NHIỀU VIỆC LÀM QUAN TRỌNG ĐANG “BIẾN MẤT”

Số người thất nghiệp tại Đức đã vượt mốc 3 triệu người
Tại Đức, hiện không chỉ các công việc đơn giản biến mất mà cả lực lượng lao động có tay nghề và chuyên gia cũng rơi vào cảnh thất nghiệp. Số liệu việc làm, do Viện nghiên cứu kinh tế Ifo tại Munich công bố, cho thấy, trong tháng 8/2025, số người đăng ký thất nghiệp ở Đức đã tăng lên hơn 3 triệu người – mức cao nhất kể từ tháng 2/2015. Những lời trấn an rằng thị trường lao động sẽ khởi sắc vào mùa Thu và con số này sẽ sớm giảm xuống, dường như chưa đủ để xua tan lo ngại.
Cơ quan Thống kê Liên bang Đức cho biết, ba tháng liên tiếp gần đây nhất, số việc làm có đóng bảo hiểm xã hội gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm trước.
Thống kê của Viện Ifo dựa trên báo cáo khảo sát khoảng 9.500 doanh nghiệp mỗi tháng về kế hoạch tuyển dụng trong ba tháng tới. Trong báo cáo, Viện Ifo nhận định: “Thị trường lao động Đức vẫn chưa thoát khỏi khủng hoảng”. Báo cáo phân tích: Một mặt, doanh nghiệp Đức vẫn khát nhân lực trong bối cảnh dân số già hóa, nhưng mặt khác, việc làm tiếp tục bị cắt giảm và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng.

Tay nghề cao, chuyên gia cũng thất nghiệp
Không chỉ các công việc giản đơn biến mất, mà cả lực lượng lao động có tay nghề và chuyên gia cũng rơi vào cảnh thất nghiệp. Theo nhận định từ tờ Der Spiegel, bên cạnh các yếu tố ngoại lai như bất ổn kinh tế toàn cầu, thuế quan và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn đến nhiều việc làm bị thay thế bởi máy móc, một phần nguyên nhân đến từ chính những bất cập trong chính sách quản lý của Nhà nước.
Hiện Đức vẫn có hơn 630.000 vị trí việc làm chưa được lấp đầy. Tuy nhiên, từ mức kỷ lục 138 điểm của chỉ số vị trí tuyển dụng (chỉ số của Cơ quan Lao động Liên bang – BA) vào tháng 5/2022, nhu cầu nhân lực đã giảm liên tục, đến tháng 8/2025 chỉ còn 98 điểm. So với cùng kỳ năm ngoái, số lượng vị trí tuyển dụng trong bảng thu thập thông tin của BA cho thấy xuất hiện mức giảm ở hầu hết các lĩnh vực, có ngành thâm chí giảm tới hàng chục phần trăm.
Nguyên nhân không chỉ từ tăng trưởng kinh tế yếu hay môi trường cạnh tranh xấu đi. Khi doanh nghiệp không thể tìm đủ lao động, dù đã nỗ lực, họ buộc phải ngừng tuyển dụng, hủy hoặc chuyển kế hoạch đầu tư sang thị trường khác. Điều này khiến một số loại việc làm biến mất hoàn toàn, đồng thời hạn chế năng lực đổi mới, cơ hội tăng trưởng và triển vọng thịnh vượng. Xu hướng này cũng đe dọa cả những việc làm hiện hữu do triển vọng của doanh nghiệp bị thu hẹp.

Một cuộc chuyển đổi khổng lồ
Nền kinh tế và thị trường lao động Đức đang trong giai đoạn chuyển đổi sâu rộng. Quá trình số hóa, mục tiêu trung hòa carbon, chuyển dịch năng lượng cùng biến đổi nhân khẩu học khiến lực lượng lao động trong nước sụt giảm mạnh. Song song với đó, nền kinh tế rơi vào một trong những giai đoạn trì trệ dài nhất lịch sử, làm trầm trọng thêm khó khăn cho doanh nghiệp. Nhiều công ty có nguy cơ “đuối sức” trước khi kịp hoàn tất quá trình chuyển đổi.
Chuyển dịch từ xã hội công nghiệp sang xã hội dịch vụ ở Đức diễn ra chậm chạp. Năm 2024, tỷ trọng ngành chế biến, chế tạo vẫn chiếm tới 19,7% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) – cao hơn nhiều so với các nền kinh tế lớn khác trong Liên minh châu Âu (EU). Cùng với suy thoái và thiếu hụt lao động tay nghề, hầu hết các ngành đều gặp khó, đặc biệt là các việc làm năng suất cao trong công nghiệp.
So với năm 2018 – thời kỳ “bình thường” cuối cùng trước các khủng hoảng liên tiếp như đại dịch COVID-19 và xung đột tại Ukraine – bức tranh việc làm của Đức càng ảm đạm. Tháng 4/2018, số việc làm tăng thêm 132.000 so với cùng kỳ, trong khi tháng 4/2025 lại giảm 138.000 việc làm. Cơ cấu nhóm người thất nghiệp cũng thay đổi. Không chỉ lao động ít kỹ năng, mà nhóm có tay nghề và chuyên môn cao cũng bị ảnh hưởng nặng nề.
Từ tháng 6/2024 đến tháng 6/2025, số lao động không kỹ năng thất nghiệp tăng 4,8% (69.000 người). Trong khi đó, thất nghiệp ở lao động có tay nghề tăng 6,7% (50.000 người). Đáng chú ý nhất, nhóm chuyên gia tăng tới 16,8%, tương đương 60.000 người mất việc chỉ trong một năm. Đây chính là các việc làm năng suất cao, lương tốt, đóng vai trò then chốt duy trì thịnh vượng và nhà nước phúc lợi Đức nhiều thập kỷ qua.
Điều đáng lo ngại là sự chuyển đổi đang diễn ra trong bối cảnh niềm tin vào năng lực hành động chính trị lại đang lung lay. Nếu người dân chỉ thấy “cái cũ biến mất” mà “cái mới chưa xuất hiện”, dẫn đến niềm tin vào tính tất yếu của chuyển đổi sẽ sụt giảm, đe dọa thành công của tiến trình này.

GÁC LẠI KẾ HOẠCH ĐƯA QUÂN TỚI UKRAINE

Đức vừa chính thức gác lại kế hoạch cân nhắc triển khai binh sĩ tới Ukraina trong trường hợp đạt được lệnh ngừng bắn.

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ
Báo Đức cho hay, quyết định này được cho là xuất phát từ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người khẳng định Washington sẽ không đưa lính Mỹ đến Ukraina và châu Âu phải tự “gánh” trách nhiệm đảm bảo an ninh cho Kiev.
Trước đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz từng để ngỏ khả năng tham gia một sứ mệnh gìn giữ hòa bình tại Ukraina, trong khuôn khổ ý tưởng của cái gọi là “liên minh những nước sẵn sàng” - nhóm quốc gia phương Tây chủ trương tăng cường hỗ trợ Kiev. Kế hoạch này bao gồm việc triển khai lực lượng NATO để giám sát ngừng bắn trong tương lai, bất chấp sự phản đối kịch liệt của Nga.

Thủ tướng Merz xác nhận thay đổi
Tuy nhiên, sau phát biểu cứng rắn từ ông Trump, các cuộc thảo luận tại Berlin lập tức dừng lại cho đến khi có thông báo mới. Các nguồn tin còn nhấn mạnh, ý tưởng này có thể được khôi phục “nếu ông Trump thay đổi lập trường” hoặc khi Nga và Ukraina đạt được thỏa thuận hòa bình.
Trong cuộc phỏng vấn hôm 31.8, ông Merz xác nhận sự thay đổi, nhấn mạnh: “Không ai còn nói về việc đưa bộ binh tới Ukraina ở thời điểm hiện tại”. Ông cũng để ngỏ khả năng nối lại thảo luận một khi lệnh ngừng bắn được thiết lập.
Thay vì gửi quân, Đức được cho là sẽ tập trung vào các biện pháp bảo đảm an ninh tài chính cho Ukraina. Theo nguồn tin, kế hoạch bao gồm: Tiếp tục huấn luyện binh sĩ Ukraina tại Đức, mở rộng sản xuất vũ khí ngay trên lãnh thổ Ukraina với sự tham gia của doanh nghiệp quốc phòng Đức. Berlin thậm chí xem xét chi trả một phần lương cho binh sĩ Ukraina sau ngừng bắn để duy trì lực lượng.
Động thái này được đánh giá là sự chuyển hướng từ “lá chắn quân sự” sang “lá chắn tài chính”, nhằm giữ vai trò bảo trợ cho Kiev mà không phải đối mặt trực diện với nguy cơ xung đột với Nga.
Kiev coi các cam kết an ninh từ phương Tây là điều kiện tiên quyết để ký kết hòa bình. Ngược lại, Mátxcơva khẳng định, mọi bảo đảm chỉ có giá trị sau khi đạt được thỏa thuận tổng thể, đồng thời nhấn mạnh phải tính đến an ninh của Nga.

Đòi hỏi của Nga
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova mới đây khẳng định, bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần đảm bảo Ukraina ở trạng thái phi quân sự, phi phát xít, trung lập, phi hạt nhân và công nhận thực tế lãnh thổ.
Với việc Mỹ rút khỏi mọi ý tưởng triển khai quân, còn Đức chọn đứng ngoài chiến dịch gìn giữ hòa bình, tương lai “lá chắn phương Tây” cho Ukraina tiếp tục bị bỏ ngỏ. Trong bối cảnh đó, các cam kết tài chính có thể trở thành lối thoát tình thế nhưng chưa chắc đủ để giải tỏa những bất đồng căn bản giữa Nga và Ukraina.

BERLIN PHẢN ĐỐI ĐỀ XUẤT TRỪNG PHẠT ISRAEL CỦA EU

Cuộc họp tại Copenhagen
EU tại Berlin đã phản đối đề xuất mới nhất của EU về việc áp đặt lệnh trừng phạt đối với Israel liên quan đến cuộc chiến ở Dải Gaza. Phát biểu bên lề cuộc họp EU tại Copenhagen, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho rằng, việc cắt giảm quỹ nghiên cứu cho Israel sẽ không tác động đáng kể đến các hành động quân sự của nước này. Thay vào đó, Đức đã hạn chế xuất khẩu một số loại vũ khí có thể được sử dụng tại Gaza và khuyến nghị Liên minh châu Âu (EU) nên tập trung vào những biện pháp tương tự. Quan điểm của Berlin cho thấy sự chia rẽ rõ rệt trong nội bộ EU về cách phản ứng trước xung đột Israel - Palestine.

Đề xuất của EU
Trước đó, Ủy ban châu Âu đã đề xuất đình chỉ sự tham gia của Israel trong chương trình nghiên cứu Horizon Europe, bao gồm việc cắt tài trợ cho các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ máy bay không người lái, an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo. Động thái này nhằm gây sức ép buộc Israel cải thiện cung cấp viện trợ nhân đạo cho Gaza.
Tuy nhiên, đại diện chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas thừa nhận, khối này đang thiếu đồng thuận và khó đạt được thỏa thuận trong thời gian gần. Trong khi đó, các quốc gia như Đan Mạch, Tây Ban Nha và Slovenia đã công khai chỉ trích EU vì không có bất kỳ biện pháp trừng phạt nào đối với Israel.

Nguồn: Bnews; Lao Động; Hà Nội Online