ĐỨC TRANH LUẬN VỀ BÀI TOÁN CẤM MẠNG XÃ HỘI VỚI TRẺ U16

Chính trường Đức đang xuất hiện cuộc tranh luận mới về việc có nên đặt ra độ tuổi tối thiểu sử dụng mạng xã hội ở mức 16, trong bối cảnh gia tăng lo ngại về tác động tiêu cực của môi trường số đối với trẻ em và thanh thiếu niên.

Phe bảo thủ thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Friedrich Merz cho biết đang xem xét khả năng áp dụng lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, các đối tác trong liên minh cầm quyền từ đảng Dân chủ Xã hội (SPD) bày tỏ sự dè dặt với phương án cấm toàn diện, cho rằng cần ưu tiên các biện pháp kiểm soát từ phía chính các nền tảng.

Lo ngại về mặt trái của mạng xã hội

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu tăng cường thảo luận về an toàn số cho trẻ vị thành niên, sau khi Australia trở thành nước đầu tiên ban hành lệnh cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội vào năm ngoái. Mối quan tâm chung xoay quanh các rủi ro như bắt nạt qua mạng, phát ngôn thù ghét, tin giả, quấy rối tình dục trực tuyến và nội dung không phù hợp với lứa tuổi.

Ông Dennis Radtke, người đứng đầu nhánh lao động có ảnh hưởng trong CDU, cho rằng tốc độ phát triển và biến đổi của mạng xã hội đang vượt quá khả năng trang bị kiến thức truyền thông cho giới trẻ.

Theo ông, ở nhiều không gian trực tuyến, mạng xã hội đã trở thành nơi lan truyền thù ghét và thông tin sai lệch. Vì vậy, việc xem xét áp dụng giới hạn độ tuổi, theo hướng tham khảo kinh nghiệm của Australia, là một ý tưởng đáng hoan nghênh nhằm thiết lập rào chắn bảo vệ trẻ em.

Quan điểm thận trọng từ đối tác liên minh

Ở chiều ngược lại, đại diện SPD nhấn mạnh cách tiếp cận dựa trên quản lý nền tảng thay vì cấm đoán tuyệt đối. Ông Johannes Schätzl, người phát ngôn về chính sách số của SPD, cho rằng mạng xã hội không chỉ mang rủi ro mà còn mở ra cơ hội cho giới trẻ tham gia đời sống xã hội và hình thành quan điểm cá nhân.

Theo ông, trọng tâm cần đặt vào việc buộc các công ty công nghệ điều chỉnh mô hình kinh doanh để bảo đảm mức độ bảo vệ phù hợp cho người trẻ, bao gồm các biện pháp an toàn rõ ràng và hạn chế những hệ thống đề xuất nội dung dựa trên thuật toán có tính “lôi kéo” đối với trẻ vị thành niên.

Trong bối cảnh đó, ông cho rằng một lệnh cấm toàn diện với người dưới 16 tuổi hiện chưa chắc là giải pháp hiệu quả.

Kiến nghị thảo luận tại đại hội đảng

Báo Bild cho biết tổ chức CDU tại bang Schleswig-Holstein đã đệ trình một kiến nghị để thảo luận tại đại hội toàn quốc của đảng dự kiến diễn ra trong tháng 2 này. CDU hiện là đảng lớn nhất trong chính phủ liên minh Đức, cùng với SPD trung tả.

Nội dung kiến nghị đề xuất quy định độ tuổi tối thiểu theo luật định là 16 đối với các “nền tảng mở”, đi kèm cơ chế xác minh độ tuổi bắt buộc. Theo lập luận được nêu, biện pháp này sẽ tạo ra ranh giới bảo vệ rõ ràng, đồng thời tính đến các nhu cầu phát triển đặc thù của thanh thiếu niên.

Dù không nêu danh sách cụ thể, kiến nghị được cho là có đề cập đến các nền tảng phổ biến như TikTok, Instagram và Facebook.

Tổng thư ký CDU Carsten Linnemann bày tỏ ủng hộ quy định độ tuổi nghiêm ngặt. “Tôi ủng hộ việc sử dụng mạng xã hội từ 16 tuổi trở lên”, ông nói.

“Trẻ em có quyền được là trẻ em. Chúng ta phải bảo vệ các em khỏi thù ghét, bạo lực, tội phạm và thông tin sai lệch mang tính thao túng trong thế giới số. Trên mạng xã hội, các em tiếp xúc với những nội dung mà các em không thể phân loại và xử lý”.

Vấn đề an toàn số ngày càng được chú trọng

Tại Đức, các cuộc thảo luận về ảnh hưởng của mạng xã hội đối với trẻ em đã gia tăng trong thời gian gần đây. Năm ngoái, chính phủ đã thành lập một Ủy ban đặc biệt nhằm nghiên cứu các biện pháp bảo vệ giới trẻ trước những nguy cơ trên không gian mạng. Báo cáo của Ủy ban này dự kiến được công bố vào cuối năm nay.

Người đứng đầu cơ quan điều phối các nhà quản lý truyền thông cấp bang cũng cho biết những vấn đề như bắt nạt qua mạng, quấy rối tình dục trực tuyến và phát ngôn thù ghét đang được xem xét một cách nghiêm túc.

Cuộc tranh luận hiện nay cho thấy Đức đang đứng trước bài toán cân bằng giữa bảo vệ trẻ em trước rủi ro số và bảo đảm quyền tiếp cận, tham gia không gian trực tuyến của thế hệ trẻ - một thách thức ngày càng phổ biến đối với các xã hội số hiện đại.

NGÔI LÀNG TỰ CHỦ NĂNG LƯỢNG, 15 NĂM KHÔNG HÓA ĐƠN ĐIỆN, NƯỚC, SƯỞI

Trong khi nhiều quốc gia châu Âu chật vật vì giá điện, giá khí đốt leo thang, một ngôi làng nhỏ ở Đức với chưa đến 200 cư dân đã tự chủ hoàn toàn điện và nhiệt từ năng lượng tái tạo suốt hơn một thập kỷ.

Giữa lúc châu Âu đang chật vật vì giá điện, giá khí đốt leo thang, có một ngôi làng nhỏ ở Đức suốt hơn một thập kỷ qua gần như không biết đến khái niệm “khủng hoảng năng lượng”.

Ngôi làng đó tên là Feldheim, thuộc Tiểu bang Brandenburg, cách thủ đô Berlin khoảng 80-90 km về phía Nam. Với chỉ khoảng 200 cư dân, Feldheim là cộng đồng đầu tiên và đến nay vẫn gần như duy nhất tại Đức hoàn toàn tự chủ điện và nhiệt từ năng lượng tái tạo.

Cả làng góp vốn, cả làng hưởng lợi

Feldheim từng là một làng nông nghiệp bình thường, thậm chí có phần lạc hậu. Sau khi nước Đức thống nhất, vùng Brandenburg rơi vào tình trạng suy thoái: dân số già, người trẻ rời đi, cơ hội kinh tế hạn chế. Không ai nghĩ nơi đây sẽ trở thành “biểu tượng sống” cho cuộc chuyển đổi năng lượng (Energiewende) của Đức.

Bước ngoặt đến vào năm 1995, khi một sinh viên có tên Michael Raschemann đề xuất xây dựng những tua bin gió đầu tiên trên cánh đồng quanh làng.

Thay vì bị phản đối như ở nhiều nơi khác tại Đức, dự án tại Feldheim được đưa ra thảo luận công khai trong các cuộc họp dân.

“Không có áp lực, không có áp đặt. Ai cũng được phát biểu”, ông Joachim Gluck, một cư dân sống cả đời ở Feldheim, nhớ lại.

Khác với mô hình phổ biến tại Đức, nơi các tập đoàn năng lượng lớn kiểm soát dự án quy mô lớn, làng Feldheim đi theo con đường ngược lại.

Người dân được mời góp vốn 3.000 euro (khoảng 92 triệu đồng) mỗi hộ để trở thành cổ đông của công ty năng lượng địa phương. Doanh nghiệp Energiequelle do Raschemann sáng lập chịu trách nhiệm thiết kế, xây dựng và vận hành nhưng lợi ích kinh tế được chia sẻ với cộng đồng.

Những tua bin gió đầu tiên “mọc” lên năm 1997. Đến nay, khu vực quanh Feldheim có hơn 50 turbine gió, với tổng sản lượng hàng năm lên tới 140-175 triệu kWh điện.

Đáng chú ý là Feldheim chỉ dùng chưa tới 1% lượng điện này. Phần còn lại được bán vào lưới điện quốc gia, mang lại nguồn thu ổn định cho làng.

Điện gió chỉ là điểm khởi đầu. Thành công tiếp theo đến từ việc xây dựng nhà máy biogas năm 2009, tận dụng phân gia súc, rơm rạ và ngô từ hợp tác xã nông nghiệp địa phương.

Ban đầu, biogas chỉ nhằm sưởi ấm chuồng trại. Sau đó, các kỹ sư nhận ra lượng nhiệt tạo ra đủ để sưởi ấm toàn bộ ngôi làng.

Một hệ thống sưởi trung tâm dài gần 3km được xây dựng, dẫn nhiệt trực tiếp đến từng hộ dân. Khi nhiệt độ xuống thấp, nhà máy đốt dăm gỗ sẽ hỗ trợ. Khi nhu cầu tăng đột biến, công nghệ điện - nhiệt biến điện gió thành nhiệt tức thời.

Song song đó, Feldheim còn phát triển trang trại điện mặt trời với khoảng 10.000 tấm pin, hệ thống lưu trữ pin quy mô lớn và dự án sản xuất hydro xanh. Tất cả được kết nối bằng lưới điện và lưới nhiệt riêng của làng, hoàn toàn độc lập với mạng lưới quốc gia.

Từ năm 2010, sau khi hoàn thiện lưới điện và hệ thống sưởi riêng, Feldheim chính thức trở thành ngôi làng đầu tiên ở Đức tự chủ hoàn toàn về năng lượng.

Hai đường dây điện song song

Một chi tiết đáng chú ý là Feldheim buộc phải tự xây dựng lưới điện riêng. Công ty quản lý lưới điện quốc gia khi đó từ chối bán hoặc cho thuê hạ tầng.

Kết quả là trong làng tồn tại hai hệ thống dây điện song song - một cũ, một mới và các hộ dân đã cắt kết nối hoàn toàn với lưới quốc gia.

Chi phí xây dựng lưới điện khoảng 400.000 euro (khoảng 12,3 tỷ đồng) còn mạng lưới sưởi lên tới 1,7 triệu euro (khoảng 52 tỷ đồng). Một nửa số tiền đến từ hỗ trợ của EU và bang Brandenburg, phần còn lại vay tín dụng dài hạn. Gần như toàn bộ hộ dân tham gia, chỉ có 2 hộ trong hơn 40 hộ từ chối.

Kết quả rất rõ ràng, giá điện tại Feldheim khoảng 16,5-16,6 eurocent (khoảng 5.000 đồng)/kWh, trong khi mức trung bình của Đức từng vượt 28 eurocent (khoảng gần 9.000 đồng). Chi phí sưởi thấp hơn khoảng 10% và phát thải CO2 gần như bằng 0, không phụ thuộc khí đốt hay nhiên liệu nhập khẩu.

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng kể từ năm 2022 đến nay khiến nhiều quốc gia châu Âu lao đao, Feldheim trở thành một “ốc đảo” bình yên.

Ngày nay, Feldheim đón hơn 3.000 lượt khách mỗi năm. Ngôi làng đã thành lập Trung tâm Giáo dục và Trải nghiệm Năng lượng mới (NEF) và được UNESCO Đức vinh danh năm 2024.

Thị trưởng thành phố Treuenbrietzen mà làng Feldheim trực thuộc khẳng định: “Điều quan trọng nhất không phải công nghệ mà là người dân được tham gia, được hưởng lợi và được quyết định”.

Feldheim không phải là “phép màu” không thể sao chép. Ngôi làng không giàu tài nguyên đặc biệt, không được ưu ái công nghệ đắt đỏ từ đầu. Thành công của Feldheim nằm ở 3 yếu tố then chốt: đồng thuận cộng đồng; chia sẻ lợi ích kinh tế; phân quyền năng lượng, phi tập trung.

Trong khi nhiều quốc gia vẫn đặt chuyển đổi năng lượng lên vai các tập đoàn lớn, Feldheim cho thấy: một cộng đồng nhỏ, nếu được trao quyền và niềm tin, có thể đi nhanh hơn cả hệ thống khổng lồ.

BƯỚC ĐI CỦA “ÔNG LỚN” CHÂU ÂU KHI MỸ KHÔNG CÒN LÀ CHỖ DỰA CHẮC CHẮN

Điều này diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa châu Âu với Mỹ trở nên mong manh hơn bao giờ hết dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz vừa có chuyến công du chớp nhoáng tới 3 quốc gia vùng Vịnh – Ả Rập Xê Út, Qatar và UAE – nhằm theo đuổi các "quan hệ đối tác chiến lược" mới.

"Chúng tôi cần những mối quan hệ đối tác như vậy hơn bao giờ hết, trong thời điểm mà chính trị ngày càng bị chi phối bởi các cường quốc", ông Merz phát biểu khi bắt đầu chuyến thăm kéo dài 72 giờ của mình, đồng thời nói thêm rằng mục tiêu của những liên minh này là để bảo vệ tự do, an ninh và thịnh vượng.

Mục tiêu của vị Thủ tướng bảo thủ là làm sâu sắc thêm mối quan hệ kinh tế và đảm bảo các thỏa thuận đáng tin cậy vào thời điểm mà châu Âu, và đặc biệt là Đức – nền kinh tế lớn nhất lục địa, không còn chắc chắn về mức độ phụ thuộc vào Mỹ.

Tháp tùng ông Merz trong chuyến đi này là một phái đoàn các giám đốc điều hành doanh nghiệp đang tìm cách ký kết các thỏa thuận mới trong mọi lĩnh vực, từ năng lượng đến quốc phòng.

Nhưng theo Politico, một trong những mục tiêu trước mắt của Thủ tướng Đức là giảm sự phụ thuộc ngày càng tăng của đất nước ông vào khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ, mặt hàng đã thay thế phần lớn khí đốt Nga trước đây được vận chuyển đến cường quốc công nghiệp Tây Âu qua đường ống Nord Stream.

Bước khởi đầu cụ thể và thiết thực

Ngay trong khuôn khổ chuyến thăm UAE của Thủ tướng Merz, gã khổng lồ năng lượng Đức RWE đã ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC).

Theo đó, hai bên sẽ hợp tác để RWE nhập khẩu lên đến 1 triệu tấn LNG mỗi năm trong thời hạn 10 năm.

Lượng LNG này, theo tính toán của AFP, tương đương khoảng 1,7% mức tiêu thụ khí đốt của Đức trong năm 2025 – một con số tuy chưa lớn nhưng mang ý nghĩa chiến lược khi được thực hiện qua hợp đồng dài hạn.

"Bằng cách thiết lập các thỏa thuận cung cấp LNG mới, chúng tôi đang tăng cường an ninh nguồn cung cho Đức và trên khắp châu Âu", CEO của RWE, Markus Krebber, cho biết.

Đây không chỉ là thỏa thuận mua bán LNG đơn thuần. RWE và ADNOC còn mở rộng hợp tác sang lĩnh vực chuyển đổi xanh.

Cùng với đó, RWE đã ký thêm một MoU khác với Masdar – công ty năng lượng tái tạo hàng đầu của UAE – để nghiên cứu xây dựng hệ thống lưu trữ năng lượng pin công suất lên đến 1 gigawatt (GW) tại các địa điểm hiện có của RWE vào năm 2030, với khả năng mở rộng thêm 1 GW nữa đến năm 2035.

Sự kết hợp giữa nguồn LNG truyền thống (ngắn hạn) và hạ tầng lưu trữ pin (dài hạn) cho thấy Đức không chỉ tìm "người thay thế" Mỹ mà còn muốn tận dụng quan hệ mới để thúc đẩy mục tiêu trung hòa carbon.

Đức đã tăng cường nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông và đặc biệt là từ Mỹ sau khi nguồn cung khí đốt đường ống từ Nga bị gián đoạn theo sau chiến dịch quân sự toàn diện của Moscow ở Ukraine đầu năm 2022.

Tuy nhiên, có nỗi lo ngại ngày càng gia tăng rằng Berlin có thể đã đổi sự phụ thuộc này lấy sự phụ thuộc khác khi Tổng thống Trump làm lung lay các đồng minh truyền thống với những tuyên bố về khả năng Mỹ sáp nhập Greenland, một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, một đồng minh NATO và thành viên EU.

Nỗi lo về chuyển từ phụ thuộc Nga sang phụ thuộc Mỹ

Theo số liệu của chính phủ liên bang, năm ngoái 96% lượng LNG nhập khẩu của Đức đến từ Mỹ. Mặc dù con số này chỉ chiếm khoảng 1/10 tổng lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của cả nước, nhưng thị phần của Mỹ dự kiến sẽ tăng mạnh trong những năm tới, một phần do EU đã đồng ý mua 750 tỷ USD năng lượng từ Mỹ vào cuối năm 2028 như một phần của thỏa thuận thương mại với chính quyền Trump.

Nhìn chung, EU thậm chí còn phụ thuộc nhiều hơn vào LNG của Mỹ, chiếm hơn 1/4 lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của khối vào năm 2025. Tỉ lệ này dự kiến sẽ tăng lên 40% vào năm 2030.

Các chính trị gia Đức đang ngày càng thúc đẩy Thủ tướng Merz tìm kiếm các giải pháp thay thế mới.

"Khi các quan hệ đối tác mà ta dựa vào trong nhiều thập kỷ bắt đầu trở nên mong manh, chúng ta phải tìm kiếm những đối tác mới", Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche cho biết khi giải thích lý do cho chuyến thăm Ả Rập Xê Út của bà vào đầu tháng này.

Bà Reiche đã ký một bản ghi nhớ hợp tác với Bộ trưởng Năng lượng Ả Rập Xê Út tại Riyadh, bao gồm cả một thỏa thuận về hydro đã được lên kế hoạch, và đăng tải tin tức trên X.

Các quốc gia vùng Vịnh, với các quỹ đầu tư quốc gia lớn, cũng đã và đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Đức. Qatar là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Đức, nắm giữ cổ phần trong các công ty như Volkswagen, công ty điện lực RWE và tập đoàn vận tải biển Hapag-Lloyd.

Trong bối cảnh rộng lớn hơn, bước đi của Đức không chỉ dừng ở an ninh năng lượng mà còn mang tính chiến lược toàn diện.

Chuyến thăm vùng Vịnh của ông Merz còn mở ra cơ hội hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, như xuất khẩu máy bay vận tải Airbus A400M cho Ả Rập Xê Út và Qatar, tạo thế trao đổi cân bằng: Nguồn cung năng lượng ổn định đổi lấy quan hệ đối tác sâu rộng hơn.

Nguồn: Đại Biểu Nhân Dân; Vietnamnet; Người Đưa Tin