với thịt cừu, lộ trình tăng hạn ngạch là 7 năm, còn gạo là 5 năm. Riêng đường phải đáp ứng yêu cầu chứng nhận theo một cơ chế bền vững.

Ngoài ra, thỏa thuận còn kèm các điều khoản tự vệ - tức cơ chế cho phép hai bên can thiệp nếu thị trường bị xáo trộn. Các điều khoản này có hiệu lực trong 7 năm, nhưng với những mặt hàng nông sản nhạy cảm, thời hạn được kéo dài hơn, lên 15 năm đối với thịt bò, 12 năm với thịt cừu và 10 năm với gạo.

Tuy nhiên, trao đổi với Euronews, một đại diện tổ chức nông dân cho rằng vẫn còn nhiều hoài nghi về hiệu quả thực tế của các cơ chế tự vệ trên.

“Kinh nghiệm của chúng tôi cho thấy việc kích hoạt các biện pháp tự vệ như vậy trên thực tế là rất khó vì nông dân sẽ phải tự chứng minh rằng mình đang chịu thiệt hại”, người này cho biết.

Ưu tiên rượu vang và ô tô

Trái lại, lĩnh vực nông nghiệp ít gây tranh cãi hơn nhiều thảo thuận thương mại của EU với Ấn Độ, bởi chính New Delhi cũng không muốn mở cửa mạnh thị trường nông nghiệp do đây là lĩnh vực nhạy cảm trong nước, đặc biệt là ngành sữa. Vì vậy, phần lớn các mặt hàng nhạy cảm của EU hầu như không trở thành điểm nóng trên bàn đàm phán.

Thay vào đó, Brussels dồn trọng tâm vào việc mở thêm thị trường cho các mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của EU, đặc biệt là rượu vang và ô tô. Theo thỏa thuận với New Delhi, thuế quan của Ấn Độ với rượu vang cao cấp từ EU sẽ giảm từ 150% xuống 20%, còn rượu vang phân khúc trung cấp giảm xuống 30% trong vòng 7 năm.

Đối với ô tô nhập khẩu từ EU, Ấn Độ sẽ giảm thuế quan từ 110% xuống 10% theo lộ trình 10 năm. Tuy nhiên, mức thuế ưu đãi này chỉ áp dụng cho tối đa 250.000 xe mỗi năm. Điều đó cũng đồng nghĩa khi mức thuế thấp hơn bắt đầu có hiệu lực, các hãng xe Trung Quốc có thể đã củng cố vị thế đáng kể tại thị trường Ấn Độ.

Trong đàm phán với Australia, EU muốn mở thêm thị trường cho rượu vang châu Âu nhưng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà sản xuất trong nước của Australia. Tuy nhiên, thỏa thuận cuối cùng vẫn công nhận và bảo hộ hơn 1.600 chỉ dẫn địa lý đối với rượu vang của EU, cùng hơn 50 chỉ dẫn địa lý mới đến từ 12 nước thành viên.

Riêng với Prosecco, Australia vẫn được phép dùng tên gọi này trên thị trường nội địa để chỉ rượu được làm từ một giống nho vỏ xám, với điều kiện tên gọi đó phải đi kèm chỉ dẫn địa lý của Australia. Đổi lại, Canberra cam kết sau 10 năm sẽ chấm dứt xuất khẩu các loại rượu mang tên gọi này.

Ngoài rượu vang, EU cũng giành được cơ chế bảo hộ cho 165 chỉ dẫn địa lý đối với nông sản và thực phẩm cũng như 231 chỉ dẫn địa lý đối với đồ uống có cồn mạnh.

Tuy nhiên, Brussels không thuyết phục được Australia bãi bỏ thuế quan đối với xe sang, mà chỉ giành được một số ưu đãi cho xe điện từ EU. Đổi lại, EU có điều kiện tiếp cận thuận lợi hơn với các nguyên liệu thô quan trọng của Australia - một ưu tiên lớn của khối và cũng có thể là lý do khiến Brussels chấp nhận nhượng bộ thêm trong đàm phán về thịt.

HÀNG NGHÌN NGƯỜI BIỂU TÌNH TRÊN KHẮP HY LẠP PHẢN ĐỐI XUNG ĐỘT Ở TRUNG ĐÔNG

Mới đây, hàng nghìn người dân Hy Lạp đã xuống đường tham gia vào các cuộc biểu tình trên khắp đất nước để phản đối cuộc xung đột tại Trung Đông trong bối cảnh cuộc xung đột này đã bước sang tháng thứ hai.

Các cuộc biểu tình ở Hy Lạp được tổ chức bởi nhiều nhóm khác nhau, bao gồm các đảng phái chính trị cánh tả, hiệp hội sinh viên, công đoàn, các tổ chức cộng đồng người di cư và tổ chức phi chính phủ. Hoạt động biểu tình không chỉ diễn ra tại thủ đô Athens của Hy Lạp mà còn lan rộng đến nhiều thành phố lớn khác như Thessaloniki, Patras và Heraklion. Tại Athens, người biểu tình tập trung bên ngoài tòa nhà Quốc hội, sau đó tuần hành qua các con phố trung tâm và đến Đại sứ quán Mỹ.

Những người biểu tình kêu gọi chấm dứt ngay lập tức cuộc xung đột tại Trung Đông, đồng thời kêu gọi Chính phủ Hy Lạp không tham gia vào cuộc xung đột, ưu tiên chi tiêu công cho y tế và giáo dục thay vì tăng ngân sách quốc phòng.

Theo những người tham gia biểu tình, các cuộc biểu tình nhằm gửi đi thông điệp phản đối cuộc xung đột tại Trung Đông, cũng như các sáng kiến của Liên minh châu Âu khiến tình hình xung đột leo thang. Hoạt động này cũng nhằm đảm bảo các thế hệ tương lai sẽ không phải gánh chịu hậu quả nặng nề từ những xung đột hiện tại.

Các cuộc biểu tình tại Hy Lạp diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông kéo dài hơn một tháng qua đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho các bên tham gia. Theo ước tính, hơn 1.900 người Iran đã thiệt mạng và hơn 24.800 người bị thương. Phía Mỹ và Israel cũng ghi nhận ít nhất 19 binh sĩ Israel cùng 13 binh sĩ Mỹ hy sinh. Cuộc xung đột cũng đã đẩy giá dầu tăng cao, gây bất ổn thị trường năng lượng quốc tế và áp lực lên nền kinh tế toàn cầu.

CHẤN ĐỘNG XE CHỞ 12 TẤN KITKAT BỊ CƯỚP TRẮNG TRÊN ĐƯỜNG VẬN CHUYỂN TẠI Ý, NESTLÉ LÊN TIẾNG

Một vụ trộm hiếm gặp tại châu Âu khiến hơn 12 tấn KitKat “bốc hơi” khi đang trên đường từ Ý sang Ba Lan, làm dấy lên lo ngại về tình trạng trộm hàng hóa ngày càng gia tăng.

Hơn 400.000 thanh KitKat đã bị đánh cắp trong tuần này tại châu Âu, theo thông báo từ Nestlé.

Cụ thể, trong thông cáo phát đi ngày 27/3, Nestlé cho biết khoảng 12 tấn KitKat, tương đương 413.793 thanh kẹo, đã bị lấy cắp sau khi rời khỏi nhà máy sản xuất tại Ý và đang trên đường vận chuyển tới Ba Lan.

“Chúng tôi luôn khuyến khích mọi người dành thời gian nghỉ ngơi với KitKat, nhưng có vẻ như những kẻ trộm đã ‘áp dụng’ thông điệp đó hơi quá đà khi cuỗm luôn hơn 12 tấn sô-cô-la.” đại diện thương hiệu KitKat nói trong thông cáo, ám chỉ slogan nổi tiếng của hãng.

Theo Nestlé, lô hàng này ban đầu đang được vận chuyển tới một trung tâm phân phối trước khi được đưa ra thị trường trên khắp châu Âu. Tuy nhiên, toàn bộ số hàng đã “biến mất” trong quá trình vận chuyển và đến nay chiếc xe tải chở hàng vẫn chưa được tìm thấy.

Công ty cảnh báo số kẹo bị đánh cắp có thể bị tuồn ra thị trường thông qua các kênh không chính thức tại châu Âu. Dù vậy, mỗi sản phẩm đều có mã lô riêng, cho phép truy vết nếu được quét bằng hệ thống kiểm tra.

“Nếu phát hiện trùng khớp, hệ thống sẽ đưa ra hướng dẫn cụ thể để thông báo cho KitKat, từ đó chúng tôi có thể phối hợp xử lý bằng chứng,” phía công ty cho biết, dẫn thông tin từ trang tin châu Âu DW.

Trong tuyên bố, KitKat cũng nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của tình trạng trộm cắp hàng hóa. “Dù chúng tôi đánh giá cao ‘gu’ của những kẻ đứng sau vụ việc, thực tế là trộm hàng đang trở thành vấn đề ngày càng nghiêm trọng với các doanh nghiệp ở mọi quy mô,” đại diện thương hiệu nói.

Nestlé cho biết các thủ đoạn trộm cắp ngày càng tinh vi và phức tạp, buộc công ty phải công khai vụ việc nhằm nâng cao nhận thức về xu hướng tội phạm đang gia tăng này.

Hiện vụ việc vẫn đang được điều tra và phía Nestlé chưa đưa ra thêm bình luận.

Nguồn: Công Luận; VnEconomy; VOV; CafeF