BẤT ĐỒNG ĐỔI GIỜ HÈ - ĐÔNG

Từ hôm nay, 27/10/2024, nước Pháp và nhiều nước Châu Âu đổi sang giờ mùa đông (lùi lại một giờ). Biện pháp đổi từ giờ mùa hè sang giờ mùa đông và ngược lại được thực hiện 2 lần một năm, nhằm tiết kiệm năng lượng, tuy nhiên việc làm này gây nhiều tranh cãi trong Liên Hiệp Châu Âu. Nghị Viện Châu Âu năm 2019 đã thông qua quyết định bỏ việc đổi giờ, gia hạn đến năm 2021 tất cả các nước thành viên thống nhất áp dụng. Nhưng đến giờ các nước vẫn không thể nhất trí.

Thông tín viên Pierre Benazet tại Bruxelles  cho biết thêm thông tin :

Không có gì thay đổi sau 3 năm. Tuy nhiên, một cuộc tham khảo ý kiến dân trong Châu Âu  đã cho thấy 80% trong số họ không muốn đổi giờ nữa. Năm 2019, Nghị Viện Châu Âu đã thông qua nghị quyết hủy bỏ việc đổi giờ. Hơn nữa, việc tiết kiệm năng lượng nhờ đổi giờ cũng không đáng kể. Mặc dù vậy, 27 nước Liên Âu vẫn không bỏ được việc đổi giờ. Đó là việc mỗi nước tự chọn, Liên Hiệp Châu Âu chỉ đóng vai trò điều phối thời điểm.

Vấn đề là ở chỗ không ai đồng ý. Các nước bắc Âu thích giữ lại giờ mùa đông, còn các nước phía nam thì lại muốn giờ mùa hè. Như thế không còn là quy định chung để phối hợp giữa các nước mà hiện đại đa số ở trong cùng múi giờ.

Kết cục là vấn đề bị xếp xó. Ban đầu người ta giải thích là vì lý do dịch Covid, sau đó là phải lo phục hồi kinh tế, rồi lý do tình hình Ukraina. Giờ đây, có lẽ người ta lại chờ có cuộc khủng hoảng mới để đổ lỗi cho việc duy trì đổi giờ.

Việc đổi giờ đã bắt đầu ở Pháp từ năm 1916 và bị gián đoạn trong ba thập kỷ (1945-1976). Đến giờ, không có vẻ gì việc đổi giờ sẽ bị bỏ.

NGƯỜI DÂN EU “THỜ Ơ” VỚI TIẾT KIỆM VÀ TRÁI PHIẾU

Cổ phiếu và bất động sản, cùng với vàng và tiền kỹ thuật số, đang nổi lên ở châu Âu như những kênh giữ tiền.

Cổ phiếu và bất động sản, cùng với vàng và tiền kỹ thuật số, đang nổi lên ở châu Âu như những kênh giữ tiền, khi lãi suất giảm làm cho tiết kiệm và trái phiếu trở nên kém hấp dẫn.

Nhật báo Le Figaro ra tại Pháp cách đây hai ngày có bài về tiền gửi tiết kiệm của người Pháp trước thách thức lãi suất xuống thấp. Lãi suất sẽ còn tiếp tục giảm. Vậy thì người có tiền gửi liệu có nên xem xét các kênh khác giữ tiền hiệu quả hơn không?

Tờ báo dành hai trang khổ lớn phân tích các phương án. Tóm tắt là "cổ phiếu và bất động sản đang lấy lại phong độ, còn những sản phẩm tài chính khác dựa trên lãi suất, như tiền gửi tiết kiệm hay trái phiếu không còn hấp dẫn". "Lãi suất tiết kiệm sẽ trụ được ở mức 3% cho tới cuối tháng Giêng năm sau, trái phiếu mất sức hấp dẫn vì chỉ được 4%". "Chứng chỉ quỹ bảo hiểm nhân thọ cũng khó duy trì lãi suất như lúc này, mặc dù vẫn còn chút cơ hội". Theo bài báo, lãi suất xuống thấp đang làm cho 4 kênh giữ tiền khác nổi lên, đó là cổ phiếu, bất động sản đang phục hồi nhờ các hộ gia đình lại có thể vay tiền mua nhà thế chấp, vàng và tiền kỹ thuật số, mặc dù hai kênh này đang ở mức giá rất cao. Bài báo trích quan điểm của một quỹ quản lý tài sản, rằng "lãi suất đang giảm, mọi người nhận thấy, giờ là lúc rút tiền tiết kiệm để mạo hiểm thêm một chút, với kỳ hạn dài hơn và nhất là với lợi nhuận lớn hơn".

Lạm phát không còn là mối bận tâm, nhưng luôn còn đó nhu cầu bảo toàn số tiền tiết kiệm và nếu gia tăng thêm được thì càng tốt. Tờ Vaterland ra tại Liechtenstein gợi ý, những người thận trọng nên quan tâm tới tiết kiệm lãi suất cố định với kỳ hạn dài. Bài báo viết: "Lãi suất khi gửi tiền sẽ được giữ nguyên trong suốt kỳ hạn, bất kể ngân hàng Trung ương sau đó quyết định ra sao". "Tiền gửi kỳ hạn cố định không chỉ mang lại lợi nhuận ổn định, mà còn an toàn nhờ cơ chế bảo vệ tiền gửi", hầu như không có rủi ro, có điều là lãi suất rất thấp, tại nước này chỉ vẻn vẹn 1,4%/năm, ngang bằng lạm phát hiện tại, nói cách khác là chỉ giúp bảo toàn phần nào giá trị số tiền tiết kiệm.

Quyết định thế nào thì cũng nên nhanh, bởi vì cơ hội lúc này không kéo dài, theo tờ L'Economia ra tại Italy. Bài báo viết: "Cho đến nay, cắt giảm lãi suất cơ bản chưa kịp có tác động nhiều tới tài khoản tiết kiệm và trái phiếu, lợi nhuận vẫn có vẻ thú vị, đặc biệt là khi so sánh với thập kỷ trước". Nhưng "trong một vài tháng tới, lợi suất có thể sẽ thấp hơn và bảo vệ tiền trước lạm phát sẽ khó hơn". "Tốt hơn hết, hãy ẩn nấp ngay từ hôm nay". "Nhưng mà ẩn nấp vào đâu?". Bài báo đưa ra ba kênh: "tiết kiệm dài hạn, trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi". Xem ra trong chuyện này, người Italy có vẻ thận trọng hơn nhiều so với người Pháp.

NGHỊCH CẢNH ĐẶC TRƯNG Ở CHÂU ÂU

Ở trên cùng châu lục, cùng chịu tác động trực tiếp bởi cuộc xung đột Ukraine, cùng liên quan trực tiếp tới EU, NATO, khối phương Tây nói chung và Nga, nhưng kết quả các cuộc bầu cử vừa qua ở Moldova và Georgia lại rất khác nhau.

Cùng tại châu Âu, Moldova có cuộc bầu cử tổng thống và cuộc trưng cầu dân ý về việc đất nước này nên hướng về đâu, dựa cậy vào ai. Ở Georgia có cuộc bầu cử quốc hội.

Ở cả hai nơi, các cuộc bầu cử này đều nhằm giải quyết những vấn đề đang tồn tại, nhưng đồng thời cũng quyết định định hướng cho tương lai. Sự chênh lệch về tỷ lệ phiếu bầu giữa thắng và thua tuy rất nhỏ, nhưng đủ để đưa lại kết quả phân định cụ thể.

Kết quả cuối cùng là phe thân EU và phương Tây thắng trong cả 2 cuộc bỏ phiếu ở Moldova, và phía thân Nga, không thân thiện với EU và phương Tây bị thua. Còn ở Georgia thì ngược lại, khi phe cánh được coi là thân Nga và không thân thiện với EU vốn cầm quyền liên tục từ năm 2012 lại tiếp tục chiến thắng.

Từ nghịch cảnh giữa Moldova và Georgia, có thể mường tượng thực trạng và triển vọng tương lai của châu Âu. Cuộc xung đột Ukraine và cuộc đối đầu quyết liệt giữa Nga với EU, NATO và khối phương Tây đang tiếp tục làm châu Âu bị phân rẽ thành những tập hợp lực lượng chính trị, phe nhóm các quốc gia khác nhau. Nội bộ châu lục bị phân hóa rất sâu sắc và các nhóm phái đối tác chênh lệch nhau không nhiều về thế và lực trong cuộc chơi chính trị quyền lực với nhau trong khuôn khổ quốc gia, cũng như ở phạm vi toàn châu lục. Nhân tố ý thức hệ và hệ giá trị đóng vai trò ngày càng nổi bật.

Cho nên, cả hiện tại lẫn trong tương lai không ngắn, châu Âu tiếp tục không yên bình về chính trị và xã hội, tiếp tục sa sút vị thế, ảnh hưởng và vai trò trên nhiều phương diện của chính trị thế giới, ngày càng thêm xa thời hoàng kim mà châu lục từng đã có.

CHÂU ÂU LO NGẠI CHÍNH SÁCH THUẾ CỦA TRUMP NẾU ÔNG TÁI ĐẮC CỬ

Liên minh châu Âu (EU) ngày càng phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu Mỹ và đang lo ngại bị tổn thương trước những cú sốc tiềm ẩn từ chính sách thương mại của ông Trump, một khi ứng cử viên Đảng Cộng hòa tái đắc cử vào tháng 11 tới.

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, ứng cử viên Đảng Cộng hòa có một “bí quyết” thương mại mà ông khẳng định sẽ không ngại sử dụng nếu tái đắc cử vào tháng 11 tới: đó là áp mức thuế quan chung lên tới 20% đối với tất cả các sản phẩm nhập khẩu từ nước ngoài. Phát biểu tại một cuộc mít tinh ở Bắc Carolina hôm 21/10, Cựu Tổng thống Trump bày tỏ: “Ngoài tình yêu và tôn giáo, có một từ đẹp đẽ nhất: đó là thuế quan".

Chính ông Trump từng đe dọa sẽ đánh thuế 60% đối với các sản phẩm của Trung Quốc và áp thuế quan lên tới 200% đối với ô tô được sản xuất tại biên giới Mehico. Ông hy vọng công cụ thương mại này sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước tạo ra việc làm và thu hẹp thâm hụt liên bang thông qua nguồn thuế bổ sung từ nhập khẩu.Trong khi các đồng minh ở châu Âu lo ngại, thiệt hại do mức thuế quan mà ông Trump đưa ra có thể rất thảm khốc với các nhà xuất khẩu châu lục này.

Vậy liệu chính sách thuế quan có phần “cực đoan” đó có thể ảnh hưởng tới mối quan hệ thương mại EU-Mỹ? Trên thực tế, đây là mối quan hệ thương mại lớn nhất thế giới, với khoảng 1000 tỷ euro hàng hóa và dịch vụ hàng năm. EU được hưởng lợi nhiều nhất từ thương mại hàng hóa, đạt thặng dư 156 tỷ euro chỉ riêng trong năm ngoái, so với mức thâm hụt 104 tỷ euro trong lĩnh vực dịch vụ.

Theo ước tính kinh tế cực đoan nhất, mức thuế suất chung 10% hoặc 20% sẽ khiến các công ty Mỹ phải trả nhiều chi phí hơn khi nhập khẩu hàng hóa từ EU, nghĩa là kim ngạch xuất khẩu của EU qua bờ Đại Tây Dương có thể giảm tới 1/3 ở một số lĩnh vực. Các chuyên gia kinh tế dự đoán, các ngành như máy móc, xe cộ và hóa chất - chiếm tới 68% kim ngạch xuất khẩu của EU sang Mỹ vào năm ngoái - sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Điều này sẽ khiến Đức, nền kinh tế số 1 châu Âu, đặc biệt dễ bị tổn thương trước các cú sốc, do nước này phụ thuộc vào xuất khẩu sang Mỹ trong các lĩnh vực này.

Theo ước tính của Goldman Sachs, mức thuế quan toàn diện 10% sẽ làm giảm 1% GDP của khu vực đồng euro. Những dự đoán cực đoan hơn cho rằng mức thuế của ông Trump sẽ khiến tăng trưởng của khu vực đồng euro giảm 1,5% vào năm 2028. Kịch bản như vậy sẽ đẩy nền kinh tế vốn đã chịu nhiều áp lực đến bờ vực suy thoái.

Các nhà phân tích dự đoán, trong trường hợp cựu Tổng thống Trump đắc cử, EU có thể sẽ tìm cách đạt được thỏa thuận với nhà lãnh đạo này trước khi lựa chọn áp dụng thuế quan trả đũa. Zach Meyers, chuyên gia từ Trung tâm cải cách châu Âu cho biết: "Trong trường hợp ông Trump tái đắc cử Tổng thống, EU và các nước khác sẽ tìm cách tìm ra một giải pháp, trao đổi một lợi ích kinh tế hay thứ gì đó để chứng minh rằng ông đã đạt được thành công to lớn, chẳng hạn như các thỏa thuận mua hàng hóa của Mỹ".

Giới phân tích bình luận, nếu Tổng thống nhiệm kỳ tới là ông Donald Trump, rất có thể các cố vấn kinh tế của ông sẽ cân nhắc việc hạn chế tham vọng áp thuế quan cao để tránh nguy cơ bất ổn kinh tế trong nước, bởi lẽ việc làm này chắc chắn sẽ dẫn đến lạm phát tăng đột biến và các công ty nhập khẩu của Mỹ có thể quyết định chuyển chi phí thuế quan cho các nhà xuất - nhập khẩu.

ANH-EU NỖ LỰC XÍCH LẠI GẦN NHAU

Tìm cách "cài đặt lại" mối quan hệ với Liên minh châu Âu (EU), đưa thương mại quốc tế trở thành chìa khóa phục hồi tăng trưởng kinh tế trong nước được Chính phủ Thủ tướng Anh Keir Starmer xác định là nhiệm vụ ưu tiên. Đây được đánh giá là bước đi đúng hướng, bởi Xứ sở sương mù vẫn có mối liên kết khó tách rời với EU, nhất là về mặt kinh tế, dù không còn là thành viên Liên minh cờ xanh.

Tới đây, trả lời phỏng vấn báo giới tại Geneva (Thụy Sĩ), Bộ trưởng Thương mại Anh Douglas Alexander nhấn mạnh, cuộc trưng cầu ý dân năm 2016 về việc Anh rời EU, còn gọi là Brexit, đã khiến chính sách thương mại của Anh gián đoạn đáng kể và Chính phủ Thủ tướng Keir Starmer cần điều chỉnh triển vọng tăng trưởng thương mại của nước này. Trên thực tế, khoảng 47% hoạt động thương mại hiện nay của Anh có liên quan đến EU, cho nên việc thiết lập lại mối quan hệ thương mại Anh-EU đang được cấp bách thúc đẩy.

Ngày 12/10 vừa qua đánh dấu 100 ngày đầu tiên điều hành đất nước của Chính phủ mới tại Anh. Trong khoảng thời gian quan trọng này, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thể hiện rõ quyết tâm tái thiết lập mối quan hệ hữu hảo với các quốc gia EU, qua đó tìm giải pháp nới lỏng các rào cản thương mại và hạn chế do Brexit tạo ra. Tạp chí Politico nhận định, ông Keir Starmer đã tận dụng các cơ hội để đối thoại với các nhà lãnh đạo EU, trong đó đáng chú ý là có 5 lần gặp Thủ tướng Đức Olaf Scholz và 4 lần gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Đặc biệt, chuyến thăm trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) của người đứng đầu Chính phủ Anh hồi đầu tháng 10/2024 được cho là mở ra chương mới trong mối quan hệ giữa hai bờ eo biển Manche. Mới đây, Chính phủ Anh cũng ghi điểm với thành tựu lớn về đối ngoại đầu tiên trong giai đoạn hậu Brexit, khi hoàn tất thỏa thuận quốc phòng mang tính bước ngoặt với Đức, thành viên có tầm ảnh hưởng lớn trong EU.

Khác với các chính phủ bảo thủ trước đây, Chính phủ do Công đảng tại Anh lãnh đạo đặt mục tiêu thay đổi cách tiếp cận trong quan hệ với EU và đã có những bước đi mạnh mẽ, thiết thực giữa lúc tình hình địa chính trị ngày càng bất ổn. Hơn 4 năm sau khi Vương quốc Anh chính thức rời "mái nhà chung EU" vào tháng 1/2020, phần lớn các chuyên gia và người dân nước Anh đều cho rằng Brexit để lại những hậu quả đáng kể cho nền kinh tế của quốc gia châu Âu này.

Ông John Springford tại Trung tâm nghiên cứu cải cách châu Âu (Anh) nhận định, tăng trưởng thương mại hàng hóa và dịch vụ bị bỏ lỡ do Brexit khiến xuất khẩu của Anh mất khoảng 23 tỷ bảng/quý, tương đương mức giảm khoảng 4%-5% GDP, so với mức nếu Anh vẫn ở trong khối.

Ngoài ra, nguồn cung lao động của Anh cũng bị thắt chặt do Brexit chấm dứt sự di chuyển tự do từ EU. Thị trưởng thủ đô Luân Đôn của Anh Michael Mainelli cho biết, có 525.000 lao động tại Luân Đôn vào năm 2016 và thành phố này đã bị mất gần 40.000 lao động sau Brexit. Bởi vậy, việc Anh nối lại quan hệ với EU là cần thiết, trong bối cảnh Công đảng cầm quyền coi tăng trưởng kinh tế là ưu tiên hàng đầu.

Về phía EU, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen khẳng định EU muốn Anh tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ Brexit trước khi xem xét cải thiện các điều kiện thương mại, đồng thời kêu gọi các bên thực hiện nghiêm túc Thỏa thuận Brexit, Khuôn khổ Windsor và Thỏa thuận Thương mại và Hợp tác (TCA).

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên giữa EU và Anh sau Brexit sẽ được tổ chức vào đầu năm 2025. Dù đều bày tỏ thiện chí cải thiện quan hệ nhưng lãnh đạo hai bên thừa nhận rằng, vẫn còn nhiều điều phải làm để xây dựng một mối quan hệ hợp tác lâu dài, hiệu quả trong bối cảnh hậu Brexit đầy thách thức.

Ngồi "ghế nóng", Thủ tướng Anh Keir Starmer phải gánh vác nhiệm vụ phức tạp là quản lý đất nước thời hậu Brexit với hàng loạt hệ lụy từ "cuộc chia tay lịch sử" giữa Anh và EU. Cam kết không xem xét việc Anh quay lại thị trường chung EU hay khôi phục tự do đi lại giữa hai bên, Thủ tướng Anh khẳng định hướng tới mục tiêu "làm cho Brexit trở nên hiệu quả". Nỗ lực hàn gắn mối quan hệ Anh-EU cũng là một phần trong chiến lược rộng lớn của Chính phủ Thủ tướng Keir Starmer nhằm gia tăng vị thế của nước Anh trên trường quốc tế.

Nguồn: RFI; VTV; Thanh Niên; CafeF; Nhân Dân