ĐỒNG MINH MỸ ĐỊNH KHƠI THÔNG EO BIỂN HORMUZ KHÔNG CẦN MỸ

Các quốc gia châu Âu đang âm thầm xây dựng kế hoạch 

Wall Street Journal cho biết, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết kế hoạch hướng tới việc thành lập một lực lượng quốc tế mang tính “phòng thủ”, không bao gồm các bên đang trực tiếp tham chiến như Mỹ, Israel hay Iran.

Theo các nhà ngoại giao châu Âu, lực lượng này cũng sẽ không đặt dưới sự chỉ huy của Washington. Đây là một điểm khác biệt rõ rệt so với các chiến dịch quân sự trước đây do Mỹ dẫn dắt.

Mục tiêu trước mắt của châu Âu không phải là can thiệp vào cuộc chiến, mà là tạo dựng lại niềm tin cho các công ty vận tải biển, giúp họ quay trở lại tuyến Hormuz sau khi xung đột chấm dứt - điều mà các quan chức thừa nhận có thể còn mất nhiều thời gian.

Một trong những yếu tố then chốt có thể nâng tầm kế hoạch này là sự tham gia của Đức Trước đây, Berlin tỏ ra rất dè dặt với các hoạt động quân sự ở nước ngoài do những ràng buộc chính trị và pháp lý sau Thế chiến II. Tuy nhiên, theo một quan chức cấp cao Đức, nước này đang cân nhắc công bố cam kết tham gia trong thời gian rất gần.

Nếu điều này thành hiện thực, quy mô và năng lực của chiến dịch sẽ tăng lên đáng kể, bởi Đức sở hữu nguồn lực tài chính mạnh cùng nhiều phương tiện quân sự chuyên dụng, đặc biệt trong lĩnh vực rà phá thủy lôi.

Hội nghị

Dự kiến, vào cuối tuần, Tổng thống Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ chủ trì một hội nghị trực tuyến với khoảng hơn 10 quốc gia để bàn cách kiểm soát eo biển Hormuz sau khi chiến sự kết thúc.

Trong khi lãnh đạo Anh tham dự trực tiếp tại Paris, phần lớn các nước khác sẽ kết nối từ xa. Mỹ được xác nhận sẽ không tham gia, còn Trung Quốc và Ấn Độ đã nhận lời mời nhưng chưa rõ có góp mặt hay không.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot nhấn mạnh, bất kỳ sứ mệnh nào cũng chỉ có thể triển khai khi “tình hình đã ổn định và xung đột chấm dứt”. Đồng thời, liên minh quốc tế này sẽ phải phối hợp với các quốc gia ven eo biển, bao gồm cả Iran và Oman - một dấu hiệu cho thấy chiến dịch khó có thể diễn ra nếu không có sự chấp thuận ngầm từ Tehran.

Dẫu vậy, nội bộ châu Âu vẫn tồn tại những khác biệt. Pháp cho rằng sự hiện diện của Mỹ sẽ khiến Iran khó chấp nhận hơn, trong khi phía Anh lo ngại việc “gạt” Washington ra ngoài có thể làm suy giảm quy mô chiến dịch và gây căng thẳng với Tổng thống Donald Trump.

Những tranh cãi này phản ánh rõ rạn nứt ngày càng sâu sắc trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Trong năm qua, chính quyền Tổng thống Trump đã áp thuế lên hàng hóa châu Âu, rút hỗ trợ Ukraine và thậm chí đưa ra những phát ngôn gây sốc về việc sử dụng vũ lực đối với Greenland - lãnh thổ của một đồng minh NATO. Xung đột với Iran càng làm gia tăng bất đồng, khi phần lớn lãnh đạo châu Âu coi đây là một hành động phi pháp và gây tổn thất kinh tế nghiêm trọng.

Trước đó, Washington đã nhiều lần kêu gọi châu Âu tham gia chiến dịch quân sự nhằm mở lại eo biển Hormuz bằng vũ lực, nhưng đều bị từ chối. Tổng thống Macron cho rằng phương án này “phi thực tế”, kéo dài vô hạn và khiến tàu thuyền đối mặt với nguy cơ từ tên lửa đạn đạo cũng như các mối đe dọa ven bờ. Nhiều lãnh đạo châu Âu cũng lo ngại việc can dự quân sự sẽ kéo họ vào một cuộc xung đột không được lòng cử tri.

Cách tiếp cận hậu chiến 

Thay vào đó, châu Âu lựa chọn cách tiếp cận “hậu chiến”, tập trung vào việc khơi thông dòng chảy thương mại thay vì siết chặt hơn nữa. Kế hoạch được xây dựng xoay quanh ba mục tiêu chính.

Trước hết là xử lý bài toán hậu cần, giúp hàng trăm con tàu hiện đang mắc kẹt trong khu vực có thể rời đi an toàn. Tiếp theo là triển khai chiến dịch rà phá thủy lôi quy mô lớn, yếu tố then chốt để mở rộng phạm vi lưu thông. Iran đã rải mìn tại một số khu vực ngay từ đầu xung đột, khiến tuyến hàng hải trở nên cực kỳ nguy hiểm.

Đây cũng là lĩnh vực mà châu Âu có lợi thế vượt trội so với Mỹ. Trong khi Washington đã giải thể phần lớn lực lượng rà phá thủy lôi, các nước châu Âu hiện sở hữu hơn 150 tàu chuyên dụng. Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo đây là quá trình kéo dài và phức tạp, không thể hoàn thành trong thời gian ngắn.

Mục tiêu cuối cùng là thiết lập hệ thống hộ tống và giám sát thường xuyên bằng tàu chiến như khinh hạm và khu trục hạm, nhằm tạo niềm tin cho các công ty vận tải. Theo giới phân tích, ngay cả khi đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài, sự hiện diện quân sự phương Tây vẫn là điều kiện cần để khôi phục hoàn toàn hoạt động tại Hormuz.

Mô hình mà châu Âu hướng tới là chiến dịch EUNAVFOR Aspides từng triển khai tại Biển Đỏ năm 2024. Khi đó, nhiều nước EU đã luân phiên cung cấp tàu chiến và trực thăng để hộ tống tàu hàng và chống lại các cuộc tấn công của lực lượng Houthi. Chiến dịch này hoạt động độc lập với sáng kiến quy mô lớn hơn do Mỹ dẫn dắt, cho thấy khả năng châu Âu tự tổ chức một lực lượng riêng.

Song, để tham gia, Đức vẫn phải vượt qua nhiều rào cản pháp lý, bao gồm việc xin phê chuẩn của Quốc hội và đảm bảo có một khuôn khổ quốc tế vững chắc, chẳng hạn như nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

IRAN HÉ LỘ CÁCH VÔ HIỆU HÓA LỆNH PHONG TỎA CỦA MỴ

Chỉ thị của Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni 

Ông yêu cầu thống đốc các tỉnh biên giới thúc đẩy xuất nhập khẩu hàng hóa thông suốt nhằm vô hiệu hóa tác động từ lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ.

"Vì mục đích vô hiệu hóa mối đe dọa từ đối thủ, thống đốc các vùng biên giới cần tăng cường và phát triển hơn nữa thương mại biên giới, bao gồm nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu và xuất khẩu sản phẩm, bằng cách huy động mọi nguồn lực quốc gia và khu vực có thể cho mục đích này và tương tác với các đơn vị công, chẳng hạn như các hợp tác xã của cư dân biên giới, và các tổ chức tương tự", tuyên bố của Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni được đăng tải trên cổng thông tin điện tử của chính phủ Iran nêu rõ.

Bộ trưởng Nội vụ Iran Momeni đã chỉ thị cho chính quyền địa phương sử dụng tất cả các quyền hạn sẵn có, phối hợp với các cơ quan kinh tế và vận tải để đơn giản hóa việc nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu. Ông nhấn mạnh điều này sẽ giúp vô hiệu hóa các mối đe dọa liên quan đến lệnh phong tỏa hàng hải mà Mỹ triển khai với Iran kể từ ngày 13/4.

Lệnh phong tỏa của Mỹ

Quân đội Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với tất cả các tàu thuyền đi và đến các cảng của Iran sau khi cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran thất bại. Lệnh này được thực thi đối với tàu thuyền của tất cả các quốc gia đi vào hoặc rời khỏi tất cả các cảng của Iran tại vịnh Ả rập và vịnh Oman.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết, khoảng 10.000 binh sĩ cùng hàng chục tàu chiến, máy bay quân sự Mỹ đang tham gia thực thi lệnh phong tỏa.

Quân đội Mỹ tuyên bố các lực lượng của họ đã đình chỉ hoàn toàn hoạt động giao thương kinh tế đường biển đi vào và ra khỏi Iran thông qua lệnh phong tỏa, đồng thời khẳng định đã đạt được "ưu thế hàng hải" tại Trung Đông.

CENTCOM cho biết, lệnh phong tỏa các cảng của Iran đã được "triển khai đầy đủ" trong vòng 36 giờ kể từ khi bắt đầu.

“Khoảng 90% nền kinh tế của Iran được thúc đẩy bởi thương mại quốc tế qua đường biển. Trong vòng chưa đầy 36 giờ kể từ khi lệnh phong tỏa được thực thi, các lực lượng Mỹ đã đình chỉ hoàn toàn hoạt động giao thương kinh tế đường biển đi vào và đi ra khỏi Iran”, Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, nói.

Việc Mỹ và Iran cùng tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz làm dấy lên lo ngại khiến tình trạng gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu trầm trọng hơn nữa.

Nhiều quốc gia, trong đó có Qatar, đã chỉ trích hành động này, kêu gọi các bên lập tức ngừng phong tỏa tuyến đường vận tải huyết mạch và ngồi vào bàn đàm phán giải quyết xung đột.

CHIẾN SỰ UKRAINE 15/04, ĐIỂM NÓNG SUMY

Giao tranh dữ dội bất ngờ xảy ra tại Sumy

Theo kênh Military Summary, truyền thông ủng hộ Kiev bất ngờ đồng loạt đưa tin từ sáng sớm 14/4 rằng giao tranh dữ dội đã bắt đầu trên hướng Sumy. Sau đó, thông tin cập nhận cho biết rằng quân đội Nga (RFAF) đang tiến công trên một mặt trận rộng tới 50km.

Lực lượng Moscow dường như đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn trên mọi mặt trận. Mục tiêu không chỉ là tiến công vào một khu vực duy nhất mà là phá vỡ hoàn toàn xương sống hệ thống phòng thủ của Ukraine. Sau một cuộc tấn công quy mô lớn kéo dài, RFAF đã vượt biên giới vào khu vực Sumy trên một mặt trận rộng lớn và bắt đầu tiến về phía tây. Quân đội Ukraine (AFU) đang rút lui.

Cùng chung nhận định với Military Summary, kênh Rybar cho hay, theo hướng Slobozhanske, các đơn vị Moscow đang tiến công dọc theo khu vực biên giới trên một đoạn rộng của chiến tuyến, bằng chứng là nhiều nguồn tin ủng hộ Kiev cấp tốc báo tin.

Phía nam Miropolske, gần Maryino và vùng Pokrovka, lực lượng Moscow đã cải thiện được vị trí chiến thuật, chiếm giữ một số khu vực rừng phía tây biên giới. Hơn nữa, việc AFU mất một số vị trí thậm chí đã được xác nhận bởi các nguồn tin chính thức của Ukraine.

Một "mũi nhọn" đang hình thành trên các tuyến đường dẫn đến Krasnopolye, nơi các chiến binh Nga chiếm giữ các khe núi rừng khá lớn. Hơn nữa, theo các nguồn tin của Ukraine, nhiều nhóm đặc nhiệm Nga đã tiến đến vùng ngoại ô khu định cư. Tuy nhiên, những tuyên bố này cần được xem xét một cách thận trọng.

Nhiều khu vực dọc biên giới, tuyến phòng thủ

Quân đội Nga cũng đang hoạt động trên nhiều khu vực khác dọc biên giới. Ví dụ, xuất hiện bằng chứng về giao tranh tại Veterinarne. Hơn nữa, một số nguồn tin của Kiev đã tuyên bố mất hoàn toàn thị trấn này, mặc dù giao tranh vẫn đang tiếp diễn.

Điều đáng chú ý là các báo cáo "hoảng loạn" xuất hiện gần như đồng thời, chỉ trong vài ngày gần đây, mặc dù những thành công mà Nga đạt được cho đến nay là kết quả của công tác chiến đấu cẩn thận trong một thời gian rất dài.

Trước đó, truyền thông Kiev đã giữ "im lặng chết người" về giao tranh trong khu vực này. Việc đột ngột thừa nhận những tổn thất lãnh thổ như vậy có thể được xem như một lời tuyên bố về một loạt các cuộc phản công của AFU.

Tại khu vực Sumy, các đơn vị Moscow tiếp tục tấn công dọc theo tuyến Korchakivka - Yunakivka, đạt được những thắng lợi về mặt chiến thuật.

Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn dọc theo toàn bộ tuyến phòng thủ. AFU đang cố gắng ngăn chặn bước tiến của RFAF trong các vành đai rừng, ngăn không cho họ tiếp cận khu rừng giữa Khotyn và Mohrytsia, nơi Kiev đã duy trì nhiều vị trí pháo binh và bộ binh kể từ cuộc xâm nhập Kursk.

Nếu các đơn vị Moscow chọc thủng được khu vực này, Sumy sẽ bị đe dọa nghiêm trọng, vì pháo binh giờ đây có thể bắn thẳng vào thành phố. Do Kiev hoàn toàn nhận thức được mối đe dọa đang nổi lên, nhiều khả năng sẽ có sự leo thang của các cuộc giao tranh tại khu vực này.

Đặc biệt là khi các đơn vị Moscow cũng đang tích cực tiến công theo hướng Slobozhanska lân cận. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là giao tranh giành thành phố Sumy sẽ bắt đầu trong những tháng tới. Thay vào đó, RFAF đang sử dụng chiến thuật để phân tán quân dự bị của Kiev. Tăng cường hoạt động trên các mặt trận phía bắc sẽ giúp giảm bớt căng thẳng trên các mặt trận phía nam.

Nguồn tham khảo: Nhịp sống thị trường; Dân trí

Đức Việt Online