Bí ẩn những du học nghề Việt tại Đức bị mất tích được giải đáp

Thông cáo của của Quốc hội Berlin

Trong cuộc trả lời chất vấn của nhóm Nghị sỹ Đảng Cánh Tả vừa qua, Quốc hội Berlin cho biết, số lượng du học nghề Việt Nam trong các trường day nghề ở Berlin mất tích, tức tự nhiên bỏ học không thông báo ngày một tăng, không phải kết quả của nạn buôn người hay các hoạt động tội phạm khác. Nguyên nhân sâu xa là do dịch vụ tuyển dụng ở Việt Nam có vấn đề, gây hiểu lầm và hầu hết du học nghề thiếu kỹ năng ngôn ngữ cần thiết.

Việc bỏ học bất thường tại các trường dạy nghề xuất phát từ những lý do cá nhân cụ thể, đặc biệt là thiếu đăng ký cư trú tại Sở Ngoại kiều, hoặc chuyển sang kết hôn, hay chuyển chỗ ở và thay đổi nơi đào tạo. Không có dấu hiệu nào về tội phạm hình sự.

Vấn nạn bỏ học

Vào tháng 10.2025, có khoảng 1/3 trong số khoảng 700 du học nghề từ Việt Nam đã bỏ học bất thường khỏi trường day nghề Brillat Savarin ở Berlin-Weißensee, nơi có tới vài nghìn học sinh học nghề hàng năm. Mặc dù du học nghyềViệt Nam phải có chứng chỉ ngoại ngữ, nhưng nhiều người hầu như không thể nghe hiểu và nói hiểu được tiếng Đức. Học sinh thât vọng, giáo viên quá tải và hoạt động của trường khó có thể duy trì. Những dấu hiệu trên cũng xảy ra ở tiểu bang Brandenburg và các tiểu bang khác.

Quốc hội Berlin giải thích rằng, ở Việt Nam sự chuyển đổi chiến lược tuyển dụng truyền thống sang phương tiện truyền thông xã hội ngày càng tăng. Việc sử dụng AI cũng gây ra một rủi ro khác dẫn tới lan truyền những thông tin sai lệch.

Tuy nhiên, Berlin không thể kiểm soát các hoạt động quảng cáo tuyển dụng của các dịch vụ tuyển dụng tại nước ngoài. Berlin đã đưa ra vô số chương trình hỗ trợ giúp đỡ du học nghề. Ngoài ra, thẩm quyền và trách nhiệm trong lĩnh vực nhập cư lao động chuyên ngành phải được quy định rõ ràng hơn.

Tại Việt Nam, việc tuyển dụng du học nghề sang Đức được thực hiện bởi các công ty tổ chức tư nhân. Các chuyên gia Đức chỉ trích, học sinh bị đòi số tiền cao cho các hợp đồng, phí học chứng chỉ ngoại ngữ và thị thực. Nhiều du học nghề Việt Nam bị mắc nợ và trở nên cực kỳ phụ thuộc.

Cảnh sát Đức khởi động dự án “Hope – Hy vọng”, phục vụ du học nghề Việt Nam

Vụ bê bối đào tạo điều dưỡng ở Altenburg

Ở đó, các du học nghề điều dưỡng người Việt làm việc trong một doanh nghiệp Đức mà doanh nghiệp không có giấy phép đào tạo được cấp. Ngay từ tháng 10.2025, chính quyền thành phố đã cảnh báo về vấn nạn buôn người liên quan đến quá trình nhập cư không rõ ràng và thiếu kỹ năng ngôn ngữ.

Tình hình kinh tế cần du học nghề đang làm trầm trọng thêm vấn nạn trên. Mặc dù nhu cầu cao về nhân viên điều dưỡng, các công ty đã cắt giảm học nghề vào đầu năm 2026. Đồng thời, thiếu giáo viên đào tạo do số lượng du học nghề nước ngoài ngày càng tăng.

Bắt đầu tuyển dụng tại Việt Nam

Theo Cơ quan Việc làm Liên bang, khoảng 16.000 du học nghề Việt Nam đang theo học các khóa đào tạo tại Đức, và con số này đang tăng lên.

Các vấn đề nảy sinh thường khởi đầu trước khi nhập cảnh. Vào tháng 05.2026, Công an Hà Nội đã phát hiện những bất thường lớn tại chuỗi trường ngoại ngữ AMES. Bốn trong số 14 chi nhánh hoạt động không có giấy phép. 54 trong số 63 giáo viên Việt Nam không có bằng cấp cần thiết. Ngoài ra, công ty còn nợ hơn 5 tỷ đồng đóng góp an sinh xã hội.

Vế phía Việt Nam, dịch vụ du học nghề Việt Nam sang Đức phải trả nhiều nghìn Euro khiến học sinh dễ áp lực và dễ rơi vào ngịch cảnh bị bóc lột.

Khởi động dự án

Vào ngày 10.07.2026, cảnh sát Berlin đã khởi động dự án "Hope - Hy vọng". Bộ trưởng Nội vụ Iris Spranger cho truyền thông biết: Mục đích nhằm xác định thủ phạm và bảo vệ các nạn nhân.

Dự án được hỗ trợ tới 600.000 Euro từ các quỹ của EU. Ngoài Cảnh sát Hình sự Liên bang BKA và EU Europol, còn có các cơ quan cảnh sát của các tiểu bang Niedersachsen, Baden-Württemberg và Hessen cũng như Đặc trách Liên bang chống Lạm dụng Tình dục cùng tham gia.

Nhân sự thuộc các cơ quan trên sẽ tư vấn miễn phí cho những người du học nghề tại Đức gặp vấn đề thông qua nền tảng Internet. Trên nền tảng đó, các mẫu hồ sơ pháp lý cũng như các hướng dẫn cách xử lí rõ ràng sẽ giúp du học nghề khi gặp vấn đề sẽ tự xử lý chính xác ngay cả trong những tình huống khó khăn.(mời xem đường Link tiếng Đức: Kostenlosen Ratgeber für die Ausbildung sichern).  

Đồng thời, Liên đoàn Công đoàn Công Thương Việt Nam đang đào tạo khoảng 100 cán bộ địa phương nắm vững các quy định mới về lao động và an sinh xã hội. Việc bảo vệ hu học nghề Việt cần được cải thiện ở cấp cơ sở.

Đức Việt Online