'NỖI BUỒN' Ở THỦ PHỦ XE ĐỨC

Đối mặt với khủng hoảng

Ngành công nghiệp ô tô tại bang Baden-Württemberg - Đức đang đối mặt với cuộc khủng hoảng cơ cấu nghiêm trọng do áp lực từ xe điện Trung Quốc, chi phí năng lượng cao và sự sụt giảm nhu cầu xuất khẩu toàn cầu.

Bang Baden-Württemberg - với tâm điểm là thành phố Stuttgart, được mệnh danh là "cái nôi của ô tô Đức". Đây là nơi Karl Benz chế tạo chiếc xe hơi đầu tiên, đồng thời là trụ sở chính của các hãng xe sang trọng bậc nhất như Mercedes-Benz và Porsche cùng hệ thống hàng nghìn nhà cung cấp linh kiện phụ trợ.

Theo Reuters, nền kinh tế của bang này đang ghi nhận những số liệu suy thoái đáng báo động so với mặt bằng chung của châu Âu.

Trong năm 2024, tổng sản phẩm quốc nội của Baden-Württemberg đã sụt giảm 0,4% trong khi mức giảm trung bình của toàn nước Đức dừng ở con số 0,2%. Các chuyên gia kinh tế dự báo tình trạng trì trệ này sẽ còn kéo dài khi các trụ cột công nghiệp chưa tìm thấy động lực tăng trưởng mới.

Các nguyên nhân khiến cho nền kinh tế tại đây suy thoái

Đầu tiên là sự chuyển đổi sang công nghệ xe điện đang diễn ra không đồng đều và gây ra những cú sốc lớn cho chuỗi cung ứng địa phương. Các nhà sản xuất ô tô lớn đang dồn lực đầu tư vào xe điện nhưng nhu cầu tiêu thụ tại thị trường nội địa lại thấp hơn dự kiến do giá thành cao.

Những doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyên sản xuất các chi tiết máy cho động cơ truyền thống đang rơi vào tình cảnh thiếu hụt đơn hàng trầm trọng.

Chi phí chuyển đổi dây chuyền sản xuất sang linh kiện xe điện đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ mà nhiều đơn vị không thể đáp ứng. Nhiều công ty gia đình có lịch sử hàng trăm năm tại khu vực này đang phải đối mặt với nguy cơ phá sản hoặc phải sáp nhập để tồn tại.

Tiếp theo là áp lực cạnh tranh từ thị trường Trung Quốc đã trở thành một thách thức trực tiếp và gay gắt đối với ngành xe hơi Đức. Các thương hiệu xe điện Trung Quốc đang chiếm lĩnh thị phần toàn cầu nhờ lợi thế về giá thành thấp và công nghệ pin tiên tiến hơn.

Kim ngạch xuất khẩu ô tô từ bang Baden-Württemberg sang thị trường Trung Quốc đã ghi nhận mức sụt giảm mạnh tới 1/3 vào năm 2025.

Các nhà sản xuất tại quốc gia châu Á này không chỉ cạnh tranh về giá mà còn dẫn đầu trong việc tích hợp phần mềm và trí tuệ nhân tạo vào phương tiện. Các tập đoàn lớn của Đức đang phải nỗ lực cắt giảm chi phí vận hành để duy trì khả năng cạnh tranh trước sự bành trướng của đối thủ.

Chi phí năng lượng duy trì ở mức cao tại Đức cũng là một yếu tố đẩy nhanh quá trình suy thoái công nghiệp. Giá điện và khí đốt tăng cao khiến các nhà máy sản xuất linh kiện tại địa phương gặp khó khăn trong việc tối ưu hóa chi phí sản xuất. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu có xu hướng dịch chuyển các cơ sở sản xuất sang những khu vực có giá năng lượng thấp hơn và quy định môi trường ít khắt khe hơn.

Cuối cùng là các chính sách thuế quan mới từ chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump cũng gây thêm áp lực lên hoạt động xuất khẩu xe sang thị trường Bắc Mỹ. Những rào cản thương mại này làm xói mòn lợi nhuận của các hãng xe hạng sang vốn dựa nhiều vào thị trường nước ngoài.

Hệ quả

Thị trường lao động tại trung tâm công nghiệp này đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ các đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn. Tỷ lệ thất nghiệp tại bang Baden-Württemberg đã tăng từ mức 3,9% vào tháng 1/2023 lên tới 4,8% vào đầu năm 2026. Hàng chục nghìn vị trí việc làm trong ngành cơ khí và chế tạo máy đã bị xóa bỏ do nhu cầu sản xuất sụt giảm.

Việc đào tạo lại đội ngũ công nhân lành nghề để thích nghi với quy trình sản xuất xe điện gặp nhiều rào cản về cả chi phí lẫn thời gian. Nhiều lao động lâu năm trong ngành ô tô đang phải đối mặt với tương lai bất ổn khi các kỹ năng cũ không còn phù hợp với yêu cầu của kỷ nguyên số.

Sự sụt giảm kinh tế tại Baden-Württemberg cũng tác động tiêu cực đến toàn nước Đức. Bởi, bang này là vùng xuất khẩu ô tô hàng đầu của Đức, chiếm 15,5% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia, và ngành sản xuất chiếm 38,1% tổng giá trị gia tăng của bang, so với 28,5% trên toàn quốc.

Quá trình tái cấu trúc ngành ô tô tại Baden-Württemberg được dự báo sẽ còn nhiều chông gai và kéo dài trong nhiều năm tới. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nước Đức cần một chiến lược công nghiệp mới để lấy lại niềm tin của các nhà đầu tư và người lao động.

Việc chậm chân trong cuộc đua phát triển phần mềm và công nghệ pin đã khiến các hãng xe Đức phải trả giá bằng sự sụt giảm doanh số toàn cầu. Sự phục hồi của nền kinh tế bang sẽ phụ thuộc vào khả năng đổi mới sáng tạo và tốc độ thích nghi của các doanh nghiệp trước những biến động địa chính trị.

ĐỨC TĂNG TỐC HIỆN ĐẠI HÓA QUỐC PHÒNG, ĐẦU TƯ VÀO PHƯƠNG TIỆN KHÔNG NGƯỜI LÁI

Đề xuất của Bộ Quốc phòng Đức

Theo đó, các hệ thống UAV cảm tử - thuộc loại “đạn tuần kích” - sẽ được đặt mua từ 2 nhà sản xuất trong nước là Helsing và Stark Defence.

Ngày 25/2, Ủy ban Ngân sách của Quốc hội Liên bang Đức đã thông qua kế hoạch mua sắm thiết bị bay không người lái (UAV) cảm tử cho lực lượng vũ trang, với tổng giá trị ban đầu khoảng 540 triệu euro (638 triệu USD).

Cùng ngày, Hải quân Đức cũng chính thức tiếp nhận phương tiện dưới nước không người lái (UUV) cỡ lớn mang tên “Cá voi xanh,” đánh dấu bước tiến mới trong xây dựng mô hình hạm đội kết hợp giữa phương tiện có người lái và không người lái.

Theo đề xuất của Bộ Quốc phòng Đức, các hệ thống UAV cảm tử - thuộc loại “đạn tuần kích” (loitering munition) - sẽ được đặt mua từ 2 nhà sản xuất trong nước là Helsing và Stark Defence.

Ủy ban Ngân sách đã “bật đèn xanh”

Tuy nhiên dự án giới hạn mỗi gói mua sắm ở mức tối đa 1 tỷ euro (1,2 tỷ USD), đồng thời yêu cầu Bộ Quốc phòng báo cáo định kỳ và trình Quốc hội phê chuẩn nếu muốn mở rộng số lượng trong tương lai.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đánh giá đây là bước đi quan trọng trong quá trình hiện đại hóa quân đội Đức, nhấn mạnh Berlin đang rút kinh nghiệm tác chiến từ cuộc xung đột tại Ukraine và tăng cường hợp tác quốc phòng. Tuy nhiên, ông lưu ý chưa thể khẳng định xu thế sử dụng UAV quy mô lớn hiện nay sẽ tiếp diễn trong vòng 5 năm tới.

Kế hoạch dài hạn

Đức có thể chi tổng cộng tới 4,4 tỷ euro (5,2 tỷ USD) để mua sắm loại vũ khí này trong những năm tới. Đợt đầu tiên dự kiến bao gồm vài nghìn thiết bị từ mỗi nhà sản xuất, với tổng số có thể lên tới hàng chục nghìn chiếc. Tập đoàn quốc phòng Rheinmetall cũng được xem là nhà cung cấp tiềm năng thứ ba.

Đơn vị đầu tiên được trang bị sẽ là Lữ đoàn Litauen đóng tại sườn phía Đông của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), với mục tiêu đưa đơn vị tầm trung đầu tiên vào trực chiến năm 2027 và thành lập thêm 5 đơn vị tương tự vào năm 2029.

Cùng ngày, tại căn cứ hải quân Eckernförde, Hải quân Đức đã tiếp nhận chiếc UUV “Cá voi xanh” đầu tiên.

Lễ bàn giao

Phó Đô đốc Jan Christian Kaack, Thanh tra Hải quân Đức, cho biết quá trình mua sắm được hoàn tất chỉ trong vài tháng nhờ tận dụng công nghệ đã được kiểm chứng và rút gọn quy trình ra quyết định.

Theo ông Kaack, việc phát triển hạm đội ngầm hỗn hợp chính thức được khởi động, trong đó các phương tiện tự hành dưới nước sẽ phối hợp cùng các tàu ngầm hiện có của Đức.

“Cá voi xanh” được thiết kế phục vụ nhiệm vụ trinh sát hàng hải và tác chiến chống tàu ngầm. Phương tiện dài gần 11 m, nặng khoảng 5,5 tấn, sử dụng động cơ điện, có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 13 km/giờ và hoạt động liên tục từ 2-4 tuần.

Tương tự một tàu ngầm thu nhỏ, “Cá voi xanh” được trang bị kính tiềm vọng thu vào cùng hệ thống camera quan sát mục tiêu trên mặt nước. Đáng chú ý, phương tiện tích hợp hệ thống sonar thụ động kéo theo phía sau, cho phép phát hiện mục tiêu mà không phát tín hiệu chủ động, qua đó tăng cường khả năng hoạt động bí mật.

Phương tiện này do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (IAI) phát triển. Tập đoàn đóng tàu Thyssenkrupp Marine Systems (TKMS) và công ty con Atlas Elektronik đã tích hợp hệ thống sonar chuyên biệt cho nền tảng này.

Việc đồng thời thúc đẩy mua sắm UAV cảm tử và đưa UUV “Cá voi xanh” vào biên chế cho thấy Đức đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ không người lái trên cả không gian trên không và dưới nước, trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu và khu vực lân cận tiếp tục diễn biến phức tạp.

ISRAEL CHẾ TẠO AUV RIÊNG CHO ĐỨC

Mang tên riêng BlueWhale

Mẫu phương tiện không người lái tự hành dưới nước (AUV) do Israel chế tạo này được phát triển riêng cho Đức và đã trải qua thử nghiệm trên Biển Baltic.

Tập đoàn nhà nước Israel Aerospace Industries (IAI) cùng nhà đóng tàu Đức Thyssenkrupp vào ngày 25/2 thông báo đã bàn giao một AUV cỡ lớn mang tên BlueWhale cho Hải quân Đức.

Trong thông cáo của IAI có đoạn nhấn mạnh rằng lễ bàn giao diễn ra tại căn cứ Hải quân Eckernforde ở miền Bắc nước Đức đánh dấu cột mốc quan trọng trong lĩnh vực hệ thống tự hành dưới nước.

Theo IAI, BlueWhale lần đầu được công bố vào năm 2023 và mang thiết kế nhằm hỗ trợ Hải quân Đức trong các nhiệm vụ tác chiến chống tàu ngầm không người lái và các chiến dịch hàng hải bí mật.

Tờ Times of Israel đưa tin, BlueWhale từng trải qua thử nghiệm tại Biển Baltic - nơi IAI mô tả là “một trong những địa bàn tác chiến khắt khe và phức tạp nhất của Hải quân Đức”.

BlueWhale sử dụng radar và các hệ thống quang - điện tử để phát hiện mục tiêu trên biển và ven bờ. Theo IAI, BlueWhale còn được trang bị năng lực định vị bằng sóng âm nhằm thu thập thông tin tình báo, phát hiện tàu ngầm có người lái và không người lái, đồng thời lập bản đồ các bãi thủy lôi.

BlueWhale gia nhập nhóm AUV đang phát triển nhanh chóng trong vài năm qua khi lực lượng Hải quân trên khắp thế giới đang gấp rút nâng cấp công nghệ phòng thủ và bảo vệ các tài sản ngoài khơi, chẳng hạn như đường ống và cáp ngầm dưới biển.

Hải quân Đức xác nhận

Họ đã tiếp nhận BlueWhale, đồng thời cho biết AUV này được dùng để trinh sát và phát hiện các mối đe dọa lai trên biển. Quân đội Đức nhận định BlueWhale là AUV lớn nhất và tiên tiến nhất của Hải quân tính đến thời điểm này.

Theo Thyssenkrupp, BlueWhale có khả năng thực hiện hoạt động trinh sát, phát hiện mục tiêu trên và dưới mặt biển, thu thập thông tin âm thanh và định vị thủy lôi dưới đáy biển.

Israel và Đức đã tăng cường hợp tác quốc phòng trong những tháng gần đây và vào tháng 1 đã ký hiệp ước an ninh để mở rộng hợp tác chung về chống khủng bố và phòng thủ mạng. Vào tháng 12/2025, Đức đã phê duyệt việc mở rộng hợp đồng trị giá 3,1 tỷ USD cho hệ thống Arrow 3 do Israel sản xuất và phát triển với sự hỗ trợ của Mỹ.

Nguồn: Soha; VietnamPlus; Báo Tin Tức