Dự báo tăng trưởng kinh tế giảm một nửa vì chiến sự Iran

Theo báo cáo dự báo kinh tế mùa xuân 

5 viện nghiên cứu kinh tế hàng đầu của Đức nhận định nền kinh tế nước này năm nay có thể chỉ tăng trưởng bằng chưa tới một nửa so với mức dự báo đưa ra cách đây vài tháng, chủ yếu do tác động từ xung đột ở Trung Đông.

Cụ thể, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Đức được dự báo tăng 0,6% trong năm nay, giảm mạnh so với mức dự báo 1,3% được đưa ra hồi tháng 9 năm ngoái. Nguyên nhân chính là lạm phát tăng nhanh và tiêu dùng tư nhân suy yếu. Mức dự báo tăng trưởng cho năm 2027 là 0,9%.

Các viện nghiên cứu dự báo lạm phát tại Đức lần lượt là 2,8% và 2,9% trong năm nay và năm tới, tăng mạnh so với các dự báo trước đó lần lượt là 2% và 2,3%.

5 viện kinh tế trên gồm Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW Berlin), Viện Ifo - Viện Nghiên cứu Kinh tế Leibniz tại Đại học München, Viện Kinh tế Thế giới Kiel (IfW Kiel), Viện Nghiên cứu Kinh tế Halle (IWH) và RWI - Viện Nghiên cứu Kinh tế Leibniz

"Cú sốc giá năng lượng vì chiến sự Iran đang gây sức ép lớn lên đà phục hồi của kinh tế Đức. Quan điểm thận trọng hơn của các viện nghiên cứu về triển vọng năm tới cũng tương đồng với đánh giá trong nội bộ giới chức Đức. Theo các nguồn tin của Reuters, giới chức nước này đã tính đến kịch bản xấu nhất, trong đó tăng trưởng chỉ đạt 0,5%. Ở các kịch bản bớt tiêu cực hơn, khi giá cả vẫn ở mức cao nhưng không leo thang quá mạnh, kinh tế Đức được dự báo có thể tăng trưởng khoảng 0,6%-0,7%.

Về dài hạn, các viện nghiên cứu cho rằng khả năng mở rộng sản xuất của kinh tế Đức đang có dấu hiệu suy yếu. Hiện mức tăng trưởng sản xuất tiềm năng chỉ còn khoảng 0,2% mỗi năm và có thể giảm về 0 vào cuối thập niên này do già hóa dân số và các yếu tố khác.

Phản hồi báo cáo dự báo kinh tế mùa xuân của 5 viện nghiên cứu, Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche cho rằng xung đột ở Trung Đông đang làm gia tăng sức ép với nền kinh tế, buộc Đức phải thúc đẩy cải cách cơ cấu một cách quyết liệt và nhất quán hơn.

Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay buộc giới chức khu vực đồng euro phải đánh giá lại triển vọng kinh tế. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) hôm 19/3 đã hạ dự báo tăng trưởng của khu vực năm 2026 xuống 0,9%, từ mức dự báo 1,2% trước đó. Trong khi đó, theo một số nguồn tin, Chính phủ Italy cũng đang cân nhắc hạ dự báo tăng trưởng năm 2026, với mức thấp nhất có thể xuống 0,5%.

Các chính sách tài khóa và các tác động

Dù vậy, các chính sách tài khóa đã phần nào hỗ trợ nhu cầu trong nước, qua đó giúp kinh tế Đức tránh được sự giảm tốc mạnh hơn”, ông Timo Wollmershaeuser, người đứng đầu bộ phận dự báo tại Viện Ifo, nhận định.

Theo các viện nghiên cứu, giá năng lượng tăng sẽ khiến Đức mất khoảng 50 tỷ Euro,, trong năm nay và năm tới, do phải chi nhiều hơn cho năng lượng nhập khẩu.

"Cú sốc năng lượng đang khiến nước Đức nghèo đi", ông Oliver Holtemoeller, nhà nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế Halle (IWH), nhận định.

Triển vọng phục hồi nhờ nhu cầu trong nước của kinh tế Đức đang ngày càng u ám hơn, khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt đã làm rung chuyển thị trường dầu và khí đốt toàn cầu, đồng thời gây gián đoạn chuỗi cung ứng. Hệ quả là lạm phát tại Đức trong tháng 3 tăng lên mức cao nhất trong hơn một năm, trong khi tâm lý doanh nghiệp và người tiêu dùng cũng suy yếu.

Với liên minh cầm quyền của Thủ tướng Đức Friedrich Merz, chiến sự Iran bùng phát là một trở ngại lớn. Trước đó, Chính phủ Đức kỳ vọng nền kinh tế sẽ bắt đầu phục hồi sau hai năm suy giảm và một năm gần như đi ngang. Trên thực tế, kinh tế Đức đã xuất hiện một số tín hiệu khởi sắc ban đầu, chủ yếu nhờ đầu tư công.

Các biện pháp

Berlin đang chuẩn bị đưa ra các biện pháp hỗ trợ người tiêu dùng trong bối cảnh chi phí sưởi ấm và giá nhiên liệu tăng cao. Để hạn chế áp lực lên ngân sách, Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil đã đề xuất áp thuế đối với lợi nhuận bất thường của các công ty năng lượng.

Trong khi đó, các viện nghiên cứu không ủng hộ việc can thiệp để hạ giá năng lượng trong ngắn hạn, vì cho rằng điều này có thể làm méo mó các tín hiệu thị trường. Thay vào đó, họ khuyến nghị nhà chức trách triển khai các biện pháp hỗ trợ xã hội có mục tiêu, tập trung vào những nhóm chịu tác động mạnh nhất.

Chính phủ liên minh đối mặt áp lực cải cách

Cuộc khảo sát “Xu hướng nước Đức” (Deutschlandtrend) 

Theo kết quả do đài ARD tiến hành và công bố ngày 2/4, mức độ hài lòng của người dân Đức với chính phủ Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU)-Dân chủ Xã hội (SPD) đang giảm mạnh.

84% số người được hỏi không hài lòng với hoạt động của chính phủ, mức cao kỷ lục kể từ khi Thủ tướng Friedrich Merz lên nắm quyền vào tháng 5/2025.

Ngay cả cử tri ủng hộ các đảng trong liên minh cũng đang dần mất niềm tin. Khảo sát được thực hiện trên 1.316 cử tri hợp lệ vào cuối tháng 3/2026 bởi công ty infratest dimap.

Hiện chỉ có 21% số người được hỏi ủng hộ Thủ tướng Merz, trong khi Phó Thủ tướng Lars Klingbeil, thuộc đảng Dân chủ Xã hội chỉ còn 18% tỷ lệ ủng hộ, đều ở mức thấp nhất kể từ khi nhậm chức. Nếu bầu cử liên bang diễn ra tại thời điểm hiện tại, Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo-Dân chủ Xã hội sẽ khó giành đa số: Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo còn 26%, Dân chủ Xã hội giảm xuống 12%, quay về mức thấp kỷ lục trước đây, trong khi đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) tăng lên 25%.

Đảng Xanh và Đảng Cánh tả cùng tăng 1 điểm, đạt lần lượt 14% và 10%, còn các đảng nhỏ khác như BSW và FDP vẫn dưới ngưỡng 3% để có ghế trong quốc hội.

Niềm tin của công chúng giảm còn do tình hình kinh tế căng thẳng. Ba năm suy thoái và một năm tăng trưởng trì trệ khiến ngành công nghiệp thu hẹp, việc làm và sản xuất chuyển ra nước ngoài.

Tác động

Cuộc xung đột tại Iran làm tình hình năng lượng bất ổn, đẩy rủi ro lạm phát tăng lên. Khoảng 70% người dân không tin rằng chính phủ sẽ có các biện pháp đủ mạnh để cải thiện kinh tế.

Liên minh cầm quyền đang lên kế hoạch kết hợp giảm thuế, hạ giá năng lượng, ưu đãi đầu tư và giảm thủ tục hành chính, đồng thời dự kiến triển khai thêm các biện pháp hỗ trợ người dân sau Lễ Phục sinh 2026.

Hệ thống an sinh xã hội cũng đối mặt áp lực do dân số già hóa. 74% người dân không tin chính phủ sẽ có giải pháp đảm bảo bền vững cho hưu trí, chăm sóc dài hạn và y tế.

Một số đề xuất bao gồm tăng thuế với rượu, thuốc lá và nước ngọt để giảm gánh nặng quỹ bảo hiểm y tế, song nhiều người phản đối tăng đồng chi trả hoặc hạn chế quyền lợi hiện có.

Nhìn chung, Chính phủ Đức đang đứng trước áp lực phải hành động thực chất để cải thiện kinh tế và an sinh, đồng thời khôi phục niềm tin của người dân, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ thấp và các đảng đối lập đang tăng sức ảnh hưởng.

Nguồn: Báo VnEconomy; Vietnam +

Đức Việt Online